Sejm za nowelą poszerzającą wsparcie osób z niepełnosprawnościami na studiach podyplomowych

Rozszerzenie wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami na uczelniach przewiduje nowela ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, którą 27 marca przyjął Sejm. Umożliwi ona objęcie wsparciem nie tylko studentów i doktorantów, ale również słuchaczy studiów podyplomowych.
Za przyjęciem nowelizacji ustawy głosowało 437 posłów, nikt nie był przeciw i nikt nie wstrzymał się od głosu.

Nowelizacja ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce przygotowana przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozszerza wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami na uczelniach, obejmując nim kandydatów oraz uczestników studiów podyplomowych.

Obecnie uczelnie publiczne i niepubliczne otrzymują z budżetu państwa środki na zadania związane z zapewnieniem osobom z niepełnosprawnościami warunków do pełnego udziału w rekrutacji i kształceniu – na studiach oraz w szkołach doktorskich – lub do prowadzenia działalności naukowej. Ze wspomnianych środków uczelnie tworzą uczelniany fundusz wsparcia osób niepełnosprawnych. Dotychczasowe przepisy pozwalają wspierać studentów i doktorantów, ale pomijają uczestników studiów podyplomowych. Dzięki zmianom ustawa umożliwi wsparcie również tej grupy.

Wsparcie nie będzie wypłacane bezpośrednio w formie stypendium – środki zostaną natomiast przeznaczone na organizację warunków ułatwiających udział w rekrutacji lub kształceniu osób z niepełnosprawnościami. Zapewnią możliwość złożenia dokumentów w alternatywnej formie (np. elektronicznie lub przez pełnomocnika); pomoc asystenta podczas rekrutacji; wsparcie tłumacza języka migowego; dostosowanie materiałów dydaktycznych (np. wersja elektroniczna, nagrania audio, większa czcionka); zmianę formy egzaminu, np. ustny zamiast pisemnego; możliwość korzystania ze specjalistycznego oprogramowania; udział w zajęciach zdalnych lub w trybie hybrydowym.

– Rozwiązanie nie powoduje zwiększenia środków przeznaczonych na dotację (dla uczelni – przyp. PAP). Uczelnie będą dysponowały środkami w dotychczasowej wysokości, obliczanej według liczby studentów i doktorantów z niepełnosprawnościami, z możliwością wsparcia z tych środków także uczestników studiów podyplomowych – powiedziała podczas posiedzenia plenarnego poseł-sprawozdawca Katarzyna Kierzek-Koperska (KO).

Posłowie opozycji podczas sejmowej debaty pytali m.in. o to, czy pozostawienie środków na dotychczasowym poziomie nie wpłynie na poziom wsparcia i nie odbije się niekorzystnie na studentach i doktorantach z niepełnosprawnościami, którzy obecnie korzystają z funduszu.

Odpowiadając na te pytania, wiceminister nauki Maria Mrówczyńska wskazała, że obecnie na studiach uczy się 23 tys. studentów z niepełnosprawnościami, 455 doktorantów, a słuchaczy studiów podyplomowych jest około 270. – To 0,26 proc. wszystkich osób z niepełnosprawnościami, jakie na uczelniach w tej chwili funkcjonują – podkreśliła.

W dodatku uczelnie nie wykorzystują w pełni środków z funduszu. – W 2023 roku kwota przeznaczona na fundusz to 56 mln zł, a w 2024 roku powyżej 68 mln zł, czyli o 10 mln zł więcej. W 2024 roku niewydatkowanych było 22 proc. Średnio w ostatnich trzech latach nie jest wykorzystywanych 26 proc. Ta kwota nie wraca do budżetu państwa, ale zasila fundusz wsparcia osób z niepełnosprawnościami w kolejnym roku – zaznaczyła wiceminister Mrówczyńska.

Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku.

Teraz nowela trafi do Senatu. (PAP)

ekr/ agt/, fot. freepik.com

Data publikacji: 27.03.2026 r.