Wielu pacjentów nie słyszało o programie badań przesiewowych raka jelita grubego

Wielu pacjentów przyznaje, że nie słyszało o programie badań przesiewowych raka jelita grubego – wynika z obserwacji dr. Jerzego Eszyka ze szpitala św. Barbary w Sosnowcu. Jak dodał, niektórzy twierdzą, że o tej formie profilaktyki nie mówił im lekarz rodzinny, informacji nie znaleźli też w mediach.

W marcu obchodzony jest miesiąc świadomości raka jelita grubego. Lekarze wykorzystują ten czas, by przypominać o znaczeniu profilaktyki i zachęcać do wykonywania badań kolonoskopowych.

Jak powiedział PAP dr Jerzy Eszyk, kierownik Pracowni Endoskopii Przewodu Pokarmowego w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. św. Barbary w Sosnowcu, mimo funkcjonowania w Polsce programu profilaktycznych badań kolonoskopowych, zgłaszalność pacjentów wciąż jest niewystarczająca.

– Nigdy za dużo zachęcania pacjentów do profilaktycznego badania jelita grubego, czyli kolonoskopii. Mamy w Polsce bardzo dobry program badań przesiewowych, ale mimo nagłaśniania tematu zgłaszalność pozostaje zbyt niska – podkreślił lekarz.

Program obejmuje przede wszystkim osoby od 50. roku życia, które nie mają rodzinnego obciążenia rakiem jelita grubego. W przypadku osób z grupy podwyższonego ryzyka badania mogą być zalecane wcześniej.

Celem kolonoskopii jest wykrywanie niewielkich zmian w jelicie, takich jak polipy, które mogą przekształcić się w nowotwór. W wielu przypadkach mogą one zostać usunięte już podczas badania. – Chodzi o to, by odnajdywać małe zmiany, które są całkowicie usuwalne w trakcie kolonoskopii. Dzięki temu można uniknąć późniejszych, poważnych konsekwencji choroby, takich jak operacja czy chemioterapia – wyjaśnił dr Eszyk.

Specjalista zaznaczył, że w praktyce klinicznej wciąż trafiają się pacjenci, u których nowotwór wykrywany jest w zaawansowanym stadium. – Bardzo wielu pacjentów mówi, że nie słyszało o programie badań przesiewowych. Zdarza się, że twierdzą, iż nie informował ich o tym lekarz rodzinny, nie natrafili też na takie informacje w mediach – powiedział. Według niego pokazuje to, że mimo licznych kampanii edukacyjnych świadomość profilaktyki nadal pozostaje niewystarczająca.

Lekarz podkreślił, że jedną z przyczyn unikania badań są obawy związane z kolonoskopią. Część pacjentów postrzega ją jako badanie bolesne lub krępujące. – W praktyce pacjenci, którzy decydują się na badanie, zwykle wychodzą zadowoleni. Kolonoskopia wykonywana jest w sposób profesjonalny i w komfortowych warunkach, często w sedacji, pod nadzorem zespołu anestezjologicznego – zaznaczył dr Eszyk.

Lekarz podkreślił, że korzyści z profilaktycznej kolonoskopii są znacznie większe niż obawy związane z samym badaniem.

Rak jelita grubego należy do najczęściej diagnozowanych nowotworów w Polsce. Każdego roku chorobę rozpoznaje się u około 20 tys. osób. Przez długi czas może ona nie powodować wyraźnych objawów, dlatego – jak podkreślają specjaliści – badania przesiewowe pozostają najskuteczniejszą metodą wczesnego wykrywania zmian i zapobiegania rozwojowi choroby. (PAP)

jms/ akar/, fot. freepik.com

Data publikacji: 06.03.2026 r.