Dla dziadka i babci bardzo ważna jest pomoc w dbaniu o zdrowie

Dla babci i dziadka największym prezentem jest uważność na ich zdrowie i pomoc w dbaniu o nie przez cały rok – ocenił w rozmowie z PAP specjalista chorób wewnętrznych i medycyny rodzinnej dr Michał Sutkowski, prezes-elekt Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce.

W środę (21 stycznia) przypada Dzień Babci, w czwartek (22 stycznia) – Dzień Dziadka.

W ocenie dr. Michała Sutkowskiego najważniejsze są: towarzyszenie babci i dziadkowi w wizytach u lekarza, zapisanie na bilans dorosłego człowieka w ramach programu Moje Zdrowie, założenie konta IKP czy pomoc w zaszczepieniu się.

– Przede wszystkim ważne jest, by o babci i dziadku oraz innych starszych osobach pamiętać cały rok, nie tylko od święta. Ważniejsza od jednorazowego prezentu, np. w postaci pakietu na badania, jest codzienna uważność na ich stan zdrowia, na to, co im dolega i czego potrzebują – tłumaczył w rozmowie z PAP specjalista.

W jego ocenie uniwersalną pomocą jest towarzyszenie seniorom podczas wizyt u lekarzy. – Osoby starsze są często pozostawiane w poczekalniach same, same wchodzą do gabinetu. Dotyczy to nawet tych pacjentów, którzy mają wyraźne objawy demencji, nie są w stanie zapamiętać wszystkich moich zaleceń – powiedział dr Sutkowski.

Zaznaczył, że dawkowanie leku zapisuje pacjentowi na kartce, ale w ciągu 15-minutowej wizyty nie jest możliwe spisanie wszystkich zaleceń dotyczących diety, ruchu, ułożenia się podczas snu etc. Poza tym starsze osoby często gubią te notatki. Dlatego towarzyszenie babci czy dziadkowi podczas wizyt, żeby zrobić notatki, dopytać o różne rzeczy, a potem je wytłumaczyć, jest tak ważne.

Dr Sutkowski dodał, że podczas wizyty lekarskiej i na badaniach istotna jest też pomoc seniorowi przy rozebraniu się. – My pomagamy, ale gdy jest ktoś bliski, starsze osoby czują się bezpieczniej. W przeciwnym razie – nawet jeśli przychodnia jest mniejsza, a jej pracownicy życzliwi – seniorzy są zagubieni, zaniepokojeni. Wielu rzeczy, o które są pytani, nie pamiętają, nawet jeśli nie mają demencji. Nie przygotowują się też dobrze do wizyty – wymieniał ekspert.

Zwrócił uwagę, że jeśli chcemy sprezentować seniorowi pakiet badań, to powinniśmy uwzględnić jego indywidualne potrzeby zdrowotne.

– Jeżeli jest to osoba, która ma przewlekłe schorzenia, na które się leczy, możemy wykupić jakiś pakiet czy usługi związane z konkretną chorobą. Na przykład dla seniora z chorobą narządu ruchu może to być kilka zabiegów fizjoterapii – tłumaczył dr Sutkowski.

Natomiast jeśli babcia czy dziadek rzadko chodzą do lekarza, rzadko kontrolują swoje zdrowie, można im pomóc zapisać się do programu Moje Zdrowie na bilans zdrowia osoby dorosłej.

– Jest to program bezpłatnych badań – raz na trzy lata – w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia, który funkcjonuje od maja 2025 r. Żeby się do niego zapisać, trzeba mieć internetowe konto pacjenta – IKP. A z założeniem go seniorzy mają problemy – zwrócił uwagę specjalista.

Dodał, że IKP nie jest narzędziem rozpowszechnionym w Polsce. W pandemii korzystało z niego 18-20 proc. osób, ale w pewnym momencie – nawet 40 proc. Obecnie jednak odsetek ten jest mały.

W ocenie dr. Sutkowskiego założenie IKP seniorowi i nauczenie go obsługi tego konta będzie wielką pomocą, ponieważ ułatwia dostęp do informacji o receptach i skierowaniach, które wystawili lekarze. – Dzięki IKP możemy też, bez wychodzenia z domu, wypełnić ankietę w programie Moje Zdrowie. Po jej wypełnieniu pojawia się lista badań, które senior powinien wykonać. Następnie przychodnia, do której babcia czy dziadek chodzą, zadzwoni i zaprosi na te badania – tłumaczył specjalista. Podkreślił, że w ramach bilansu zdrowia lekarz rodzinny może również zlecić badania dodatkowe (poza podstawowymi), adekwatne do problemów zdrowotnych opisanych w ankiecie.

– Na podstawie wyników badań, a także na podstawie wiedzy o pacjencie uzyskanej w ankiecie i podczas wywiadu lekarskiego lekarz jest w stanie przygotować indywidualny plan zdrowia – powiedział dr Sutkowski. Dodał, że nie warto robić badań na własną rękę, w ciemno. Jego zdaniem można wykonywać bardzo wiele różnych badań, które nic nie wykażą, a opóźnią postawienie właściwej diagnozy wtedy, kiedy rzeczywiście się coś dzieje.

Kolejną możliwością pomocy seniorom w dbaniu o zdrowie jest zaszczepienie ich przeciwko groźnym dla nich chorobom zakaźnym, jak półpasiec, zakażenie wirusem RS, grypa, krztusiec. – Obecnie wiele szczepień dla osób starszych jest bezpłatnych lub dofinansowanych. Można zapisać babcię, dziadka na teleporadę do lekarza rodzinnego. Gdy zadzwoni lekarz, możemy razem porozmawiać o szczepieniach dodatkowych. Lekarz wystawi receptę i po jej wykupieniu można zawieźć seniora na wizytę, na której zostanie zaszczepiony – wyjaśnił specjalista.

– Seniorzy nie czekają tylko na laurki i wierszyki. To są ludzie doświadczeni, którzy wiedzą doskonale, że obecność, bycie z kimś, życzliwa rozmowa znaczą więcej niż prezent rzeczowy – podsumował dr Sutkowski. (PAP)

Joanna Morga, fot. freepik.com

Data publikacji: 20.01.2026 r.