W ramach Okrągłego Stołu Zdrowia w Centrum Prasowym PAP kilkunastu ekspertów ze świata medycyny, ekonomii oraz menadżerów debatowało nad tym „Jak uratować finanse polskiej ochrony zdrowia?”. Dyskutowali nad propozycjami systemowych działań, które mogłyby uzdrowić finansowanie służby zdrowia. Przede wszystkim poprzez zwiększenie przychodów, a to dzięki dotacjom i zmianie składki, jak i przez optymalizację kosztów – na co ma wpływ restrukturyzacja i lepsze zarządzanie. Proponowano podjęcie pilnych działań krótkoterminowych oraz systemowych długoterminowych – w czasie pięciu i więcej lat – skupiając się na efektywności, finansowaniu i prewencji.
Kluczowe jest nie tylko dofinansowanie, ale i efektywność systemu. W ocenie ekspertów polski system ochrony zdrowia stoi przed wielowymiarowym kryzysem: Deficyt NFZ szacowany na 23-50 mld zł w 2026 r. pogłębia się przez demograficzny spadek liczby składkujących (prognoza: 25-40 proc. mniej pracujących do 2060 r.), co w dłuższej perspektywie prowadzi do luki finansowej sięgającej 434 mld zł.
Obecnie w Polsce czynnych zawodowo jest 166 tys. lekarzy, co statystycznie wynosi 4,9 pacjenta na jednego mieszkańca kraju i odpowiada średniej europejskiej.
Prowadzący debatę prof. Maciej Banach, przewodniczący Think-Tanku „Innowacje dla Zdrowia”, przedstawił dane, z których m.in. wynika, że w ub.r. nakłady na ochronę zdrowia w Polsce sięgnęły 6,8 proc. PKB, podczas gdy średnia w krajach Unii Europejskiej to 8,9 proc. PKB – oznacza to brak ok. 45 mld zł rocznie.
– Lawinowo wzrastają koszty pracy. Ustawa o minimalnych płacach pracowników medycznych indeksuje wynagrodzenie o 10-12 procent rocznie, co do roku 2028 pochłonie dodatkowe 12 miliardów złotych. Tymczasem finansowanie NFZ rośnie wolniej – luka płacowa od roku 2027 będzie większa niż pięć miliardów złotych – powiedział prof. Banach. Podkreślił, że dofinansowanie z funduszy europejskich na ochronę polskiej służby zdrowia 2014-2020 sięgnęło 18 mld zł, a prognozy na lata 2027-2030 to mniej niż 4 mld zł.
Punktem wyjścia do podjęcia szczegółowych działań powinno być stworzenie strategii działania. – Sprawny system ochrony zdrowia daje ogromną przewagę na globalnym rynku. Nie możemy obniżać finansowania zdrowia, musimy je podnieść – zaznaczyła dr Maria Libura, kierownik Zakładu Dydaktyki Symulacji Medycznej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.
– Nauczmy rozumieć, co to znaczy moje zdrowie i moje wybory, które wpływają na zdrowie. Inaczej, nawet jeśli będzie super lekarz rodzinny i świetnie zorganizowana opieka, to efekt będzie wątpliwy. Prowadzi nas do tego profilaktyka. Płaćmy za to, co przynosi konkretną wartość, a nie za wszystko, co zostaje po prostu dobrze sprzedane. I dbajmy o dobrostan – zaapelowała dr Małgorzata Gałązka-Sobotka, dziekan Centrum Kształcenia Podyplomowego oraz dyrektor Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego w Warszawie
– Moim zdaniem kluczowy, obok strategii i celów, jest trzeci element, czyli wdrożenie. W naszym systemie nie ma kompetencji zarządzania zmianą, nie mówiąc o wspieraniu jej jakąkolwiek komunikacją i sensowną analizą danych, żeby wprowadzić chociaż jeden z tych pomysłów – zauważył Krzysztof Zdobylak, członek zarządu Stowarzyszenia IFIC Polska, ekspert ds. transformacji systemu ochrony zdrowia.
Mamy ogromne rezerwy, które mogłyby być wykorzystane, gdyby rzeczywiście na wielu poziomach pojawiła się koordynacja – podsumowali uczestnicy debaty wskazując jednocześnie na potrzebę poprawy działania opieki koordynowanej. Ocenili, że bardzo dobrym narzędziem do optymalizacji procesowej i poprawy efektywności kosztowej jest technologia, a efektywnym sposobem na uzyskanie oszczędności przez NFZ jest jak najszybsze obejmowanie refundacją leków, których patent się zakończył. Wskazali, że kluczem do sukcesu są wykształcone kadry medyczne.
– Jestem pewien, że ta debata pomoże nam w przygotowaniu raportu, który zawierać będzie konkretne wskazówki dla resortu zdrowia, ale również i innych resortów, w jaki sposób można uratować finanse polskiej ochrony zdrowia – podsumował prof. Maciej Banach.
Wnioski płynące z debaty podano do publicznej wiadomości.
Oprac. IKa, źródło: PAP MediaRoom, fot. PAP – kadr z filmu
Data publikacji: 11.03.2026 r.
