Wiem, co czujesz, matko dziecka z niepełnosprawnością…

Są książki, które pamięta się szczególnie. Nierzadko nawet konkretne zdania w nich zawarte. Przejmujące. Zwracające uwagę na problem, który wcześniej pozostał niezauważony. Książki, które pozwalają czytelnikowi zatrzymać się w pogoni za życiem. Jedną z takich właśnie jest „Droga Jana” autorstwa Doroty Danielewicz wydana nakładem Wydawnictwa Literackiego. To książka napisana przez matkę dziecka z niepełnosprawnością. Ukazuje codzienność i wyzwania opiekuna, a przede wszystkim determinację kobiety w poszukiwaniu kontaktu z synem, z którym komunikowanie się słowami okazuje się niemożliwe.

26-letni Jan Kerski, performer, punk i prowokator, pokazujący otoczeniu lustro ludzkich lęków i uprzedzeń, cierpi na bardzo rzadkie schorzenie przemiany materii – galaktosialidozę zwaną również zespołem Goldberga. W internecie możemy przeczytać, że na całym świecie jest zaledwie 80 przypadków tego schorzenia. Że to rzadka, lizosomalna choroba spichrzeniowa dziedziczona autosomalnie recesywnie (dziecko dziedziczy zmutowane kopie genu od obojga rodziców będących nosicielami), a jej skutkiem jest zaburzenie rozkładu glikoprotein i glikolipidów. Mężczyzna nie jest w stanie mówić, z trudem się porusza. Nie potrafi też utrzymać pędzla, dlatego maluje gąbkami.

Celem tej książki nie jest jednak zapoznanie czytelnika z terminologią medyczną dotyczącą tej choroby, a pokazanie, z jakimi wyzwaniami przychodzi mierzyć się matce dziecka z głęboką niepełnosprawnością. Jan urodził się zdrowy. Do 4. roku życia funkcjonował jak wszystkie dzieci. Stopniowo zaczął tracić nabyte umiejętności. Pojawiły się zaburzenia równowagi, problemy z mową oraz postępująca utrata samodzielności.

Trudno pojąć, jak silne emocje towarzyszą matce, której dziecko, zamiast osiągać postępy w rozwoju, cofa się w nim. Spokój i szczęście zastępuje nieustanny niepokój i walka o każdy następny dzień. Autorka opisuje w książce drogę swojego syna przeplataną intensywnymi fascynacjami chłopaka – grzybami, żółwiami czy Titanikiem. Drogę, która nie jest – jak to się mówi – usłana różami. Życie potrafi zaskoczyć i przygotowuje dla nas wcale nie to, czego byśmy chcieli.

„Jan nauczył mnie tak wiele, jednak nikomu nie życzę tej lekcji. Nikomu i nigdy. Dlaczego przypadła ona właśnie mnie, nie mam pojęcia. Taka karma, powiedzieliby jedni, niezbadane są wyroki bogów, powiedzieliby inni. Pech, dodaliby kolejni, po prostu pech. Wielkie szczęście, stwierdziliby ci, którzy widzą więcej… Najlepiej nie pytać. Nie pytać za wiele. Po prostu żyć” – pisze autorka.

Zdrowie, sprawność, samodzielność, niezależność. Mając je wszystkie nie zastanawiamy się, co by było gdyby. „Droga Jana” to książka, która przypomina, jak cenne i ważne są powyższe. Bez nich nie możemy właściwie nic robić, nawet przy największych pokładach motywacji i determinacji.

Pomysł napisania tej książki zrodził się w trakcie protestu rodziców i opiekunów dorosłych osób z niepełnosprawnościami trwającego przez 40 dni w Sejmie wiosną 2018 roku. Zorganizował go Komitet Protestacyjny Rodziców Osób Niepełnosprawnych. Wtedy właśnie mieszkająca w Berlinie Dorota Danielewicz natknęła się w polskiej telewizji na scenę z Sejmu. Grupa rodziców osób z niepełnosprawnościami protestowała, by zadbać o przyszłość swoich dzieci. Autorka poczuła wówczas, jak bardzo bliskie są jej emocje rodziców i opiekunów uczestniczących w proteście. Sama protestowała ze swoim synem w berlińskim urzędzie zdrowia i opieki społecznej. Pomyślała, że powinna napisać o tych emocjach. Najpierw skierowała list do protestujących, później napisała książkę.

„Droga Jana” nie jest książką, która epatuje cierpieniem. Danielewicz z czułością opisuje w niej sposób postrzegania świata przez swojego syna porównując go do Oskara Matzeratha z „Blaszanego bębenka”, który postanowił na zawsze pozostać dzieckiem. To książka poruszająca trudny temat, momentami bolesna, ale jednocześnie pełna ciepła, czułości i niezwykłej siły. Największą zaletą tej publikacji jest autentyczność. Skłania do refleksji nad miłością, akceptacją, niepełnosprawnością i tym, co tak naprawdę nadaje sens naszemu życiu. Uczy wrażliwości, empatii i dostrzegania szczęścia w pozornie zwyczajnych momentach. Polecam ją każdemu, kto szuka literatury prawdziwej, mądrej i poruszającej serce.

Karolina Anna Kasprzak

Data publikacji: 19.11.2026 r.

Udostępnij

Zachęcamy do zapisania się do Newslettera

Przeczytaj również