W Katowicach pod hasłem „Nowe strategie dla zdrowia. Czas na redefinicję celów i wyzwań” 12-13 marca br. odbył się XI Kongres Wyzwań Zdrowotnych 2026 – jedno z najważniejszych wydarzeń poświęconych ochronie zdrowia w Polsce. Kongres Wyzwań Zdrowotnych – Health Challenges Congress (HCC), to forum interdyscyplinarnej dyskusji dotyczącej kluczowych zagadnień dla systemów opieki zdrowotnej i bezprecedensowe wydarzenie w skali Europy. To przede wszystkim rozmowy prowadzone ponad podziałami instytucjonalnymi czy środowiskowymi o nowych strategiach dla zdrowia i diagnozy systemu.
Uczestniczyło w nim łącznie 5500 osób, w tym 3500 stacjonarnie i ponad 300 prelegentów. W ponad 50 sesjach i debatach rozmawiając o nowych strategiach dla zdrowia przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia, administracji publicznej, środowiska medycznego, nauki, biznesu oraz organizacji pacjenckich rozmawiali o najistotniejszych wyzwaniach stojących przed systemem, w tym o demografii, finansach, nowych technologiach, zdrowiu publicznym i bezpieczeństwie.
– Dla nas ważny jest otwarty dialog, bezpośrednie spotkania i wspólne poszukiwania najlepszych rozwiązań. Rosnąca z roku na rok frekwencja potwierdza, że to rzeczywiście ma sens – mówił Wojciech Kuśpik, prezes Grupy PTWP, otwierając wydarzenie.
– Od października bardzo dużo się zadziało. Podpisaliśmy ponad tysiąc umów z KPO i Funduszu Medycznego, a w całym kraju toczą się setki inwestycji w ochronie zdrowia. Już nie tylko rozmawiamy o zmianach, ale wdrażamy konkretne rozwiązania odpowiadające na wyzwania demograficzne i potrzeby starzejącego się społeczeństwa – wskazała Jolanta Sobierańska-Grenda, ministra zdrowia.
Sesję otwarcia XI Kongresu Wyzwań Zdrowotnych poprzedziła prezentacja wyników badania opinii publicznej przygotowanego na zlecenie Rynku Zdrowia. Był to ważny punkt wprowadzający do dalszych debat, ponieważ pokazał społeczne spojrzenie na kondycję systemu ochrony zdrowia, oczekiwania wobec zmian oraz poczucie bezpieczeństwa zdrowotnego Polek i Polaków. Wyniki badania stały się punktem wyjścia do rozmowy o wyzwaniach prawnych, finansowych i organizacyjnych, z którymi mierzy się dziś ochrona zdrowia.
Główne tematy sesji podczas debaty
Podczas sesji uczestnicy przekazali wiele ważnych informacji dotyczących m.in. finansowania ochrony zdrowia, reformy szpitali, kompetencji pracowników medycznych, a także wynagrodzeń. Poruszyli również kwestie jakości leczenia, dostępu do innowacji, bezpieczeństwa lekowego, deregulacji oraz współodpowiedzialności za efekty zdrowotne pacjentów. Wypowiedzi pokazały, że choć perspektywy poszczególnych środowisk bywają odmienne, wspólnym mianownikiem pozostaje potrzeba większej przejrzystości, lepszego planowania i rozwiązań, które będą wzmacniać skuteczność całego systemu.
W podsumowaniu wskazano, że warto rozmawiać zarówno o większym uszczelnieniu mechanizmu finansowania, jak i o rozwiązaniach premiujących zachowania prozdrowotne, na przykład udział w profilaktyce.
Zwrócono również uwagę na bardzo ważny temat regulacyjnego przeciążenia systemu, oceniając, że zarządzający placówkami coraz częściej stają się administratorami przepisów zamiast realnymi menedżerami opieki.
Jakość świadczeń i opieki nad pacjentem
Punktem wyjścia do drugiej części sesji było pytanie o to, czy system ochrony zdrowia nie powinien silniej doceniać podmiotów oferujących wyższą jakość opieki i bardziej innowacyjne rozwiązania. Większe znaczenie powinny mieć jakość świadczeń, efekty leczenia oraz jakość opieki nad pacjentem.
Kolejnym tematem był dostęp pacjentów do nowych technologii medycznych i czas potrzebny na tworzenie nowych świadczeń gwarantowanych. W debacie pojawił się również temat refundacji leków i udziału tych wydatków w budżecie NFZ.
Przypomniano, że w planie na rok 2026 refundacja to ponad 31 mld zł, podczas gdy w 2012 roku było to tylko około 10 mld.
Dyskutowano o bezpieczeństwie lekowym i gotowości państwa do ponoszenia wyższych kosztów w zamian za większą niezależność produkcyjną.
Poruszono także temat deregulacji i ograniczenia obowiązków, które obciążają personel medyczny i organizacje bez wyraźnego przełożenia na jakość opieki.
