Zabawa na świeżym powietrzu coraz mniej popularna wśród dzieci. Eksperci szukają sposobów na odwrócenie tego trendu

Od lat obserwowany jest spadek aktywności fizycznej u dzieci. Zarówno aktywności umiarkowanej np. spacery, aktywna droga do szkoły, zabawa na powietrzu, jaki i aktywności intensywnej, czyli takiej, która powinna znacznie podnosić tętno i powinna trwać co najmniej trzy godziny w tygodniu – podkreśla dr Anna Dzielska, adiunkt, p.o. kierownik Zakładu Zdrowia Dzieci i Młodzieży w Instytucie Matki i Dziecka.

Tylko ok. 17 proc. nastolatków w Polsce osiąga zalecany przez Światową Organizację Zdrowia poziom codziennej aktywności fizycznej. Wśród młodszych dzieci mniej niż połowa stosuje zalecenia dotyczące aktywności fizycznej – wskazują eksperci Instytutu Matki i Dziecka.

Brak ruchu i niewłaściwa dieta powoduje, że rośnie odsetek dzieci z nadwagą i otyłością, który – według niektórych badań – w wieku wczesnoszkolnym może sięgać nawet 40 proc.

Dzieci i młodzież coraz więcej czasu spędzają przed ekranami telefonów i komputerów kosztem aktywności na świeżym powietrzu i dobrego snu. Efektem tego jest coraz niższy poziom sprawności fizycznej. Z badania kondycji fizycznej uczniów realizowanego na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki wynika, że testy sprawnościowe są dziś o 10-12 proc. gorsze niż w poprzednich dekadach.

Niepokojące są wyniki badań przeprowadzonnych przez Akademię Wychowania Fizycznego w Warszawie w ramach projektu „WF z AWF”. Wskazują, że ponad 90 proc. dzieci w Polsce nie jest wszechstronnie przygotowanych do prowadzenia aktywnego stylu życia, a jedynie 12–30 proc. potrafi poprawnie wykonywać podstawowe umiejętności ruchowe takie jak bieganie, skakanie czy rzucanie piłką. 60 proc. dzieci nie uczestniczy w żadnych zajęciach pozaszkolnych, a aktywność fizyczna w wielu szkołach ogranicza się głównie do lekcji wychowania fizycznego.

A przecież aktywność fizyczna nie tylko wpływa na kondycję organizmu ale wspiera zdrowie psychiczne i funkcjonowanie poznawcze młodych ludzi.

– Spontaniczny ruch zmniejsza ryzyko występowania nadwagi i otyłości, a to wśród dzieci, zwłaszcza w okresie wczesnoszkolnym, jest bardzo dużym problemem. To też okazja do budowania relacji społecznych, pozytywnego rozwoju zdrowia psychicznego przez radzenie sobie z emocjami, ze stresem i do budowania większej odporności psychicznej – wymienia dr Anna Dzielska.

Na poziom aktywności fizycznej dzieci wpływa wiele czynników. Istotną rolę odgrywa możliwość spędzania czasu na świeżym powietrzu – to jeden z kluczowych elementów sprzyjających ruchowi. Jak podkreślają eksperci IMiD, dzieci dorastające w uboższych dzielnicach rzadziej korzystają z takiej aktywności, m.in. ze względu na ograniczony dostęp do bezpiecznych i atrakcyjnych przestrzeni oraz zajęć pozalekcyjnych. W takich środowiskach częściej występuje także łatwy dostęp do taniej, wysoko przetworzonej żywności, co dodatkowo wpływa na styl życia i zdrowie najmłodszych.

Aby poprawić tę sytuację w kilku krajach Europy, w tym w Polsce, realizowany jest projekt B-challenged, który ma zwiększyć aktywność dzieci poprzez działania współtworzone z lokalnymi społecznościami. Obejmuje dzieci w wieku 6–12 lat dorastających w dzielnicach, w których bariery w dostępie do aktywności i zdrowych wyborów są największe. W Polsce dotyczy to m.in. warszawskiej Pragi-Północ.

B-challenged to międzynarodowy projekt badawczo-wdrożeniowy, realizowany w ramach programu ERA4Health – HealthEquity. Obejmuje cztery kraje europejskie – Polskę, Holandię, Hiszpanię i Danię – i jest prowadzony przez międzynarodowe konsorcjum złożone z instytucji naukowych i badawczych z tych państw. W Polsce za jego realizację odpowiada Instytut Matki i Dziecka.

Oprac. jotka, fot. pexels.com, źródło: Newseria

Data publikacji: 07.04.2026 r.