Wręczą Buławy Lajkonika. Kultura OzN ma się dobrze

31 maja poznamy laureatów XXIV Przeglądu Teatralno-Muzycznego „O Buławę Lajkonika”. Jury dokonało wyboru po zakończeniu występów, które zorganizowano przez 3 dni. Podczas krakowskiej imprezy swoje talenty zademonstrowali uczestnicy w różnym wieku, od dzieci po seniorów. Prawdopodobnie część z nich zaprezentuje się na Rynku Głównym podczas inauguracji XXVII Tygodnia Osób Niepełnosprawnych „Kocham Kraków z Wzajemnością”.

14, 15 i 17 kwietnia odbyły się występy w ramach XXIV Przeglądu Teatralno-Muzycznego „O Buławę Lajkonika”. Został on zorganizowany przez Urząd Miasta Krakowa oraz Centrum Młodzieży im. dr. H. Jordana w Krakowie. To właśnie ta jednostka oświatowa udostępniła salę teatralną na imprezę dla dzieci, młodzieży i dorosłych z niepełnosprawnościami.

W uroczystości otwarcia uczestniczył pełnomocnik prezydenta Krakowa ds. OzN Bogdan Dąsal. Jak zaznaczył w swoim wystąpieniu, Kraków kulturą stoi. Mogłoby się wydawać, że takie nieduże wydarzenia w odniesieniu do tych ogromnych są mniej znaczące. Ale to nieprawda, bo kultura osób z niepełnosprawnościami również ma się dobrze. A dzieje się tak ze względu na miejsca, ale i osoby, które animują te wydarzenia. One też z roku na rok są na coraz wyższym poziomie.

– Część grup pracuje nad występami pół roku lub nawet dłużej. Nauczyciele i opiekunowie angażują się w to mocno, mają niesamowite pomysły i muszą sobie radzić z różnymi trudnościami. W szkołach dzieci ciągle się zmieniają, starsze odchodzą, w ich miejsce przychodzą nowe. Swoje ograniczenia mają seniorzy, ale potrafią przygotować coś, co się podoba publiczności i wszyscy świetnie się bawią – powiedziała „NS” Małgorzata Surma z CM im. dr. H. Jordana, koordynator XXIV Przeglądu „O Buławę Lajkonika”.

Śmiech i łzy
Jury oceniło występy dwunastu podmiotów wykonawczych. W ciągu trzech dni swoje talenty zaprezentowało blisko 200 uczestników. W tym gronie znaleźli się reprezentanci m.in. SOSW, Zespołu Szkół Specjalnych czy domów pomocy społecznej. Nie zabrakło wykonawców z Zespołu Szkół Specjalnych i Zespołu Szkół i Placówek pn. „Centrum dla Niewidomych i Słabowidzących” w Krakowie. Tradycyjnie już najwięcej zgłoszeń dotarło ze stolicy Małopolski, ale na scenie przy ul. Krupniczej zagościli też uczestnicy spoza województwa. Na Przegląd dotarły grupy z Częstochowy, Krosna i Żywca.

– Niektórzy nie wyobrażają sobie, żeby nie przyjechać do nas i biorą udział w kolejnych edycjach. Mieliśmy też zespół, który istnieje od kilku lat, ale po raz pierwszy zdecydował się pokazać spektakl poza swoim ośrodkiem. Poradził sobie, mimo że dzieci potrzebowały trochę czasu na poznanie sceny, bo większość z nich nie widziała lub widziała słabo – dodała koordynator Przeglądu.

W programie imprezy znalazły się przede wszystkim przedstawienia teatralne, które mogły trwać maksymalnie 35 minut. Były też pokazy taneczne i występ zespołu muzycznego. Zgodnie z regulaminem prezentacja muzyczna mogła składać się z nie więcej niż dwóch utworów do dziesięciu minut, a wokalna – z maksymalnie dwóch piosenek.

– Na widownię zapraszamy grupy występujące w danym dniu. To nie tylko kwestia integracji, ale też doceniania uczestników spoza danej placówki. Publiczność świetnie się bawiła i reagowała na występy, niektórzy popłakali się ze śmiechu. Były też emocje na scenie. Jedna z uczestniczek mocno przeżywała swój występ, była bardzo przejęta i miała łzy w oczach – podkreśliła Małgorzata Surma.

Czas na finał
31 maja w CM im. dr. H. Jordana w Krakowie odbędzie się ogłoszenie wyników Przeglądu wraz z rozdaniem Buław Lajkonika i dyplomów. Wydarzenie to zostanie połączone z obchodami Dnia Dziecka. W ubiegłym roku takie rozwiązanie się sprawdziło i postanowiono ponownie z niego skorzystać. W planie są występy wybranych uczestników tegorocznej edycji. Prawdopodobnie część wykonawców zaprezentuje się 12 czerwca na Rynku Głównym. Wówczas nastąpi inauguracja XXVII Tygodnia Osób Niepełnosprawnych „Kocham Kraków z Wzajemnością”.

– Jury miało naprawdę trudny wybór. Od lat oglądamy występy i w tym roku kolejni uczestnicy nas zaskakiwali na plus. Każdy dzień był interesujący i różnorodny. W przeszłości zdarzało się, że dorośli robili nieco infantylne przedstawienia albo dzieci zajmowały się kwestiami, których nie rozumiały. Tu wszystko było odpowiednio dobrane – zaznaczyła koordynator Przeglądu.

Przykładowo, wątki dotyczące przyjaźni pojawiły się w przedstawieniu „Oz, czyli Ogród Zaczarowanych Przyjaciół”. Zostało ono przygotowane przez Zespół teatralno-taneczny PiK, czyli Piękni i Kreatywni. Zespół teatralny SIGMA wystawił „Przepis na grzeczność”. W tym przypadku mowa była m.in. o zachowaniu i reagowaniu na siebie nawzajem, zwłaszcza w szkole. Z kolei w „Sabotażu” pokazano jak można sobie przeszkadzać. Propozycja ta została przygotowana przez Kuźnię Sztuki. Z kolei sporo śmiechu i rozrywki dostarczyły Teatr Wyobraźni – „Marzenie Don Kichota” Teatru Wyobraźni oraz Michalinki – „Bawmy się z Kapelą Jurajską z Częstochowy”.

– Tradycyjnie na widowni mieliśmy dzieci z Akademii Twórczego Przedszkolaka, które obejrzały część występów. Zobaczyły m.in. jak muszą sobie radzić na scenie niewidomi czy niedowidzący uczestnicy. Później były rozmowy na ten temat podczas zajęć, z wieloma interesującymi przemyśleniami. Przedszkolaki zapamiętują takie kwestie i to ma wymiar edukacyjny – podsumowała Małgorzata Surma.

Zobacz galerię…

Tekst i fot. Marcin Gazda

Data publikacji: 09.05.2026 r.