Mikrobiota jelitowa badana jako jeden z czynników wpływających na leczenie otyłości

Rośnie skala problemu, jakim jest otyłość; pojawiają się też nowe kierunki badań nad jej przyczynami. Coraz więcej danych wskazuje, że jednym z czynników mogących wpływać na rozwój i leczenie otyłości jest mikrobiota jelitowa – zwracają uwagę eksperci. 4 marca przypada Międzynarodowy Dzień Otyłości.

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia nadwaga i otyłość dotyczą ponad miliarda osób na świecie i należą do najpoważniejszych wyzwań zdrowia publicznego. Otyłość, definiowana najczęściej jako wskaźnik masy ciała BMI równy lub wyższy niż 30 kg/m, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zaburzeń lipidowych i węglowodanowych, przewlekłego stanu zapalnego, stresu oksydacyjnego, a także chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy typu 2 i niektórych nowotworów.

Choć klasyczne podejście wskazuje na dodatni bilans energetyczny jako główną przyczynę przyrostu masy ciała, współczesne badania podkreślają znaczenie złożonych mechanizmów hormonalnych, neuronalnych i metabolicznych. Naukowcy analizują, dlaczego poszczególne osoby różnie reagują na podobne interwencje dietetyczne i styl życia.

Jednym z badanych czynników jest mikrobiota jelitowa, która może wpływać na efektywność pozyskiwania energii z diety, metabolizm kwasów żółciowych, regulację apetytu poprzez oś jelito–mózg oraz procesy zapalne i hormonalne. U osób z otyłością częściej obserwuje się zmniejszoną różnorodność mikroorganizmów jelitowych oraz zmiany w proporcjach dominujących typów bakterii, określane jako dysbioza. Badacze podkreślają jednak, że dotychczas nie zidentyfikowano jednej konkretnej bakterii ani grupy bakterii, które w sposób jednoznaczny pozwalałyby przewidywać rozwój otyłości lub skuteczność redukcji masy ciała.

Dr Anna Rychter, specjalistka w zakresie dietetyki klinicznej i mikrobioty jelitowej, wskazała, że w praktyce klinicznej pacjenci często odmiennie reagują na te same zalecenia żywieniowe.

„Coraz więcej danych wskazuje, że jednym z czynników wyjaśniających te różnice może być indywidualny profil mikrobioty jelitowej, choć oczywiście – zanim przejdziemy do wdrażania spersonalizowanych interwencji – potrzebujemy więcej badań wyjaśniających zależności i skuteczność takiego działania. Jest to obszar intrygujący, ponieważ wiemy, że personalizacja terapii dietetycznej, być może uwzględniająca także mikrobiotę, zwiększa skuteczność leczenia otyłości” – skomentowała dr Rychter, cytowana w informacji prasowej przesłanej PAP.

Przedstawicielka Biocodex Microbiota Foundation, dr Kinga Kazimierska-Gęca, podkreśliła, że rozwój badań nad mikrobiotą wymaga podejścia interdyscyplinarnego, łączącego dietetykę, mikrobiologię i medycynę kliniczną.

Eksperci zaznaczają, że choć badania nad związkiem mikrobioty jelitowej z otyłością rozwijają się dynamicznie, obecny stan wiedzy nie pozwala jeszcze na rutynowe wykorzystywanie analiz mikrobiomu w standardowej terapii tej choroby.

W środę 4 marca przypada Międzynarodowy Dzień Otyłości. (PAP)

jms/ zan/, fot. pixabay.com

Data publikacji: 03.03.2026 r.