Rozstrzygnięta została dziewiętnasta edycja konkursu „Kraków bez barier” organizowanego przez Urząd Miasta Krakowa. Ogłoszenie wyników odbyło się podczas gali finałowej w Centrum Kongresowym ICE Kraków. Jury dokonało wyboru w różnych obszarach, nie tylko związanych z architekturą. Osobowością roku został Jerzy Jabcoń, a w gronie nagrodzonych znalazł się m.in. inkluzywny salon piękności dla wszystkich.
14 października w Centrum Kongresowym ICE Kraków odbyła się gala finałowa konkursu „Kraków bez barier”. Jest on organizowany przez Urząd Miasta Krakowa od 2007 r.
– Początkowo ideą było promowanie nowoczesnych rozwiązań w architekturze, ponieważ Kraków jest miastem zabytkowym, gdzie dużo jest tych ograniczeń architektonicznych. Miały one zwiększyć przyjazność budynków, przestrzeń publiczną dla wszystkich mieszkańców, w tym dla osób z różnymi potrzebami – powiedziała podczas rozpoczęcia gali Justyna Habrajska, dyrektor Magistratu.
W 2019 r. zmieniono formułę konkursu, dzięki czemu pojawiły się kolejne obszary do nagradzania. Tym samym oceniane są też innowacje, postawy, inicjatywy i przedsięwzięcia, które czynią życie OZN bardziej komfortowym. Zgłoszenia do dziewiętnastej edycji były przyjmowane przez Wydział Polityki Społecznej, Równości i Zdrowia UMK w okresie od 1 stycznia do 31 marca br.
Jak podkreśliła przewodnicząca kapituły konkursu prof. Barbara Gąciarz z AGH, każdy zgłoszony wniosek zasługuje na nagrodę. Jury stara się nagrodzić tych, którzy się najbardziej napracowali, mieli najlepsze pomysły. Jednak nie jest to takie proste, ponieważ zgłoszeń jest bardzo dużo. One często są zainspirowane przez potrzeby osób, które mają jakieś ograniczenia.
– Kraków bez barier to jest idea, którą staram się przekuwać w praktykę działania i efekty, które powodują, że tej grupie społecznej mieszkańców Krakowa będzie żyło się tutaj lepiej. Bo też mało kto się zorientuje, że spośród dużych miast metropolitalnych, to tutaj w Krakowie odsetek mieszkańców z niepełnosprawnościami, ale również w wieku senioralnym, jest największy spośród tych metropolii – zaznaczył Bogdan Dąsal, pełnomocnik prezydenta Krakowa ds. osób z niepełnosprawnościami.
Walka o innych
Tytułem Osobowości Roku i statuetką Herkulesa został uhonorowany Jerzy Jabcoń. Jury doceniło go za społeczną wrażliwość oraz kreatywność i wytrwałość w działaniach na rzecz wspierania dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami. Laureat jest związany z Fundacją Aktywnej Rehabilitacji – regionem małopolskim.
– Ta nagroda to dla mnie zaszczyt. To miły gest, że ktoś dostrzegł moją pracę, która bywa ciężka. Wydaje mi się, że czasami walczę o ludzi bardziej niż oni sami walczyliby o siebie. Koniec końców daje mi to ogromną satysfakcję, kiedy widzę u swojego podopiecznego postępy, np. pierwsze czy kolejne kroki w kierunku samodzielności – powiedział „NS” Jerzy Jabcoń.
Laureat trafił do FAR-u jako nastolatek, wówczas wziął udział w swoim pierwszym obozie aktywnej rehabilitacji. Spodobało mu się na tyle, że zaczął pojawiać się regularnie na spotkaniach fundacji. Z czasem otrzymał od niej propozycję pracy, z której skorzystał.
– Muszę być elastyczny, dokształcać się, udawać się do różnych urzędów, żeby moim podopiecznym żyło się trochę łatwiej. Na pewno jest to wyzwaniem, ale już takim spełnieniem ambicji – dodał laureat konkursu „Kraków bez barier”.
Ważną rolę w jego życiu odgrywa sport. Występuje w drużynie koszykarzy na wózkach – For Heroes Kraków. Sukcesy osiąga też w zawodach biegowych oraz crossfitowych.
Przyjazny Kraków
Jury przyznało dwie nagrody główne i 3 wyróżnienia w obszarze konkursowym „Projekty i wydarzenia społeczne promujące Kraków jako miasto przyjazne osobom z niepełnosprawnościami”. Wśród projektów zwyciężył Patchwork, czyli inkluzywny salon piękności dla wszystkich – w tym osób neuroróżnorodnych i z niepełnosprawnościami. Jest on prowadzony przez Stowarzyszenie Patchwork, które zostało założone przez samodzielne matki z imigrancko-uchodźczych rodzin. Wyróżniono Krakowską Sieć Dostępności Kultury oraz projekt „Integracja – Inspiracja – Motywacja”, czyli spotkania dla mam dzieci z niepełnosprawnościami.
