Kultura na ratunek. Samotność i wykluczenie wśród młodych
- 09.11.2026
Dział Biblioterapeutyczny Biblioteki Śląskiej przy udziale Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego realizuje projekt „Kultura na ratunek. Samotność i wykluczenie wśród młodych”. 6 listopada w gmachu głównym Biblioteki Śląskiej w Katowicach odbył się interaktywny spektakl pantomimy oraz prezentacja jednej z etiud pochodzących ze spektaklu o Charliem Chaplinie pt. „Monsieur Charlie”, w reżyserii Jakuba Kabusa. Wystąpili aktorzy teatru HoM z siedzibą w Tychach. Części dialogowe były tłumaczone na polski język migowy.
Projekt skierowany jest do dzieci i młodzieży zagrożonych wykluczeniem społecznym, które nie mają łatwego dostępu do kultury z Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Niesłyszących i Niedosłyszących w Raciborzu oraz dla dzieci w kryzysie psychicznym –podopiecznych Zespołu Szkół Specjalnych przy zamkniętym Ośrodku Leczenia Nerwic w Orzeszu.
– Ponieważ one nie mogą partycypować w kulturze postanowiliśmy im kawałek życia kulturalnego po prostu sprowadzić – tłumaczy Katarzyna Bielas z Działu Biblioterapeutycznego Biblioteki Śląskiej. – Ponieważ jest to placówka zamknięta, jej mieszkańcy nie mogą partycypować w życiu kulturalnym, tak jak dzieci z SOSW w Raciborzu, które mogą do nas przyjechać. Postanowiliśmy więc część tej kultury do nich sprowadzić w postaci różnorodnych przedsięwzięć.
K. Bielas wskazała, że generalnie chodzi o to, aby przybliżyć dzieciom i młodzieży życie kulturalne, zaktywizować je, uruchomić moc, sprawczość, by każde z nich mogło się poczuć nie tylko odbiorcą kultury, ale i jej twórcą.
– Wszystkie nasze przedsięwzięcia są interaktywne, w których dzieci mogą poczuć tę moc i sprawczość. Chcemy przede wszystkim pokazać, jak ważny jest ten drugi człowiek, a nie świat wirtualny, nie urządzenia elektroniczne, nie smartfon, nie sztuczna inteligencja. Że kultura rodzi się w dialogu, reakcji, relacji, we wspólnych działaniach.
I tak było podczas przedstawienia teatru HoM. Prezentacja etiudy pantomimy ze spektaklu o Charliem Chaplinie była poprzedzona świetnym interaktywnym występem aktorów, którzy błyskawicznie nawiązali kontakt z młodą publicznością. Żywiołowa rekcja widowni, spontaniczne gesty i chętny udział w inicjowanych konkursach i zabawach wpłynęły na fantastyczną atmosferę tego spotkania.
W etiudzie jako monsieur Charlie wystąpił Jakub Kabus, Marta Zielonka zagrała Aktorkę Dramatyczną, a Grzegorz Żyła był bardzo przekonywujący w roli Policjanta. Wszyscy obecni z ogromnym aplauzem, żywo reagując na perypetie zakochanego Chaplina oglądali piękny spektakl pantomimy, będący opowieścią o zwycięstwie dobra i prawdziwej miłości, którą uosabiał delikatny i wrażliwy mim.
Publiczność długo oklaskiwała aktorów. Dodajmy, że nawiązano wzajemny kontakt, interakcje w prosty i satysfakcjonujący sposób, pokazując jak łatwo i skutecznie można bez słów nawiązać kontakt z drugim człowiekiem.
W ramach projektu zrealizowano już wyjazd do Teatru Zagłębia w Sosnowcu na, tłumaczony na PJM, spektakl „Brzydkie kaczątko”. A wnajbliższym czasie, już 30 listopada dzieci z dysfunkcją słuchu, z ośrodka w Raciborzu będą uczestniczyć w warsztatach „Książka u lekarza”. Odwiedzą nie tylko dział renowacji książek, ale także zakład mikrobiologii.
Jak podkreśliła Katarzyna Bielas w Ośrodku w Orzeszu także zostały przeprowadzone warsztaty tworzenia komiksów, warsztaty muzykoterapeutyczne, warsztaty dotyczące teatru kamishibai, warsztaty filozoficzne, interaktywny spektakl pantomimy.
– Te dzieła sztuki, które powstaną podczas warsztatów będziemy eksponować w przestrzeni Biblioteki Śląskiej – zapewniła rozmówczyni, podkreślając kulturotwórczą i prestiżową rolę śląskiej Książnicy.
– A przed nami w Orzeszu jeszcze: warsztaty teatralne; warsztaty malarskie; warsztaty zabawkarskie; koncert Filharmonii Śląskiej w Katowicach dla młodzieży w kryzysie psychicznym oraz warsztaty mangi – dodała Katarzyna Bielas serdecznie zapraszając na wszystkie wydarzenia.
Tłumaczeń części dialogowych spektaklu na PJM dokonała Mariola Czadankiewicz-Klimek, współpracująca z Biblioteką Śląską przy realizacji projektu.
Iwona Kucharska, fot. autorka
Data publikacji: 09.11.2026 r.