Istotnym tematem dyskusji była także przewidywalność finansowania świadczeń i stabilność systemu z perspektywy świadczeniodawców.
W dalszej części sesji przedstawiciele branży farmaceutycznej wyrazili gotowość współtworzenia modelu, który dawałby sektorowi prywatnemu określone zachęty, ale w zamian premiował inwestycje w Polsce, płacenie podatków CIT, prowadzenie badań klinicznych oraz rozwój krajowego zaplecza.
Taka współpraca wymaga wspólnej analizy danych i zaprojektowania skutecznego mechanizmu, określenia stabilnego horyzontu dla decyzji inwestycyjnych, długotrminowej strtegii, bo decyzje inwestycyjne wymagają długiego, przewidywalnego horyzontu czasowego. – Trzeba usiąść i porozmawiać, jak taką ścieżkę zaprojektować – podsumowano.
W kolejnej części debaty zwrócono uwagę na temat relacji między sektorem publicznym i prywatnym w kontekście pracy personelu medycznego. Zdecydowanie należy uporządkować tę sferę i ewentualną polaryzację obu rynków. Pełne rozdzielenie tych obszarów byłoby w polskich warunkach bardzo trudne, ale większa transparentność jest potrzebna. – Nie powinno być sytuacji takiej, że ktoś idzie do prywatnego gabinetu, wykorzystuje publiczną infrastrukturę. Natomiast to są dwa systemy, które powinny się uzupełniać i przenikać – zaznaczyła Anna Rulkiewicz, prezeska Grupy LUX MED. Rozważała również możliwość wspólnego, międzysektorowego przygotowania deregulacji dotyczących wymogów kadrowych i sprawozdawczych.
Przewidywalność i jasność są konieczne, żeby dostępność do pacjenta była zapewniona na każdym etapie procesu leczenia. Wdrożenie odpowiednich procedur, wprowadzenie medycznych wskaźników jakości do analizy tego, jak pracuje i jak zajmuje się pacjentem służba zdrowia i jakie są efekty pracy z pacjentami, jest bardzo ważne.
Istotnym elementem rozmowy było też pytanie o gotowość biznesu do przechodzenia do modelu współodpowiedzialności za efekty zdrowotne. Oczywiście pod warunkiem zachowania przejrzystych zasad mierzenia skuteczności oraz rzeczywistego podziału ryzyka i większej przejrzystości procesu oceny świadczeń z wyrobami medycznymi oraz wyraźniejszego określenia odpowiedzialności po stronie producentów i dostawców.
e-Zdrowie, cyfryzacja i praktyczne wykorzystanie nowych technologii
Podczas XI Kongresu Wyzwań Zdrowotnych aż trzy sesje poświęcono tematom związanym z e-zdrowiem, cyfryzacją i praktycznym wykorzystaniem nowych technologii w ochronie zdrowia. To ważne pytania o to, jak wdrażać rozwiązania cyfrowe tak, by rzeczywiście wspierały personel, ułatwiały pacjentom dostęp do systemu, nie pogłębiały wykluczenia i odpowiadały na rosnące wymagania w zakresie bezpieczeństwa, interoperacyjności oraz organizacji pracy.
W obliczu rosnących oczekiwań społecznych, ograniczonych zasobów kadrowych i presji organizacyjnej kluczową rolę zaczynają odgrywać technologia oraz zarządzanie oparte na danych. Największym jednak wyzwaniem nie są dziś wyłącznie same technologie czy nawet liczba projektów, ale przede wszystkim ograniczone kadry, krótki czas na realizację wdrożeń i kumulacja wielu zadań w tym samym okresie. Skala i tempo wdrożeń związanych z cyfryzacją ochrony zdrowia są dziś dużym wyzwaniem organizacyjnym, kluczowe okazują się doświadczenie, zaplecze organizacyjne i dobrze zbudowana sieć partnerska.
Zastanawiano się także jak w placówkach medycznych skutecznie wykorzystywać innowacje. To nie tylko dbałość o podstawy prawne, ale też o to, jak je wdrażać, by dając nowoczesne rozwiązania, nie tworzyć jednocześnie monopoli finansowych z pieniędzy publicznych, które zamykają konkurencję.
Podczas sesji dotyczącej tworzenia Efektywnego szpitala wyraźnie wybrzmiało, że efektywny szpital nie może być rozumiany wyłącznie przez pryzmat kosztów czy liczby wykonanych świadczeń, ale przede wszystkim jako organizacja budowana wokół potrzeb pacjenta i realnych możliwości personelu.
Zdrowie psychiczne, profilaktyka i prawa młodego pokolenia
Podczas kongresu mocno również wybrzmiały tematy dotyczące kryzysu zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży. To właśnie młodym poświęcono dwie sesje dotyczace ich zdrowia psychicznego, profilaktyki i realnego dostępu do wsparcia. Pytano, czy system potrafi odpowiedzieć na potrzeby młodych wystarczająco wcześnie, skutecznie i adekwatnie do ich codziennych doświadczeń. Rosnąca presja psychiczna, wpływ środowiska cyfrowego i przeciążenie systemu opieki, jak i bariery prawne, edukacyjne oraz społeczne, sprawiają, że wielu młodych trafia po pomoc dopiero wtedy, gdy kryzys jest już zaawansowany.
Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży nie może być traktowane wyłącznie jako zadanie resortu zdrowia, lecz powinno być osadzone szerzej, w obszarze zdrowia publicznego, edukacji i działań środowiskowych.
Stwierdzono, że szkoła nie może być traktowana jako instytucja, która samodzielnie rozwiąże wszystkie problemy zdrowotne i społeczne młodych ludzi. Rolą systemu edukacji jest przede wszystkim profilaktyka, wczesne wsparcie i tworzenie bezpiecznego środowiska, ale nie zastąpi on specjalistycznych świadczeń zdrowotnych. Należy poważnie traktować głos młodych ludzi, zwrócić uwagę na większą spójność prawa oraz odpowiedzialność dorosłych za tworzenie świata, w którym prawa dziecka do zdrowia, w tym zdrowia psychicznego, nie pozostają jedynie deklaracją.
Jak budować bezpieczeństwo lekowe i stabilność systemu ochrony zdrowia
Kongres był okazją do rozmowy na temat bezpieczeństwa lekowego, które nie może być dziś rozumiane wyłącznie jako obecność wielu preparatów na rynku, ale jako realna zdolność systemu do zabezpieczenia pacjentów w sytuacjach kryzysowych. Kluczowe znaczenie ma więc nie tylko równowaga między lekami oryginalnymi i generycznymi, ale także wzmacnianie produkcji lokalnej oraz myślenie o dostępności leków w sposób strategiczny i całościowy, z uwzględnieniem scenariuszy nadzwyczajnych.
W panelu Wynagrodzenia medyków. Inwestycja czy koszt? zastanawiano się jak prowadzić politykę płacową w sposób sprawiedliwy i długofalowy, a jednocześnie nie osłabiać finansowania świadczeń dla pacjentów. Wynagrodzenia personelu medycznego należy traktować jako inwestycję w stabilność systemu, podobnie jak nakłady na infrastrukturę czy sprzęt. Jednak obecna sytuacja wymaga znalezienia równowagi między dalszym wzrostem płac a bezpieczeństwem finansowym całego systemu. Potrzebę bardziej przewidywalnej, racjonalnej i opartej na danych polityki wynagrodzeń, która będzie możliwa do utrzymania nie tylko dziś, ale również w kolejnych latach.
W ramach sesji Kardiologia: od zawału do niewydolności serca ocenie poddano Krajową Sieć kardiologiczną i kartę EKOK (Elektroniczna Karta Opieki Kardiologicznej). Wskazano, że jest to proces wieloetapowy, wymagający zarówno zmian organizacyjnych, jak i odpowiednich ram prawnych, a ważnym elementem całego modelu ma być EKOK, choć jej praktyczne wdrożenie będzie wymagało jeszcze dopracowania sposobu zbierania danych, zwłaszcza na poziomie POZ. Podkreślono że pierwszy raz w historii medycyny wprowadzamy rozporządzeniem standard koordynacji opieki nad pacjentem. Tworzymy kardiologię w nowym modelu, takim, w którym premiujemy jakość i efektywność tej opieki w systemie.
Wszystkie szczepionki powinny być bezpłatne!
Dużo uwagi poświęcono nie tylko skuteczności samych programów szczepień, ale też barierom systemowym, które ograniczają ich pełny potencjał. Zwrócono uwagę, że o szczepieniach należy mówić przede wszystkim w kategoriach inwestycji w zdrowie publiczne i realnych oszczędności dla systemu, a nie wyłącznie kosztu jednostkowego. Podkreślono, że skuteczna polityka szczepień powinna opierać się na powszechnej dostępności i centralnie organizowanych rozwiązaniach, które zwiększają efektywność zakupów i upraszczają cały mechanizm.
Kongresowi towarzyszyły gale wyróżniające osoby i inicjatywy realnie wpływające na jakość ochrony zdrowia. Podczas wieczornej gali Kobieta Rynku Zdrowia 2026 uhonorowano 13 laureatek wyłonionych z rankingu 100 najbardziej wpływowych kobiet w polskiej ochronie zdrowia, a drugiego dnia wydarzenia, w ramach IX Konkursu Zdrowy Samorząd, nagrodzono samorządy realizujące wartościowe i skuteczne programy z zakresu profilaktyki, edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia.
Organizatorem HCC jest Grupa PTWP, wydawca portalu rynekzdrowia.pl, organizator m.in.: Forum Rynku Zdrowia, a także Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach.
Więcej na stronie: www.hccongress.pl
Oprac. IKa, źródło i zdjęcia: Grupa PTWP / Rynek Zdrowia
Data publikacji: 20.03.2026 r.
