Bezpłatne szczepienia przeciwko meningokokom i krztuścowi w Małopolsce

Prawie 1,3 mln zł przeznaczy Województwo Małopolskie na realizację programów szczepień ochronnych przeciw meningokokom typu B oraz krztuścowi. Decyzję w tej sprawie podjęli radni podczas sesji Sejmiku Województwa Małopolskiego 30 marca. Programy mają kluczowe znaczenie dla profilaktyki groźnych chorób zakaźnych, szczególnie wśród dzieci i osób dorosłych z wygasającą odpornością.

Szczepienia ochronne realizowane przez Województwo Małopolskie obejmują:
1. „Bezpieczni, bo zaszczepieni” – Program polityki zdrowotnej dotyczący profilaktyki zakażeń meningokokowych w Małopolsce na lata 2020–2027,
2. Program polityki zdrowotnej szczepień przeciwko krztuścowi w Małopolsce.

Wzorem lat poprzednich Województwo Małopolskie umożliwia skorzystanie z nieodpłatnych szczepień przeciw meningokokom typu B dzieciom z placówek opiekuńczo-wychowawczych i rodzinnych domów dziecka w wieku od 0 do 18 lat oraz dzieciom z powiatów do lat 2 i kończącym 2 lata w danym roku kalendarzowym. Powiatom udostępniana jest licencja do korzystania z Programu oraz udzielana pomoc finansowa.

-Zdrowie mieszkańców Małopolski traktujemy jako absolutny priorytet. Inwestując w programy szczepień, realnie chronimy życie i ograniczamy ryzyko groźnych powikłań chorób zakaźnych, szczególnie wśród dzieci i osób najbardziej narażonych. To odpowiedzialna polityka zdrowotna, która przynosi wymierne efekty – podkreślał marszałek województwa Łukasz Smółka.

W tym roku przeznaczono 300 000 zł na wsparcie dla powiatów: Miasta Tarnów, Powiatu Gorlickiego, Powiatu Myślenickiego, Powiatu Nowotarskiego, Powiatu Oświęcimskiego, Powiatu Tarnowskiego oraz Powiatu Wielickiego, które łącznie zaplanowały na ten cel 428 092,79 zł. Wspólne środki w wysokości ponad 700 tys. zł umożliwią podanie szacunkowo ok. 1700 dawek szczepionki przeciwko meningokokom typu B.

Meningokoki to bakterie wywołujące inwazyjną chorobę meningokokową, która może prowadzić do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych oraz sepsy. Choroba rozwija się bardzo szybko i może mieć ciężki przebieg, szczególnie u najmłodszych dzieci. Nawet przy szybkim leczeniu istnieje ryzyko poważnych powikłań, takich jak uszkodzenia neurologiczne, utrata słuchu czy amputacje kończyn. Właśnie dlatego profilaktyka poprzez szczepienia ochronne ma kluczowe znaczenie – pozwala zapobiegać zakażeniom i chronić najbardziej wrażliwe grupy społeczne.

Równocześnie kontynuowane będą szczepienia przeciwko krztuścowi, rozpoczęte w odpowiedzi na wzrost zapadalności spowodowany m.in. wygasaniem odporności poszczepiennej. Krztusiec, znany również jako „koklusz”, jest wysoce zakaźną chorobą bakteryjną układu oddechowego, która rozprzestrzenia się drogą kropelkową. Objawia się napadowym, długotrwałym kaszlem, który może prowadzić do poważnych powikłań – w tym zapalenia płuc, uszkodzeń mózgu, a u niemowląt nawet do zgonu.

Szczepienia przeciw krztuścowi adresowane są do osób dorosłych niezaszczepionych w ciągu ostatnich 10 lat, osób w 19. roku życia w ramach szczepienia przypominającego oraz osób z nieznaną historią szczepień, jeżeli nie podlegają szczepieniom finansowanym ze środków publicznych.

Na pomoc finansową dla powiatów w tym zakresie przeznaczono 300 000 zł dla miast: Kraków, Nowy Sącz, Tarnów oraz powiatów: gorlickiego, nowotarskiego, olkuskiego, oświęcimskiego, tarnowskiego i wielickiego, które łącznie zaplanowały wydatki na poziomie 295 146,89 zł. Wraz ze środkami Województwa Małopolskiego daje to kwotę 595 146,89 zł i umożliwia podanie szacunkowo ok. 3200 dawek szczepionki przeciwko krztuścowi.

Programy realizowane przez samorząd województwa stanowią istotne uzupełnienie systemu ochrony zdrowia, ponieważ szczepienia przeciw meningokokom nie są finansowane ze środków publicznych i należą do tzw. szczepień zalecanych.

Dotychczas, w latach 2021–2025, zaszczepiono łącznie 6217 dzieci, wykorzystując 8012 dawek szczepionki przeciw meningokokom. W tym Województwo Małopolskie objęło programem 1142 dzieci z placówek opiekuńczo-wychowawczych (1673 dawki), a 5075 dzieci zostało zaszczepionych we współpracy z powiatami (6339 dawek).

W 2025 roku przeciwko krztuścowi zaszczepiono ogółem 2292 osoby w tym 300 osób w ramach działań Województwa Małopolskiego oraz 1992 osoby we współpracy z powiatami.

Szczepienia rozpoczną się po dokonaniu wyboru przez powiaty realizatorów programów, co przewidywane jest w II–III kwartale 2026 r. Będą one realizowane nieodpłatnie przez cały okres trwania programów.

Realizacja obu inicjatyw wpisuje się w długofalową strategię Województwa Małopolskiego w zakresie profilaktyki zdrowotnej i wzmacniania bezpieczeństwa epidemiologicznego mieszkańców regionu.

Info: malopolska.pl, fot. pexels.com

Data publikacji: 30.03.2026 r.