„Milion niewykorzystanych talentów”. Raport, który zmienia perspektywę rynku pacy

12 lutego Fundacja Integralia zaprezentowała raport „Milion niewykorzystanych talentów” – jedną z najbardziej kompleksowych diagnoz sytuacji osób z niepełnosprawnościami na polskim rynku pracy. Premiera publikacji została połączona z podsumowaniem IV edycji programu „Sprawny staż” oraz ogłoszeniem naboru do edycji piątej.

Spotkanie rozpoczęło się od wspólnej kawy i rozmów kuluarowych. Oficjalnego otwarcia dokonały przedstawicielki Zarządu Fundacji – Dagmara Senda i Daria Uljanicka. Ponieważ wydarzenie odbywało się w Tłusty Czwartek, na gości czekał również słodki akcent – tradycyjne pączki, które towarzyszyły networkingowym rozmowom i wymianie doświadczeń. Atmosfera była swobodna, ale temat – niezwykle poważny.

Diagnoza rynku: 1,06 miliona powodów do działania
Raport „Milion niewykorzystanych talentów 2026” opiera się na twardych danych demograficznych i rynkowych. Autorzy zintegrowali informacje z kluczowych źródeł – Głównego Urzędu Statystycznego (Narodowy Spis Powszechny, BAEL), PFRON oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Dzięki temu publikacja prezentuje rzetelny obraz luki zatrudnieniowej w Polsce.

Z raportu wyłania się obraz rynku o ogromnym, lecz zamrożonym potencjale. Wskaźnik aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami wynosi w Polsce 33,1 proc. – ponad dwukrotnie mniej niż w całym społeczeństwie (73,4 proc.). To oznacza, że 1,06 miliona osób pozostaje poza rynkiem pracy, mimo posiadanych kompetencji i kwalifikacji.

Jak podkreśla Prezes ERGO Hestii Artur Borowiński:
– Ten temat jest zbyt rzadko poruszany w strategiach polskich firm. A przecież liczby wyraźnie wskazują, jak duży potencjał czeka na pracodawców, którzy zdecydują się na włączanie do organizacji osób z niepełnosprawnościami.

ERGO Hestia wpisała zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami wprost w strategię firmy – obok najważniejszych celów biznesowych. Dziś w Grupie pracuje ponad 150 osób z niepełnosprawnościami wśród niemal 3 400 pracowników, z czego około 70 proc. na stanowiskach specjalistycznych i menedżerskich. To najwyższy odsetek w polskim sektorze finansowym.

„Siedem grzechów głównych” i Kompas dla pracodawców
Publikacja nie ogranicza się do diagnozy. Autorzy raportu zidentyfikowali „siedem grzechów głównych” – najczęstsze błędy pracodawców, które blokują zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami. Wśród nich znalazły się m.in. nieświadome uprzedzenia, obawy przed kosztami dostosowań czy błędne przekonania o niższej produktywności.

Równolegle raport prezentuje „Kompas dla pracodawców” – praktyczny przewodnik z konkretnymi przykładami, narzędziami i dobrymi praktykami sprawdzonymi przez wiodące firmy działające w Polsce, takie jak Accenture Polska, Santander Bank Polska, mBank czy Amazon.

Jak zaznaczała Dagmara Senda:
– Nasz raport uczciwie diagnozuje sytuację, ale przede wszystkim daje proste rozwiązania, które mogą pomóc każdemu menedżerowi zrobić pierwszy krok. Wyłączmy myślenie kategoriami litości czy pomocy. Rozmawiajmy o korzyściach ekonomicznych i kompetencjach.

Raport obala także popularne stereotypy. Aż 89,9 proc. aktywnych zawodowo osób z niepełnosprawnościami ma umiarkowany lub lekki stopień niepełnosprawności. Jedynie 7–10 proc osób z ograniczeniami w poruszaniu się to użytkownicy wózków. W większości przypadków wystarczają ergonomiczne dostosowania stanowiska pracy – nie kosztowne przebudowy biur.

Odpowiedź na wyzwania demograficzne
Wnioski z raportu wpisują się w szerszy kontekst zmian demograficznych. Polska notuje najszybszy spadek populacji produkcyjnej w Unii Europejskiej – prognozowany spadek o 2,1 mln osób (12,6 proc.) do 2035 roku. Jednocześnie nasz kraj ma najwyższą w Europie lukę zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami: 40 punktów procentowych wobec średniej unijnej wynoszącej 20 punktów procentowych.

Zmniejszenie tej luki do poziomu średniej UE oznaczałoby potencjał 170 tysięcy dodatkowych pracowników. W realiach niedoboru rąk do pracy to nie kwestia wizerunku czy CSR – to strategiczna decyzja biznesowa.

Neuroróżnorodność w praktyce i osobiste historie
Ważnym punktem programu było wystąpienie Kari Goldyn – biolożki i psycholożki specjalizującej się w neuroróżnorodności. W prelekcji „Kalejdoskop umysłów: jak zarządzać neuroróżnorodnym zespołem?” pokazała, jak różnice poznawcze wpływają na styl pracy, komunikację i podejmowanie decyzji. Uczestnicy poznali konkretne wskazówki dla liderów – jak budować środowisko, w którym różnorodność neurologiczna staje się realną wartością.

Duże poruszenie wywołała także rozmowa pt. „Chcieli mnie zatrudnić, ale były schody”, którą przeprowadził Marcin Żebrowski z Agnieszką Szamal z Departamentu Marketingu i PR. To była szczera opowieść o barierach, z jakimi wciąż spotykają się kandydaci z niepełnosprawnościami – oraz o tym, jak wiele zmienia otwartość organizacji i gotowość do szukania rozwiązań zamiast powodów odmowy.

„Sprawny staż” – most między edukacją a biznesem
Integralną częścią wydarzenia było podsumowanie IV edycji programu „Sprawny staż”. O efektach programu mówiła Agnieszka Zborowska z Fundacji Integralia, prezentując konkretne liczby, historie uczestników oraz rezultaty współpracy z partnerami biznesowymi. Zwieńczeniem tej części było wręczenie certyfikatów partnerom programu przez Rafała Mosionka, członka Zarządu ERGO Hestii.

Program skierowany jest do studentów i absolwentów z ważnym orzeczeniem o niepełnosprawności, którzy chcą zdobyć pierwsze doświadczenia w korporacyjnym środowisku. Sukces kolejnych edycji potwierdza tezy raportu: odpowiednio przygotowany proces rekrutacji i onboardingu pozwala pozyskać lojalnych, wykwalifikowanych pracowników.

Obecnie trwa nabór do V edycji programu.

Dostępność to strategia, nie projekt
Konferencję zakończył wspólny lunch i networking – czas na rozmowy, wymianę pomysłów i planowanie dalszych działań na rzecz włączającego rynku pracy.

Wydarzenie pokazało jednoznacznie: temat różnorodności i dostępności to nie wyłącznie obszar społecznej odpowiedzialności. To realna szansa na rozwój organizacji, zwiększenie innowacyjności i lepsze wykorzystanie potencjału ludzi.

Pełny raport „Milion niewykorzystanych talentów 2026” dostępny jest bezpłatnie na stronie raportu

Info i fot. Fundacja Integralia

Data publikacji: 20.02.2026 r.