Serce, które rośnie razem z dzieckiem. Za nami międzynarodowe spotkanie projektu HEART4KID

Całkowicie wszczepialne sztuczne serce, które będzie dostosowywać swoją pracę do rosnącego dziecka – to cel projektu HEART4KID, realizowanego przez międzynarodowe konsorcjum pod kierownictwem rektora Politechniki Łódzkiej prof. dr. hab. inż. Krzysztofa Jóźwika. 9 i 10 listopada w siedzibie tej uczelni naukowcy, kardiochirurdzy i przedstawiciele przemysłu z kilku krajów rozmawiali o tym, jak przełożyć to wyzwanie na konkretne rozwiązania. 

Serce na miarę rosnącego pacjenta
HEART4KID to interdyscyplinarne przedsięwzięcie, w którym uczestniczy 11 partnerów z sześciu krajów. Urządzenie ma być przeznaczone dla dzieci.

– Chcemy stworzyć całkowicie wszczepialne sztuczne serce dla dzieci o masie od dziesięciu do trzydziestu kilogramów. Dziecko rośnie, więc to serce miałoby rosnąć razem z nim, czyli jego parametry powinny dostosowywać się do rozwijającego się organizmu. To wyzwanie odróżnia nasz projekt od wszystkich dotychczasowych prac nad sztucznym sercem – mówi dr inż. Anna Karczemska.

Dziecka nie da się przywiązać do urządzenia
Kliniczne aspekty wspomagania krążenia u najmłodszych przedstawił kardiochirurg prof. dr hab. n. med. Jacek Moll. Jak podkreślał, wraz ze wzrostem dziecka sztuczne serce musi pracować coraz wydajniej, a to nie jedyna różnica w porównaniu z pacjentami dorosłymi. Dotychczasowe konstrukcje dla dorosłych wymagały zwykle zewnętrznego napędu, noszonego np. w plecaku. U dzieci takie rozwiązanie się nie sprawdzi – stąd nadzieje związane z bezprzewodowym przekazywaniem energii przez skórę, nad którym pracują specjaliści zaangażowani w projekt.

– Dorosłemu pacjentowi można powiedzieć, żeby nie ruszał się za bardzo. Wytłumaczenie dziecku, że nie może biegać i ma się zachowywać spokojnie, jest praktycznie niemożliwe. Dlatego wszystkie elementy musimy przystosować do tego, że ma to być serce dla dziecka – tłumaczy prof. Jacek Moll.

Sensory, które odczytają potrzeby organizmu
W panelu dyskusyjnym wziął udział m.in. dr n. med. Grzegorz Suwalski, kardiochirurg reprezentujący firmę Quantum Innovations, która od dziewięciu lat rozwija technologie sensorowe wykorzystywane w kardiochirurgii i przygotowuje się do rozpoczęcia badań klinicznych. Implantowalne czujniki, które odczytują stan pracy mięśnia sercowego, mają znaleźć zastosowanie również w projekcie HEART4KID.

– Sensory muszą wyczuwać potrzeby metaboliczne organizmu i koordynować je z pracą układu nerwowego. W ten sposób możemy uzyskać jeszcze lepsze sterowanie sztucznym sercem – wyjaśnia dr n. med. Grzegorz Suwalski.

Jak dodał, projekt jest kolejnym przykładem transferu technologii z uczelni do produkcji i wdrożeń rynkowych. Podkreślił, że polskie uczelnie potrafią dziś prowadzić tego rodzaju przedsięwzięcia międzynarodowe i – korzystając ze środków unijnych – rozwijać technologie z myślą o rynkach globalnych.

Przełom doceniony przez ekspertów
O możliwościach, jakie inżynieria otwiera przed współczesną medycyną, mówił dr hab. inż. Maciej Gawlikowski z Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii im. prof. Zbigniewa Religi. Jak zauważył, nierozwiązanym dotąd problemem mechanicznego wspomagania serca jest synchronizacja pracy protezy z bieżącym zapotrzebowaniem metabolicznym organizmu – i to będzie jeden z obszarów badań w projekcie. Kolejnym ma być pokrywanie materiałów sztucznych i biologicznych komórkami biorcy.

– W ten sposób stworzylibyśmy idealnie biozgodny implant, którego organizm nie będzie zwalczać ani odrzucać. To jest ten przełom. Został on doceniony przez ekspertów w pierwszym etapie oceny i mam nadzieję, że nasze następne podejście zakończy się sukcesem, czyli przyznaniem dofinansowania – mówi dr hab. inż. Maciej Gawlikowski.

Międzynarodowa współpraca w centrum projektu
Podczas sesji wykładów wprowadzających dr Òscar Quijada (Autonomous University of Barcelona) przybliżył zagadnienia związane z zapobieganiem zakażeniom przeszczepianych narządów. W panelu, obok dr. n. med. Grzegorza Suwalskiego, udział wzięli także dr Imma Ratera (ICMAB – Barcelona), prof. Vaidotas Marosas (Kaunas University of Technology) oraz prof. João Nuno Matos (Instituto de Telecomunicações / Uniwersytet w Aveiro).

Rozmawiano o społecznym i medycznym znaczeniu sztucznego serca dla dzieci, ograniczeniach obecnych rozwiązań, wyzwaniach technologicznych i etycznych, a także o łączeniu kompetencji z różnych dziedzin nauki. Realizacja projektu wymaga połączenia wiedzy z zakresu inżynierii mechanicznej i biomedycznej, elektroniki, robotyki oraz medycyny. Współpracę partnerów wzmacnia projekt SEED BEAT, realizowany w ramach europejskiej sieci ECIU, który łączy zespoły z Aveiro, Barcelony, Kowna i Łodzi.

Info i logo: Politechnika Łódzka

Data publikacji: 10.11.2026 r.