SN rozstrzygnął spór o restrukturyzację sądową SPZOZ-ów. Wyrok ma znaczenie dla całego sektora ochrony zdrowia w Polsce

Sąd Najwyższy orzekł, że publiczne szpitale działające jako Samodzielne Publiczne Zakłady Opieki Zdrowotnej (SPZOZ) nie mogą korzystać z ustawy Prawo restrukturyzacyjne. Uchwała z 14 maja 2026 r. może przesądzić o losie prowadzonych i planowanych prób restrukturyzacji sądowych szpitali w całej Polsce.

Wyrok Sądu Najwyższego potwierdza, że publiczne szpitale działające jako SPZOZ nie mogą korzystać z postępowań restrukturyzacyjnych przewidzianych dla przedsiębiorców.1 Mimo trwających od miesięcy wątpliwości prawnych doradcy restrukturyzacyjni proponowali szpitalom takie rozwiązania i związane z nimi usługi. Szpitale podejmowały te próby, aby ratować płynność finansową, jednak zastosowanie ich poza ramami adekwatnych przepisów mogło zaburzyć równowagę rynkową – co zgodnie podkreślali pozostali uczestnicy sektora ochrony zdrowia.

Publiczny szpital działa inaczej niż firma
Przeciwnicy restrukturyzacji sądowej argumentują, że SPZOZ jako element polityki zdrowotnej państwa nie może być traktowany jak podmiot komercyjny. Współpraca publicznych szpitali z dostawcami towarów i usług odbywa się na zasadzie wzajemnego zaufania – opiera się między innymi o pewność, że placówka ostatecznie ureguluje swoje zobowiązania. Gwarantuje to prawo, które stanowi, że szpital jako podmiot publiczny nie może ogłosić upadłości. W związku z tym kapitał – choć zamrożony – jest bezpieczny. Zmiana tej równowagi zwiększyłaby ryzyko po stronie dostawców i spowodowała wiele negatywnych konsekwencji zarówno dla samych SPZOZ-ów, jak i pacjentów.

Te obawy potwierdziła sytuacja w Skarżysku-Kamiennej, gdzie po rozpoczęciu restrukturyzacji sądowej pojawiły się problemy z dalszym kredytowaniem dostaw leków do programu lekowego.

Koniec chaosu interpretacyjnego
W ostatnich miesiącach narastały rozbieżności interpretacyjne dotyczące restrukturyzacji SPZOZ-ów na podstawie prawa restrukturyzacyjnego. Część sądów dopuszczała prowadzenie takich postępowań, inne je kwestionowały.

Sąd Najwyższy zajął się tą sprawą w związku z postępowaniem dotyczącym publicznego szpitala na Podkarpaciu. Chodzi o Lesko – symbol problemów finansowych szpitali powiatowych w Polsce. Podjęto tam próbę restrukturyzacji, która trwała około dwóch lat i nie poprawiła sytuacji finansowej szpitala. Sąd Okręgowy w Rzeszowie odmówił zatwierdzenia układu, ale skierował do Sądu Najwyższego pytanie prawne dotyczące zdolności restrukturyzacyjnej SPZOZ-ów.

Uchwała SN już wpływa na prowadzone postępowania
Próby restrukturyzacji SPZOZ-ów podjęto także w kilku innych zadłużonych placówkach. W Sanoku wierzyciele odrzucili układ. W Płońsku sąd oddalił wniosek o otwarcie postępowania układowego. W Ustrzykach Dolnych zatwierdzono częściowy układ z wierzycielami. W Kole sąd otworzył postępowanie sanacyjne wobec tamtejszego SPZOZ-u. Postępowanie restrukturyzacyjne toczy się również w Skarżysku-Kamiennej.

Bezpośrednio po uchwale Sądu Najwyższego złożono wnioski o umorzenie postępowań dotyczących szpitali w Kole i Skarżysku-Kamiennej – ponieważ orzeczenie jednoznaczne neguje możliwość ich prowadzenia.

Potrzebna jest zmiana ustawy
O wyłączenie samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej z ustawy o restrukturyzacji przedsiębiorstw od ponad roku zabiega strona społeczna Rady Dialogu Społecznego. 20 kwietnia 2026 r. RDS przyjęła uchwałę w sprawie przyjęcia projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo restrukturyzacyjne.

Dzień później temat był omawiany podczas posiedzenia Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony Zdrowia. Strona społeczna wskazywała, że publiczne szpitale powinny zostać objęte odrębnym systemem naprawczym, dostosowanym do specyfiki ochrony zdrowia, zamiast rozwiązaniami przeznaczonymi dla podmiotów komercyjnych.

Uchwała Sądu Najwyższego wzmacnia argumenty zwolenników takich zmian.

tuk/, fot. magnific.com

Data publikacji: 19.05.2026 r.

1 https://www.sn.pl/sprawy/SitePages/Zagadnienia_prawne_SN.aspx?ItemSID=2064-301f4741-66aa-4980-b9fa-873e90506a11&ListName=Zagadnienia_prawne (dostęp: 15.05.2026)