Z kolei wśród wydarzeń najwyżej oceniono Forum „Dostępność w Transporcie”, którego głównym organizatorem jest Kraków Airport. Ubiegłoroczne spotkanie było poświęcone wyzwaniom, z jakimi mierzą się pasażerowie z neuroróżnorodnością w systemach transportu publicznego. Natomiast wyróżnienie otrzymali pomysłodawcy ParaJuwe. W tym przypadku jury doceniło stworzenie możliwości zapoznania się ze specyfiką i problematyką różnych niepełnosprawności poprzez zastosowanie gry miejskiej.
Z zabytkami i innowacjami
Obszar konkursowy „Budownictwo dostępne” został podzielony na 4 kategorie. Jury przyznało nagrodę główną w jednej z nich – przestrzeniach zabytkowych. W ten sposób doceniono „Wystawę Międzymurze i Taras Międzymurza” na Wawelu. Uhonorowano również inne zgłoszenie związane z tą dawną siedzibą królów. Jedno z czterech wyróżnień przypadło bowiem Bibliotece w budynku nr 5 (obiekty zabytkowe). Pozostałe otrzymały Galeria Krakowska i Ośrodek Ruczaj – Filia Centrum Kultury Podgórza (obiekty użyteczności publicznej), a także plac zabaw przy ul. Zachodniej (przestrzeń publiczna).
W tej edycji konkursu nie było nagrody głównej w obszarze „Innowacyjne technologie i innowacyjne projekty badawcze”. Wyróżniono za to 2 projekty badawcze – „Inteligentną platformę do tworzenia arkuszy komórkowych w okulistyce” oraz „MXene in LEO – kosmiczne testy nanomateriałów dla przyszłych technologii monitorowania zdrowia”.
Dwie nagrody główne przyznano w obszarze „Najlepsza firma wspierająca Krakowską Kartę Rodziny z Niepełnosprawnym Dzieckiem”. Z partnerów miejskich doceniono Centrum Kultury Podgórza w Krakowie, a z partnerów prywatnych – Anikino.
Galę poprowadziła Gabriela Oberbek, aktorka i założycielka Teatru Drużyna, w którym występują osoby z niepełnosprawnością intelektualną. Ogłoszenie wyników zostało poprzedzone pokazem tańca w wykonaniu Marii Kalisz i Jerzego Godawskiego. Znają się od czasów przedszkolnych, kiedy to po raz pierwszy wspólnie zatańczyli krakowiaka. Mają na koncie liczne sukcesy w paratańcu sportowym w kategorii osób z niepełnosprawnością intelektualną. W lipcu wzięli ślub humanistyczny (ceremonia zaślubin bez mocy prawnej). Natomiast zwieńczeniem gali był koncert wokalistki i aktorki Doroty Osińskiej. Przez wiele lat była związana z warszawskim Teatrem Rampa, w 2013 r. dotarła do finału drugiej edycji programu The Voice of Poland.
Kraków bez barier 2025
I. Obszar: Budownictwo dostępne
Kategoria: Obiekty użyteczności publicznej
Wyróżnienie: Centrum Handlowo-Usługowe Galeria Krakowska
Wyróżnienie: Ośrodek Ruczaj – Filia Centrum Kultury Podgórza
Kategoria: Przestrzeń publiczna
Wyróżnienie: Plac zabaw przy ul. Zachodniej
Kategoria: Obiekty zabytkowe
Wyróżnienie: Biblioteka na Wawelu – budynek nr 5
Kategoria: Przestrzenie zabytkowe
Nagroda główna: Wystawa Międzymurze i Taras Międzymurza
II. Obszar: Innowacyjne technologie i innowacyjne projekty badawcze
Kategoria: Innowacyjne technologie
Kategoria: Innowacyjne projekty badawcze
Wyróżnienie: Inteligentna platforma do tworzenia arkuszy komórkowych w okulistyce
Wyróżnienie: MXene in LEO – kosmiczne testy nanomateriałów dla przyszłych technologii monitorowania zdrowia
III. Obszar: Projekty i wydarzenia społeczne promujące Kraków jako miasto przyjazne osobom z niepełnosprawnościami
Kategoria: Projekty społeczne
Nagroda główna: Patchwork – inkluzywny salon piękności
Wyróżnienie: „Integracja – Inspiracja – Motywacja” – spotkania dla mam dzieci z niepełnosprawnościami
Wyróżnienie: Krakowska Sieć Dostępności Kultury
Kategoria: Wydarzenia społeczne
Nagroda główna: Forum „Dostępność w Transporcie”
Wyróżnienie: ParaJuwe
IV. Obszar: Osobowość Roku
Nagroda Herkules dla Osobowości Roku 2025: Jerzy Jabcoń
V. Obszar: Najlepsza firma wspierająca Krakowską Kartę Rodziny z Niepełnosprawnym Dzieckiem
Partnerzy miejscy
Nagroda główna: Centrum Kultury Podgórza w Krakowie
Partnerzy prywatni
Nagroda główna: Anikino sp. z o.o.
Marcin Gazda
Data publikacji: 27.10.2026 r.
