Schizofrenia i osteoporoza mają wspólne podłoże genetyczne

Schizofrenia i osteoporoza mają 195 wspólnych regionów genetycznych – wykazał międzynarodowy zespół naukowców. Może to tłumaczyć, dlaczego pacjenci psychiatryczni częściej doświadczają złamań kości i otwierać drogę do skuteczniejszej profilaktyki.

Na łamach „Genomic Psychiatry” opisano analizę danych genetycznych ponad 500 tys. osób, która pokazała, że wiele fragmentów DNA jest powiązanych jednocześnie z genami wpływającymi na pracę mózgu oraz na kondycję kości.

Zidentyfikowane regiony powiązane są m.in. z metabolizmem związków azotowych, rozwojem struktur anatomicznych oraz regulacją procesów komórkowych. Mają więc znaczenie zarówno dla funkcjonowania układu nerwowego, jak i dla tworzenia oraz utrzymania tkanki kostnej.

„Od lat wiadomo, że osoby chore na schizofrenię częściej cierpią na osteoporozę i doznają złamań, ale brakowało genetycznego wyjaśnienia tego zjawiska” – podkreślili autorzy publikacji. Jak dodali, dotychczas jako możliwe przyczyny wymieniano m.in. niedobory witaminy D, zaburzenia metaboliczne czy działanie leków przeciwpsychotycznych.

Zespół kierowany przez dr. Fenga Liu z Tianjin Medical University General Hospital (Chiny) wykazał również, że wspólne podłoże genetyczne nie jest jednakowe dla wszystkich kości. Najsilniejszy związek ze schizofrenią stwierdzono w przypadku gęstości mineralnej kości pięty.

W przypadku gęstości mineralnej całego ciała wykryto 41 wspólnych miejsc w genomie, dla kręgosłupa lędźwiowego – sześć miejsc, a dla szyjki kości udowej – cztery. Dla kości przedramienia nie wykryto żadnych statystycznie istotnych zależności, co autorzy wiążą z niewielką liczebnością badanej grupy, choć nie wykluczają też słabszego rzeczywistego związku biologicznego.

Istotne jest także odkrycie, że wspólne warianty genetyczne często działają w różnych kierunkach. Tylko część z nich wpływa na schizofrenię i gęstość kości w ten sam sposób. W wielu przypadkach warianty zwiększające ryzyko schizofrenii wiążą się jednocześnie z obniżeniem gęstości kości, podczas gdy inne mają efekt odwrotny. Zdaniem naukowców właśnie to może wyjaśniać, dlaczego wcześniejsze analizy całego genomu wskazywały na słabe powiązania między badanymi chorobami.

Eksperci uważają, że na bazie ich badania mogą powstać skuteczniejsze metody identyfikacji tych pacjentów ze schizofrenią, u których ryzyko osteoporozy jest szczególnie wysokie. W dłuższej perspektywie może to prowadzić do wcześniejszego monitorowania stanu kości i wdrażania działań zapobiegawczych.

Badacze zaznaczyli jednak, że przeprowadzona analiza dotyczyła wyłącznie osób pochodzenia europejskiego, dlatego pełne zrozumienie związku między schizofrenią a zdrowiem kości wymaga badań w innych populacjach. (PAP)

Katarzyna Czechowicz, fot. pixabay.com

Data publikacji: 07.01.2026 r.