Leczenie ran w Polsce bez systemowego zaplecza? PTLR uruchamia Program Certyfikacji umiejętności dla lekarzy i pielęgniarek

W Polsce wciąż brakuje systemowego kształcenia w zakresie leczenia ran trudno gojących się. Już w maju Polskie Towarzystwo Leczenia Ran (PTLR) rozpocznie pierwszy nabór do Programu Certyfikacji umiejętności lekarzy i pielęgniarek w zakresie ran trudno gojących się. Inicjatywa ta ma przygotować wyspecjalizowane kadry dla publicznych placówek medycznych w całym kraju.

Cukrzyca dotyczy w Polsce blisko 4 milionów osób, a według szacunków około 200-250 tysięcy pacjentów zmaga się obecnie z raną stopy cukrzycowej. Co czwarty chory na cukrzycę w ciągu życia doświadczy owrzodzenia stopy. Śmiertelność w tej grupie pacjentów sięga około 30% w okresie pięcioletnim, a wśród osób po amputacji aż 60% umiera w ciągu 5 lat.

Mimo takiej skali problemu leczenie ran w Polsce wciąż nie funkcjonuje jako odrębnie ustrukturyzowana dziedzina medycyny. Brakuje jednolitych standardów kształcenia, a wiedza pozostaje rozproszona pomiędzy różne specjalizacje. Polskie Towarzystwo Leczenia Ran, jako największa ogólnopolska organizacja ekspercka w obszarze leczenia ran, od lat buduje zaplecze naukowe i edukacyjne, integrując środowisko kliniczne oraz inicjując rozwiązania systemowe.

Certyfikacja jako odpowiedź na realne potrzeby systemu
Program Certyfikacji PTLR obejmuje cztery obszary leczenia ran trudno gojących się: cukrzycową chorobę stóp, rany goleni, odleżyny oraz rany atypowe, w tym nowotworowe. Każdy z obszarów realizowany jest odrębnie i wymaga osobnej rejestracji do programu. Pierwszym wdrażanym modułem jest certyfikacja umiejętności lekarskich i pielęgniarskich w zakresie leczenia stopy cukrzycowej.

Proces certyfikacji został szczegółowo określony w regulaminie PTLR i ma charakter wieloetapowy. Obejmuje cztery obowiązkowe kursy online w formie wideo‑wykładów, zakończone testami cząstkowymi, następnie egzamin teoretyczny (30 pytań jednokrotnego wyboru, próg zaliczenia 70%), jednodniowy, sześciogodzinny staż praktyczny w Ośrodku Referencyjnym oraz egzamin praktyczny przed komisją powołaną przez PTLR.

Uczestnikami programu mogą zostać lekarze i pielęgniarki z aktywnym prawem wykonywania zawodu, posiadający udokumentowane doświadczenie w leczeniu ran oraz czynnie uczestniczący w wydarzeniach edukacyjnych PTLR. Certyfikacja prowadzona jest w formule cyklicznej i ma na celu potwierdzenie rzeczywistych umiejętności klinicznych.

„Certyfikacja PTLR została zaprojektowana jako zaawansowany proces weryfikacji wiedzy i umiejętności praktycznych, a nie jednorazowe szkolenie. Obejmuje zarówno uporządkowaną część teoretyczną, jak i obowiązkowy staż w ośrodku referencyjnym oraz egzamin praktyczny. Naszym celem jest przygotowanie lekarzy i pielęgniarek do pracy z pacjentem z raną przewlekłą w sposób zgodny z aktualną wiedzą medyczną i z zachowaniem najwyższych standardów bezpieczeństwa. Projekt certyfikacji umiejętności został przygotowany zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Zdrowia” – zaznacza dr n. med. Przemysław Lipiński, Prezes Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran.

Edukacja, która przekłada się na wyniki leczenia
Doświadczenia z pilotażowego programu leczenia cukrzycowej choroby stóp, którym objęto 430 pacjentów zagrożonych amputacją, pokazują, że przy właściwie zorganizowanej, interdyscyplinarnej terapii amputacji można uniknąć w zdecydowanej większości przypadków. Efekt pilotażu to sukces – aż 97% pacjentów biorących w nim udział uniknęło grożącej im amputacji. Wyniki te wskazują jednoznacznie, że jakość organizacji opieki oraz przygotowanie personelu medycznego mają bezpośredni wpływ na ograniczenie powikłań i poprawę rokowania chorych.

„W Polsce wciąż zbyt często koncentrujemy się na leczeniu powikłań, a nie na budowaniu systemu, który im zapobiega. Certyfikacja umiejętności to narzędzie porządkujące standardy postępowania i wzmacniające odpowiedzialność kliniczną. Dzięki temu możliwe jest nie tylko poprawienie wyników terapii, ale także bardziej racjonalne wykorzystanie zasobów systemu ochrony zdrowia” – mówi dr n. med. Adam Węgrzynowski, Członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran.

Właściwie prowadzone leczenie ran oznacza krótszy czas terapii, mniejszą liczbę hospitalizacji oraz ograniczenie kosztów społecznych związanych z niepełnosprawnością i wykluczeniem pacjentów. PTLR podkreśla, że inwestycja w edukację i certyfikację umiejętności jest elementem długofalowej strategii poprawy jakości opieki i realną szansą na poprawę dostępu do leczenia.

Kierunek: wyspecjalizowane ośrodki w każdym województwie
Jednym z kluczowych postulatów Towarzystwa jest utworzenie wyspecjalizowanych ośrodków leczenia cukrzycowej choroby stóp w każdym województwie. Certyfikacja stanowi fundament budowy takich struktur – umożliwia przygotowanie kadry medycznej zdolnej do pracy w ramach zorganizowanych, interdyscyplinarnych zespołów.

„Jeżeli chcemy realnie ograniczyć liczbę amputacji i powikłań w przebiegu cukrzycowej choroby stóp, musimy działać systemowo. Potrzebne są wyspecjalizowane ośrodki, jasno określone ścieżki postępowania i personel posiadający potwierdzone umiejętności. Certyfikacja PTLR jest krokiem w kierunku uporządkowania tego obszaru i budowania trwałych rozwiązań organizacyjnych” – podkreśla dr hab. med. Beata Mrozikiewicz‑Rakowska, członek Zespołu ds. opracowania procedur w zakresie zespołu stopy cukrzycowej przy Ministrze Zdrowia.

Program Certyfikacji PTLR realizowany jest zgodnie ze statutową misją Towarzystwa i wpisuje się w działania na rzecz systemowego wzmocnienia leczenia ran w Polsce. Towarzystwo współpracuje z Ministerstwem Zdrowia w zakresie rozwiązań, które mogą przyczynić się do formalnego uznania umiejętności w leczeniu ran oraz budowy spójnego modelu organizacyjnego w skali kraju.

Do udziału w Programie mogą zgłaszać się lekarze i pielęgniarki posiadający aktywne prawo wykonywania zawodu oraz spełniający warunki określone w regulaminie. Rejestracja odbywa się wyłącznie poprzez formularz zgłoszeniowy dostępny na stronie internetowej: ptlr.org/certyfikacja

Na stronie opublikowany jest również pełny regulamin Programu, szczegółowy zakres zagadnień egzaminacyjnych, harmonogram oraz lista Ośrodków Referencyjnych realizujących staże praktyczne.

Organizatorem Programu Certyfikacji jest Polskie Towarzystwo Leczenia Ran.

tuk/

Data publikacji: 29.04.2026 r.