PE walczy o równe szanse pacjentów onkologicznych w całej UE

Parlament Europejski chce wyrównania szans pacjentów onkologicznych w całej UE. By tak się stało musi zostać stworzony specjalny budżet na strategię walki z rakiem, zapewniający stałe finansowanie i realizację Europejskiego planu walki z rakiem. W rezolucji przyjętej 12 lutego 2026 roku europosłowie podkreślają potrzebę utworzenia dedykowanego programu w nowym budżecie unijnym.

Europosłowie w rezolucji zaapelowali również o zapewnienie sprawiedliwego, terminowego i przystępnego cenowo dostępu do leków onkologicznych, jak również innowacyjnych terapii na terenie całej Unii Europejskiej. Ich zdaniem Komisja Europejska wraz z państwami członkowskimi powinna wspierać dobrowolne wspólne zamówienia, promować przejrzystość cen oraz ułatwiać szybsze wprowadzanie na rynek ratujących życie terapii onkologicznych.

Rak jest drugą najczęstszą przyczyną zgonów w Unii Europejskiej, zaraz za chorobami układu krążenia. Według raportu Biura Analiz Parlamentu Europejskiego (EPRS) w 2024 roku nowotwór zdiagnozowano u około 2,7 mln osób, a 1,27 mln zmarło z jego powodu. Do 2040 roku liczba nowych rozpoznań i zgonów może znacząco wzrosnąć.

– W tym momencie działania Unii Europejskiej są profilaktyczne, informacyjne, kampanijne, uświadamiające, jakie zagrożenie wiąże się z rakiem, pokazujące dane ogólnoeuropejskie, które są niesatysfakcjonujące, jeśli chodzi o wzrost liczby osób diagnozowanych i umierających na nowotwór – powiedział Waldemar Buda, poseł PIS do Parlamentu Europejskiego. –  To byłby ogromny krok, gdyby w nowej perspektywie finansowej na lata 2028–2034 znalazły się środki na strategię i wsparcie krajów w systemowym podejściu do walki z nowotworami – podkreślił Waldemar Buda.

Europosłowie chcą utworzenia specjalnego programu zdrowotnego w nowym, długoterminowym budżecie Unii Europejskiej. Zdaniem europosłów KE wraz z państwami członkowskimi powinna potraktować opiekę zdrowotną i onkologiczną jako cel inwestycji społecznych. Stabilne finansowanie służyłoby realizacji Europejskiego planu walki z rakiem.

– Polityka zdrowotna pozostaje wyłączną kompetencją państw członkowskich, ale strategie zdrowotne to obszar, gdzie w grę wchodzi koordynacja, łączenie sił i wykorzystywanie funduszy, bo w poprzedniej kadencji uchwaliliśmy w Parlamencie Europejskim pierwszy dedykowany zdrowiu fundusz europejski EU4Health w wysokości 5 mld euro – stwierdził Adam Jarubas, poseł do Parlamentu Europejskiego z PSL, przewodniczący parlamentarnej Komisji Zdrowia Publicznego (SANT).

– Mamy nadzieję na kolejne tego typu fundusze w przyszłym budżecie. Będzie o nie dość trudno, bo konstrukcja budżetu z dużym Funduszem Konkurencyjności powoduje, że wiele nowych celów, jak chociażby bezpieczeństwo czy obronność, będzie rywalizowało o te same pieniądze. /…/ Unia Europejska powinna więc, widząc te narastające dystanse, inwestować chociażby w badania kliniczne, przedkliniczne, podstawowe. To trzeba doskonalić – dodał A. Jarubas.

Komisja Europejska w nowym budżecie unijnym na lata 2028–2034 proponuje uruchomienie Funduszu Konkurencyjności, którego środki w przewidywanej wysokości ponad 400 mld euro mają wspierać m.in. sektor zdrowotny. Unijny program  Horyzont Europa o wartości 175 mld euro ma być ściśle powiązany z funduszem, a dofinansowanie ma być przeznaczone na wysokiej klasy innowacje.

Do największych czynników ryzyka zalicza się m.in. palenie tytoniu, spożywanie alkoholu, niezdrową dietę, otyłość, brak aktywności fizycznej, czynniki hormonalne, narażenie środowiskowe i zawodowe czy też promieniowanie ultrafioletowe. Według Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem, co najmniej 40 proc. wszystkich przypadków raka można zapobiec dzięki skutecznej profilaktyce, która wymaga większych inwestycji.

– To się najlepiej zwraca – tłumczył Adam Jarubas.– Ta strategia jest holistyczna, bo obejmuje profilaktykę, wczesne wykrywanie, nowoczesną diagnostykę i walkę z olbrzymimi dystansami w dostępie do najnowocześniejszych świadczeń pomiędzy Europą Wschodnią a Zachodnią. Musimy z tymi różnicami walczyć. Szanse na wyleczenie mogą zależeć od kodu DNA, ale nie powinny zależeć od kodu pocztowego – podkreślił europoseł PSL.

–  Wykrywanie wczesnych chorób nowotworowych jest kluczem do ratowania ludzi – tłumaczył Waldemar Buda. – Małe kraje mają problemy z koncernami farmaceutycznymi. Trudno jest im negocjować bardzo drogie procedury medyczne, więc są one niedostępne albo dużo droższe niż w innych państwach – mówił europoseł.

Parlament Europejski zaapelował również o łatwiejszy, transgraniczny dostęp do specjalistycznej opieki onkologicznej i badań klinicznych. Mówcy zwrócili uwagę przede wszystkim na rzadkie i złożone nowotwory.

– Dobrym przykładem współpracy jest funkcjonowanie tzw. Europejskich Sieci Referencyjnych dla najcięższych chorób, również onkologicznych i rzadkich. Powołano 24 sieci współpracy pomiędzy najlepszymi ośrodkami akademickimi, klinikami, w których naukowcy wymieniają się informacjami, mogą doskonalić najbardziej innowacyjne metody leczenia. Widać wartość dodaną współpracy na poziomie europejskim – dodał Adam Jarubas

– Solidarność i współczesny wymiar polityki spójności sprowadza się do tego, żeby silniejsi pomogli biedniejszym, żeby szanse na wyleczenie pacjenta w Bułgarii i Holandii były zbliżone – podsumował europoseł.

Źródło: Newseria, oprac. IKa, fot. pexels.com

Data publikacji: 06.03.2026 r.