Bezpłatne szczepienia RSV dla kobiet w ciąży to ochrona dla dziecka. W Polsce w roku 2025 hospitalizowano blisko 15 tys. dzieci poniżej 2. roku życia z powodu zakażenia RSV. Koszty ponoszone przez system ochrony zdrowia to 105 mln zł. Eksperci Koalicji na rzecz profilaktyki zakażeń RSV (Koalicji RSV) wskazują, że dzięki dostępnym metodom profilaktyki można ograniczyć liczbę ciężkich zachorowań i hospitalizacji, a tym samym zmniejszyć koszty ponoszone przez system ochrony zdrowia.
Są to przede wszystkim szczepienia kobiet w ciąży, które są już refundowane i nowoczesne przeciwciała monoklonalne, które refundacji nie mają. Dzięki nim można ograniczyć liczbę ciężkich zachorowań i hospitalizacji, a tym samym koszty ponoszone przez system ochrony zdrowia. Z badania przeprowadzonego wśród rodziców wynika, że 99,3 proc. z nich chce, aby dzieci były chronione przed RSV, a profilaktyka finansowana ze środków publicznych.
Najbardziej aktualne dane pochodzą z rejestru hospitalizacji programu PREVENT RSV, który działa od sezonu 2022 i obejmuje obecnie 21 oddziałów pediatrycznych. Rejestr pokazuje, że mimo przesuwania się początku kolejnych sezonów liczba hospitalizacji dzieci nie maleje. Koordynatorem badania jest prof. dr hab. n. med. Jan Mazela
Eksperci Koalicji RSV przekonują, że zgromadzone w ostatnich latach dane pozwalają już dokładnie określić skalę problemu i wskazują na potrzebę objęcia profilaktyką całej populacji niemowląt. Ich zdaniem szczepienie kobiet w ciąży i podanie dziecku długodziałającego przeciwciała monoklonalnego powinny być elementami jednego, komplementarnego modelu ochrony.
– Dzisiaj mamy wszystko na stole. Wiemy dokładnie, co do jedności, ile mamy hospitalizacji – 14 962 wiemy dokładnie, ile to kosztuje – siedem tysięcy to jest średni koszt jednej hospitalizacji dziecka z powodu RSV. Wiemy, jaki mamy globalny koszt hospitalizacji – to jest 105 milionów złotych – powiedział prof. dr hab. n. med. Marcin Czech, prezes Polskiego Towarzystwa Farmakoekonomicznego.
RSV nie jest problemem dotyczącym wyłącznie wcześniaków czy dzieci z chorobami przewlekłymi. Dane z ogólnopolskiego rejestru hospitalizacji pokazują, że ciężki przebieg zakażenia często dotyczy dzieci urodzonych o czasie i wcześniej zdrowych.
– Większość dzieci do piątego roku życia, które chorują ciężko, to są dzieci, które nie miały czynników ryzyka – mówiła prof. Teresa Jackowska, prezes Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego i ordynator oddziału pediatrycznego Szpitala Bielańskiego w Warszawie. W jej ocenie w praktyce najważniejszym czynnikiem ciężkiego zachorowania pozostaje po prostu wiek.
Ekspertka zwracała uwagę, że przebieg choroby u najmłodszych może gwałtownie się pogarszać. Szczególnie istotny jest trzeci dzień infekcji. Wcześniej dziecko może wyglądać na stosunkowo mało chore, podczas gdy później jego stan może się znacząco pogorszyć.
Dane pokazują nie tylko obciążenie szpitali, ale również skalę interwencji medycznych podejmowanych u małych dzieci oraz skuteczność profilaktyki wśród wcześniaków. Wyniki ogólnopolskiego rejestru są dla ekspertów dodatkowym argumentem przemawiającym za jej rozszerzeniem.
Prof. Jan Mazela, koordynator badania, podkreślał, że jest ono efektem pracy wielu zespołów i wielu szpitali, a dane pozwalają coraz dokładniej analizować epidemiologię, sezonowość i charakter hospitalizacji. Rejestr ma być rozwijany tak, aby dane można było analizować na bieżąco, co w przyszłości może ułatwiać podejmowanie decyzji dotyczących momentu rozpoczęcia profilaktyki. Najważniejszy cel profilaktyki to jednak zapobieganie hospitalizacji dzieci, a nie jedynie redukowanie kosztów leczenia.
W Polsce od 1 kwietnia 2025 r. refundowane są szczepienia przeciw RSV dla kobiet w ciąży. Towarzystwa naukowe rekomendują, aby w określonych sytuacjach zastosować przeciwciało monoklonalne. Według ekspertów szczepienie w ciąży i bierna immunizacja niemowlęcia nie powinny być traktowane jako konkurencyjne sposoby ochrony, ale uzupełniające się. Rodzice chcą obu metod ochrony.
Polska ma już dostęp do długodziałającego przeciwciała monoklonalnego. Preparat jest dostępny komercyjnie, a pod koniec lipca 2026 r. Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji wydała pozytywną rekomendację dotyczącą jego finansowania. Na decyzję refundacyjną czekają dwa wnioski. Oba zostały pozytywnie zaopiniowane przez Radę Przejrzystości i prezesa AOTMiT.
– Jako środowisko lekarzy mamy nadzieję na pozytywne rozstrzygnięcie umożliwiające jak najszybszy dostęp do ochrony przed RSV dla całej populacji noworodków i niemowląt – dodał prof. dr hab. n. med. Tomasz Szczapa, konsultant krajowy w dziedzinie neonatologii.
Rada Naukowa Koalicji RSV postuluje o wprowadzenie powszechnego, finansowanego ze środków publicznych modelu profilaktyki, łączącego bezpłatne szczepienia kobiet w ciąży z bierną immunizacją niemowląt długodziałającymi przeciwciałami i rekomenduje potrzebę zwiększenia odsetka szczepionych kobiet w ciąży, oraz sfinalizowanie powszechnego programu immunizacji niemowląt, zapewnienia ochrony dzieciom z grup ryzyka oraz stworzenia zintegrowanego systemu monitorowania RSV.
Oprac. ira/, źródło informacji i fot. PAP MediaRoom
Data publikacji: 24.09.2026 r.
