Nowe terapie onkologiczne nie poprawiły wskaźnika dostępności leków

Dostępność do nowoczesnych terapii przeciwnowotworowych spadła o jeden punkt – według wskaźnika Alivia Oncoindex, który monitoruje Indeks. Stało się tak, mimo że na ostatnich listach refundacyjnych pojawiły się łącznie 23 nowe terapie onkologiczne i mimo uwzględnienia najnowszych wytycznych międzynarodowych towarzystw naukowych oraz dwu ostatnich obwieszczeń refundacyjnych Ministerstwa Zdrowia.

Najwyższe spadki wskaźnika zanotowano w leczeniu raka gruczołu krokowego (prostaty), gdzie wskaźnik obniżył się z 92 do 56 punktów. To konsekwencja publikacji nowych wytycznych ESMO ((Europejskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej), które wprowadziły dodatkowe substancje i kryteria stosowania terapii, które nadal nie są objęte polskim programem lekowym. To pokazuje, że postęp naukowy bywa szybszy niż tempo zmian systemowych w Polsce. Dlatego wartość wskaźnika i tak ostatecznie maleje.
Spadki zanotowano również w raku żołądka, raku jajnika oraz raku nerki.

– Celem Alivia Oncoindex jest nie tylko monitorowanie zmian w dostępności nowoczesnych terapii onkologicznych, ale przede wszystkim pokazanie realnej różnicy między aktualną wiedzą medyczną a praktyką refundacyjną w Polsce. Wskaźnik ma uwidaczniać tempo, w jakim pacjenci uzyskują dostęp do leczenia zgodnego z międzynarodowymi wytycznymi. Spadek indeksu, mimo pojawiania się nowych refundacji, wskazuje na rosnące rozbieżności między postępem nauki a systemowymi możliwościami ich wdrażania. Naszym celem jest, aby te dane wspierały świadomą debatę o priorytetach w onkologii i potrzebach pacjentów – informowała Agnieszka Dolna, menadżerka ds. programów pomocowych w Onkofundacji Alivia.

Pozytywne zmiany w leczeniu raka wątroby, płuca i piersi
W przypadku raka wątrobowokomórkowego wskaźnik wzrósł znacząco dzięki objęciu refundacją nowoczesnej terapii skojarzonej stosowanej w pierwszej linii leczenia. Istotną poprawę indeksu odnotowano także w raku tchawicy, płuca i oskrzela, dzięki rozszerzeniu programu lekowego o nowe immunoterapie i terapie celowane.

W przypadku raka piersi wartość Oncoindexu wzrosła, m.in. dzięki wprowadzeniu nowego chemioterapeutyku dla pacjentek z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym nowotworem piersi. Istotną poprawę odnotowano także w obszarze nowotworów hematologicznych.
– W hematoonkologii aktualizacja obejmuje istotne zmiany refundacyjne, przede wszystkim w obszarze chłoniaków oraz ALL, które należy ocenić bardzo pozytywnie, ponieważ zwiększają dostęp do nowoczesnych terapii i lepiej odpowiadają na aktualne potrzeby kliniczne pacjentów – podkreślił prof. dr hab. n. med. Krzysztof Giannopoulos, prezes Zarządu Polskiego Towarzystwa Hematologów i Transfuzjologów.

Nie został podpisany plan finansowy NFZ na 2026 rok
Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że w 2026 roku może zabraknąć ponad 23 mld zł na finansowanie świadczeń, a jednocześnie do tej pory nie przedstawiono źródeł pokrycia tej luki. Rosną obawy, że zła sytuacja finansowa płatnika publicznego może w najbliższym czasie wpłynąć również na dostęp do terapii onkologicznych – zarówno poprzez brak decyzji o refundacji nowych leków, jak i potencjalne trudności ośrodków w rozpoczynaniu leczenia u kolejnych pacjentów.

– Decyzje dotyczące dostępu do leczenia są kształtowane nie tylko przez wiedzę medyczną i wytyczne kliniczne, ale również przez sytuację finansową publicznego płatnika. Jeżeli w systemie brakuje ponad 20 miliardów złotych i nie wiadomo, skąd te środki pozyskać, to pytanie nie brzmi już czy, ale jak bardzo pacjenci odczują skutki tego deficytu. I niestety coraz więcej wskazuje na to, że będą to również ograniczenia w dostępie do leczenia – wskazała Joanna Frątczak-Kazana, wicedyrektorka Onkofundacji Alivia.

Fundacja ta od 16 lat wspiera pacjentów onkologicznych, dodając im odwagi w zmaganiach z rakiem. Działa, aby zapewniać wszystkim równy dostęp do najlepszej opieki onkologicznej. Alivia udostępnia bezpłatne portale wspierające pacjentów w podejmowaniu świadomych decyzji dotyczących procesu leczenia. Fundacja broni godności chorych na nowotwory złośliwe wszędzie tam, gdzie łamane są ich prawa.

Oprac. IKa, źródło: Onkofundacja Alivia, fot. freepik.com

Data publikacji: 16.04.2026 r.