Sejmowa komisja za projektem dot. wsparcia osób z niepełnosprawnościami na studiach podyplomowych

Rozszerzenie wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami na uczelniach przewiduje nowela ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Umożliwi ona objęcie wsparciem również słuchaczy studiów podyplomowych. Przyjęcie nowelizacji bez poprawek zarekomendowała sejmowa komisja do spraw deregulacji.

11 marca sejmowa komisja do spraw deregulacji rozpatrzyła przygotowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego projekt nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Posłowie rekomendowali przyjęcie nowelizacji ustawy bez poprawek.

Proponowane rozwiązania rozszerzają wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami na uczelniach, obejmując nim kandydatów oraz uczestników studiów podyplomowych.

Obecnie uczelnie publiczne i niepubliczne otrzymują z budżetu państwa środki na zadania związane z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w rekrutacji i kształceniu – na studiach oraz w szkołach doktorskich – lub do prowadzenia działalności naukowej. Ze wspomnianych środków uczelnie tworzą uczelniany fundusz wsparcia osób niepełnosprawnych. Obecne brzmienie zapisów pozwala wspierać studentów i doktorantów, ale pomija uczestników studiów podyplomowych. Dzięki zaproponowanym zmianom ustawa obejmie również tę grupę.

– W aktualnym systemie prawnym mamy obowiązek zapewnienia osobom z niepełnosprawnościami warunków odpowiedniej rekrutacji i kształcenia jedynie na studiach oraz w szkołach doktorskich. Wyłączone jest z tego kształcenie podyplomowe. Zgodnie ze strategią na rzecz osób z niepełnosprawnościami jesteśmy zobligowani do wprowadzenia rozwiązań, które zapewniają osobom z niepełnosprawnościami pełen udział w procesie kształcenia, w tym są również studia podyplomowe – powiedziała podczas posiedzenia komisji wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego Maria Mrówczyńska.

Zmianie przepisów nie będzie jednak towarzyszył wzrost środków na dotację. Jak wynika z uzasadnienia projektu, uczelnie będą miały do dyspozycji tę samą wysokość dotacji, obliczaną według liczebności niepełnosprawnych studentów i doktorantów, ale z możliwością pełnoprawnego przeznaczania środków finansowych także na niepełnosprawnych uczestników studiów podyplomowych.

Julia Bednarska-Leśniak, przewodnicząca Parlamentu Studentów Rzeczypospolitej Polskiej, zwróciła uwagę na obawy studentów, którzy wskazują, że jeśli z koszyka przeznaczonego dla studentów z niepełnosprawnościami będą korzystali też słuchacze studiów podyplomowych, których liczba rośnie – to środki te mogą zostać zabrane studentom na rzecz słuchaczy. – Czy jest gwarant, że fundusz zostanie powiększony? – zapytała przewodnicząca Parlamentu Studentów RP.

Wiceminister Mrówczyńska wyjaśniła, że osób z niepełnosprawnościami na studiach podyplomowych jest obecnie około 200. – Nie jest to skala, która zaburzyłaby sposób dysponowania funduszem przeznaczonym na kształcenie się studentów z niepełnosprawnościami – wskazała. – Nie przewidujemy na tę chwilę zwiększenia funduszu (…) w związku z deregulacją. Z naszych danych wynika, że fundusz, który przeznaczony jest na poprawę warunków studiowania dla studentów z niepełnosprawnościami jest w tej chwili niewykorzystywany – dodała.

Wsparcie – jak wynika z uzasadnienia projektu – nie będzie wypłacane bezpośrednio uczestnikom studiów podyplomowych w formie stypendium – środki zostaną natomiast przeznaczone na organizację warunków ułatwiających udział w rekrutacji lub kształceniu osób z niepełnosprawnościami. Zapewnią możliwość złożenia dokumentów w alternatywnej formie (np. elektronicznie lub przez pełnomocnika); pomoc asystenta podczas rekrutacji; wsparcie tłumacza języka migowego; dostosowanie materiałów dydaktycznych (np. wersja elektroniczna, nagrania audio, większa czcionka); zmianę formy egzaminu, np. ustny zamiast pisemnego; możliwość korzystania ze specjalistycznego oprogramowania; udział w zajęciach zdalnych lub w trybie hybrydowym.

Przyjęte rozwiązania – jak podkreślono – mają ułatwić osobom z niepełnosprawnościami pełny udział w kształceniu podyplomowym.

Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku. (PAP)

ekr/ zan/

Data publikacji: 12.03.2026 r.