Choroba Parkinsona – liczba chorych stale rośnie

Światowy Dzień Choroby Parkinsona obchodzony jest 11 kwietnia, aby zwiększać świadomość na temat tej choroby. W Polsce z tym schorzeniem zmaga się już około 100 tys. osób, a specjaliści nie mają wątpliwości, że liczba pacjentów będzie systematycznie wzrastać.

Choroba Parkinsona to przewlekłe, postępujące schorzenie neurodegeneracyjne ośrodkowego układu nerwowego. Jej przyczyną jest obumieranie komórek mózgu odpowiedzialnych za produkcję dopaminy – neuroprzekaźnika niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania układu ruchu.

Jej objawy to m.in. spowolnienie ruchowe, sztywność mięśni i drżenie rąk.

Choroba ma fazę przedruchową, która może trwać wiele lat, podczas gdy objawy stają się widoczne dopiero po znacznym spadku liczby komórek produkujących dopaminę.

Wczesna identyfikacja objawów choroby Parkinsona może być trudna, ponieważ wiele z nich rozwija się stopniowo i mogą być subtelne. Oto niektóre charakterystyczne wczesne sygnały:
• Zmiana charakteru pisma: Pismo może stać się drobne i mniej czytelne.
• Spowolnienie ruchowe: Pojawia się trudność w inicjowaniu i wykonywaniu ruchów.
• Sztywność mięśni: Może wystąpić uczucie napięcia w mięśniach.
• Drobne drżenie: Najczęściej zaczyna się w rękach i może być bardziej zauważalne w spoczynku.
• Zmiany w mimice twarzy: Twarz może stać się mniej wyrazista.
• Problemy ze snem: Mogą wystąpić zaburzenia snu lub trudności w przewracaniu się podczas snu.
• Trudności z mową i przełykaniem: Może dojść do problemów z wyraźnym mówieniem lub połykaniem.

Wraz z postępem choroby dochodzi do zaburzeń równowagi, pochylonej sylwetki, a wykonywanie codziennych czynności — takich jak mycie, jedzenie czy ubieranie się — staje się coraz trudniejsze. Wówczas niezbędne jest wsparcie ze strony bliskich.

Najnowsze terapie i leczenie choroby Parkinsona obejmują kilka ważnych metod:
1. Leki: L-DOPA pozostaje jednym z najskuteczniejszych leków. Jest przekształcana w mózgu do dopaminy, co łagodzi objawy choroby.
2. Głęboka stymulacja mózgu (DBS): Jest stosowana u pacjentów z zaawansowaną postacią choroby. Polega na wszczepieniu elektrod, które pomagają kontrolować objawy.
3. Terapie infuzyjne: Tego typu leczenie obejmuje m.in. dożylne podawanie leków, które pomagają w kontroli objawów.
4. Aktywność fizyczna: Odpowiednio dobrane ćwiczenia mogą znacząco poprawić jakość życia pacjentów, a także spowolnić rozwój choroby.
5. Badania nad białkiem alfa-synukleiny: Nowe metody diagnostyczne skupiają się na analizie białka, które może być kluczowe dla wcześniejszego rozpoznawania choroby.
Mimo postępu, terapia choroby Parkinsona wciąż stanowi wyzwanie, a ważne jest także zwiększanie świadomości na temat tej choroby.

Kluczową rolę w profilaktyce oraz spowalnianiu postępu choroby Parkinsona i poprawie jakości życia pacjentów odgrywa aktywność fizyczna. Ćwiczenia pomagają wzmocnić mięśnie, poprawić ruchomość stawów, rozluźniać napięcia i wspierać równowagę. Oto kilka kluczowych aspektów:
1. Trening cardio: Regularny wysiłek, zwłaszcza ćwiczenia o dużej intensywności, mogą poprawić nasilenie objawów ruchowych i ogólną jakość życia.
2. Trening siłowy: Wzmacnia mięśnie, co pomaga w utrzymaniu prawidłowej postawy i wydłużeniu kroku. Zalecane są m.in. ćwiczenia z hantlami lub własnym ciężarem ciała.
3. Rozciąganie: Joga i tai-chi zwiększają elastyczność mięśni i poprawiają równowagę, co jest szczególnie pomocne w łagodzeniu objawów psychicznych, takich jak lęk czy depresja.
4. Specjalistyczne formy ruchu: Takie jak karate, boks bezkontaktowy i taniec, które wymagają koncentracji i wspierają koordynację oraz pamięć.

Włączenie tych elementów do codziennej rutyny może przynieść znaczące korzyści. Regularna aktywność nie tylko poprawia funkcjonowanie fizyczne, ale także wpływa pozytywnie na stan psychiczny pacjentów.

Systematyczny wzrost liczby pacjentów może być związany z czynnikami środowiskowymi, takimi jak zanieczyszczenie, stosowanie pestycydó pyłami zawieszonymi czy rozpuszczalnikami stosowanymi w przemyśle.

Oprac. rhr/, fot. pexels.com / VIVO ken

Data publikacji: 11.04.2026 r.