Zawody Invictus Games pozwalają żołnierzom pokonywać swoje słabości

Zawody sportowe, takie jak Invictus Games, mają pokazywać, że mimo doznanego uszczerbku fizycznego czy psychicznego żołnierze są w stanie dalej pokonywać swoje słabości, trenować i walczyć – powiedziała PAP ppłk dr Katarzyna Rzadkowska, dyrektor Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa.

Z okazji zbliżającej się kolejnej edycji Invictus Games (Igrzysk Niezwyciężonych) ppłk Rzadkowska wyjaśniła, kim jest weteran, jak funkcjonuje Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa oraz przybliżyła międzynarodowe znaczenie tej polskiej instytucji.

W Birmingham w Wielkiej Brytanii odbędzie się w przyszłym roku kolejna edycja Igrzysk Niezwyciężonych, czyli Invictus Games. Są to zawody sportowe żołnierzy i weteranów, którzy zostali ranni lub zachorowali w czasie pełnienia służby. Ich pomysłodawcą i organizatorem jest książę Harry, młodszy syn króla Wielkiej Brytanii Karola III.

– Podczas powrotu z misji w Afganistanie leciał razem z żołnierzami rannymi w trakcie walk. To doświadczenie spowodowało, że z czasem zrodził się w nim pomysł organizacji zawodów sportowych, które pokazywałyby ich siłę i wolę walki. Invictus Games to zawody nie tylko dla weteranów, ale dla wszystkich żołnierzy z uszczerbkiem na zdrowiu – powiedziała ppłk Rzadkowska.

Pierwsze igrzyska odbyły się w 2014 r. w Londynie. – W zmaganiach bierze udział 25 krajów; są one organizowane co dwa lata. Miejsce rywalizacji jest wybierane na podobnej zasadzie jak w przypadku igrzysk olimpijskich: zainteresowane organizacją kraje i miasta dokonują zgłoszenia, po czym wybierana jest kolejna lokalizacja – wyjaśniła rozmówczyni PAP.

Jednym z najważniejszych celów imprezy jest wsparcie weteranów w rehabilitacji – przygotowując się do zawodów, pod okiem selekcjonerów i trenerów kadry, żołnierze pokonują kolejne wyzwania związane z powrotem do sprawności i zdrowia. Ich historie nie tylko inspirują, ale także przybliżają szerokiemu kręgowi odbiorców realia pracy wojskowych i życia weteranów. – Każdy zawodnik może wziąć udział w Invictus Games dwa razy, co daje szansę większej liczbie osób, aby w nich uczestniczyć. Zawody cieszą się dużą popularnością i mają pozytywny wydźwięk w środowisku weteranów – podkreśliła dyrektor Centrum Weterana.

Polską kadrę narodową przygotowuje na Invictus Games Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa. Jest to jednostka podległa Ministrowi Obrony Narodowej i otaczająca troską weteranów, czyli osoby, które brały udział w misjach zagranicznych po 1953 r. Zmagania sportowe stanowią niewielka, ale ważną część działań Centrum. Co roku w Polsce organizowane jest Wyzwanie Weterana – krajowe wydarzenie sportowe, inspirowane międzynarodowymi zawodami. Zawody te odzwierciedlają charakter i ideę Invictus Games zarówno pod względem formuły, jak i rozgrywanych konkurencji, promując wśród weteranów aktywność fizyczną, integrację oraz ducha wspólnoty.

– W tym miejscu warto wyjaśnić różnicę między weteranami a kombatantami. Kombatanci to osoby, które brały udział w wojnach i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość, przede wszystkim w czasie II wojny światowej. O weteranach mówimy z kolei od 1953 r., kiedy Polska rozpoczęła swój udział w międzynarodowych misjach pokojowych. Od tego czasu polscy żołnierze uczestniczyli w kilkudziesięciu operacjach poza granicami kraju, m.in. w Kambodży, na Bałkanach, w Iraku, Czadzie czy Afganistanie. Polska służba na misjach zagranicznych trwa nadal, dlatego liczba weteranów stale rośnie – wyjaśniła ppłk Rzadkowska.

W misjach wojskowych poza granicami Polski dotychczas wzięło udział około 130 tys. osób. Legitymację weterana posiada obecnie około 38 tys. osób, a weterana poszkodowanego – około 900. Różnice wynikają z tego, że część osób brała udział w misjach kilkukrotnie, a część nie złożyła wniosku o wydanie legitymacji – zaznaczyła ppłk Rzadkowska.

Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa udziela wsparcia weteranom powracającym do Polski, otaczając szczególną opieką weteranów poszkodowanych, czyli osoby, które doznały uszczerbku na zdrowiu podczas wykonywania obowiązków służbowych oraz rodziny żołnierzy poległych na misjach.

– Centrum oferuje weteranom pomoc w różnych sferach życia. W ciągu roku prowadzimy blisko 4 tys. spraw. Wśród nich są m.in. kwestie dotyczące uzyskania legitymacji, świadczeń zdrowotnych czy rekompensat. Czasem są to sprawy krótkie, a czasem bardziej skomplikowane, wymagające konsultacji z prawnikiem czy psychologiem – tacy specjaliści są u nas zatrudnieni – poinformowała dyrektor Centrum Weterana.

Duży nacisk w działalności Centrum jest kładziony na zdrowie i sprawność weteranów. To nie tylko pojedyncze inicjatywy jak przygotowanie fizyczne kadry na Invictus Games, lecz także kompleksowe, systematyczne projekty.

– Ponieważ urazy psychiczne nie zawsze ujawniają się od razu, w Centrum Weterana oferujemy specjalistyczną pomoc psychologiczną, organizujemy warsztaty, konwent gier strategicznych i inne inicjatywy, które wspierają weteranów w obszarze zdrowia psychicznego – powiadomiła ppłk Rzadkowska. Profesjonalna współpraca z Kliniką Leczenia Stresu Pourazowego czy z Centrum Leczenia Weterana Wojskowego Instytutu Medycznego pozwala stworzyć sieć, w której pomoc mogą otrzymać zarówno weterani, jak i rodziny poległych.

– Od 2025 r. prowadzimy projekt Misja Zdrowie. Uczestnicy mogą skorzystać z badań i konsultacji w zakresie profilaktyki i diagnostyki onkologicznej, ginekologicznej oraz urologicznej. W 2026 r. projekt rozszerzamy o kolejne specjalizacje, takie jak dermatologia, pulmonologia czy kardiologia. Dzięki temu udało się u części uczestników w porę wykryć zagrożenie i objąć zmiany nadzorem medycznym – opisuje rozmówczyni PAP.

W Centrum Weterana, oprócz troski o przyszłość, dba się także o historie i dziedzictwo pozostawione przez żołnierzy i weteranów. Dwa najważniejsze wydarzenia w ciągu roku to 29 maja – Dzień Weterana Działań poza Granicami Państwa i 21 grudnia – Dzień Pamięci o Poległych i Zmarłych w Misjach i Operacjach Wojskowych poza Granicami Państwa.

– Przy okazji oficjalnych obchodów staramy się zwracać społeczną uwagę na coraz większą obecność weteranów pośród Polek i Polaków. W tym roku planujemy kampanię informacyjną na ten temat. W Centrum Weterana aktywnie działa również Zespół Edukacji i Tradycji, który m.in. gromadzi pamiątki i prowadzi spotkania edukacyjne – zarówno stacjonarnie, jak i wyjazdowo – powiadomiła ppłk Rzadkowska.

Dzięki wiedzy i doświadczeniu zdobytemu przez Centrum Weterana, jego działania obejmują także uczestnictwo w projektach o zasięgu międzynarodowym.

– Niemcy i Włosi z zainteresowaniem czerpią z naszych doświadczeń oraz wdrażają rozwiązania wypracowane w naszym kraju. Świadczy to o rosnącym uznaniu dla przyjętego przez nas modelu działań. Na przykład Niemcy dopiero w ubiegłym roku po raz pierwszy obchodzili Dzień Weterana, co oznacza, że znajdują się na początkowym etapie budowania systemowych rozwiązań i tradycji w tym zakresie – zauważyła dyrektor Rzadkowska, podkreślając, że współpraca międzynarodowa to okazja do wymiany pomysłów, dobrych praktyk oraz realizacji projektów społecznych i komunikacyjnych.

– Gościliśmy również przedstawicieli Ministerstwa ds. Weteranów Ukrainy oraz reprezentantów ukraińskich placówek medycznych. Wizyty te stanowiły okazję do merytorycznej wymiany doświadczeń oraz prezentacji funkcjonującego w naszym kraju systemu wsparcia i wypracowanych rozwiązań. Pozostajemy otwarci na dalszą współpracę, deklarując gotowość do dzielenia się wiedzą i dobrymi praktykami w zakresie budowy oraz doskonalenia kompleksowego systemu opieki nad weteranami – dodała rozmówczyni PAP. (PAP)

Dariusz Materniak, fot. pl.wikipedia.org/wiki/

Data publikacji: 24.03.2026 r.