Place zabaw powinny stanowić integralną część i centrum życia osiedla

Eksperci podkreślają, że place zabaw powinny ponownie stać się centrum życia osiedla. Trzeba o tym myśleć już na początku projektowania inwestycji tak, by ten osiedlowy plac był atrakcyjną, różnorodną i bezpieczną propozycją wyjścia na zewnątrz i spędzenia czasu na zabawie z rówieśnikami.

Niestety. Dzieci spędzają coraz mniej czasu na podwórkach, a coraz więcej przy komputerach, tabletach i telefonach. Coraz mniej się ruszają i mają mniej kontaktu z naturą – zdecydowanie więcej czasu spędzają w pomieszczeniach…

– Wynika to z naszego stylu życia. W dużych miastach coraz więcej czasu spędzamy w budynkach i samochodach, przemieszczając się pomiędzy pracą, domem a szkołą. Czasu na przebywanie w przestrzeni zewnętrznej zostaje coraz mniej. Często wracamy do domu bardzo późno. Wśród nawału codziennych obowiązków brakuje czasu na spontaniczną zabawę na zewnątrz, dlatego zwrócenie uwagi na dostępny, przyjazny plac zabaw, który jest tuż za progiem, na terenie osiedla, jest tak istotny. Potrzebujemy pretekstu do wyjścia na zewnątrz, aby dziecko się bawiło na otwartej przestrzeni ze swoimi rówieśnikami, zaczęło inaczej spędzać czas niż tylko w mieszkaniu – mówi Monika Wróbel, architektka i urbanistka z Fundacji Skwer Sportów Miejskich.

Podwórka i place zabaw mogą być od początku zaprojektowane jako przestrzeń życia społecznego. Po pierwsze jako strefa dziecięcej aktywności, miejsca, w których dzieci budują samodzielność, gdzie zyskują szansę na ruch i aktywność, na spontaniczną zabawę w towarzystwie rówieśników, w kontakcie z naturą. Po drugie jako strefa bezpieczna  również dla młodzieży, która znajdzie tam przestrzeń spotkań, a dorośli tworzyć będą codzienne więzi sąsiedzkie.

Powinny być projektowane jako przestrzenie uniwersalne oraz inkluzywne – tzn. że z placu zabaw korzystają nie tylko dzieci, ale również opiekunowie.
– Inkluzywność oznacza też otwartość na takie formy zabawy, które zaspokajają bardzo różne potrzeby dzieci. We współczesnym świecie coraz częściej mamy do czynienia z neuroatypowością, z wyzwaniami związanymi z integracją sensoryczną. Plac zabaw bardzo często może w tym przypadku zastąpić albo uzupełnić terapię. To, czego naszym dzieciom brakuje, to właśnie zróżnicowany ruch – uważa urbanistka.

– Przygotowaliśmy publikację „Place zabaw – poradnik dla inwestorów i osób projektujących budynki mieszkalne”, ponieważ mamy nadzieję, że zmiana podejścia do roli placu zabaw w procesie inwestycyjnym przyniesie nam lepsze przestrzenie osiedlowe. Mam nadzieję, że poradnik trafi na biurka pracowni architektonicznych i będą one pamiętać, że plac zabaw jest integralną przestrzenią osiedla mieszkaniowego, a nie dodatkiem, którym zajmujemy się na końcu procesu projektowego – podkreśla M. Wróbel.

W 2024 roku weszły regulacje prawne, które wprowadziły obowiązek budowania placu zabaw przy każdej inwestycji wielorodzinnej liczącej powyżej 20 mieszkań. Przepisy stanowią również, kiedy powinien być on ogrodzony. Rozporządzenie precyzuje, że ogrodzenie ma mieć określoną wysokość od strony drogi, ulicy lub ciągu pieszo-jezdnego

„Place zabaw – poradnik dla inwestorów i osób projektujących budynki mieszkalne”

Oprac. IKa, źródło: Newseria, fot. Egor Komarov / pexels.com

Data publikacji: 23.05.2026 r.