Stabilne finansowanie PFRON z przeznaczeniem na SOD – partnerzy społeczni apelują o zmiany, rząd odpowiada

Zapewnienie stabilnego finansowania dofinansowań do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnościami stało się przedmiotem szerokiej debaty pomiędzy partnerami społecznymi a stroną rządową. Impulsem do dyskusji była Uchwała nr 147 strony pracowników i strony pracodawców Rady Dialogu Społecznego z 28 kwietnia 2026 r., w której zaapelowano o przywrócenie mechanizmu gwarantującego przewidywalny poziom dotacji budżetowej dla PFRON.

Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych (POPON), jako organizacja członkowska Pracodawców RP, aktywnie uczestniczy w pracach nad rozwiązaniami służącymi rozwojowi rynku pracy osób z niepełnosprawnościami. Wspólnie z Pracodawcami RP angażujemy się w dialog społeczny oraz działania prowadzone w ramach Rady Dialogu Społecznego, których celem jest budowanie stabilnego i przewidywalnego systemu wsparcia dla pracodawców zatrudniających osoby z niepełnosprawnościami.

Dlaczego partnerzy społeczni zaapelowali o zmiany?
W uchwale przypomniano, że w latach 2022–2023 obowiązywał mechanizm zobowiązujący budżet państwa do przekazywania dotacji na dofinansowanie wynagrodzeń w wysokości 30% planowanych środków na ten cel. Rozwiązanie to zapewniało przewidywalność finansowania oraz ograniczało coroczną niepewność dotyczącą wysokości wsparcia.

Mechanizm został zniesiony z końcem 2024 r. z przyczyn formalnych związanych z nowelizacją przepisów dotyczącą podwyższenia kwot dofinansowań. Partnerzy społeczni wskazują jednak, że zamiast całkowitej likwidacji możliwe było czasowe zawieszenie obowiązywania przepisu, co pozwoliłoby zachować stabilizujące rozwiązanie.

Obawy okazały się uzasadnione. W ustawie budżetowej na 2026 r. dotacja dla PFRON została ustalona na poziomie poniżej 15%, podczas gdy przed wprowadzeniem mechanizmu 30% wynosiła zazwyczaj około 20–22%.
Zdaniem strony pracowników i strony pracodawców tak niski poziom finansowania oznacza konieczność finansowania dofinansowań do wynagrodzeń kosztem innych ustawowych zadań PFRON, ogranicza możliwości zwiększania wsparcia dla pracodawców i pogłębia niepewność dotyczącą funkcjonowania całego systemu.

Dlatego partnerzy społeczni zaapelowali o:
• przywrócenie mechanizmu określającego minimalny poziom dotacji budżetowej dla PFRON,
• wprowadzenie gwarantowanego progu finansowania ograniczającego coroczną uznaniowość decyzji budżetowych,
• rozpoczęcie dialogu z rządem w celu wypracowania długoterminowych rozwiązań zapewniających stabilność systemu.

Ministerstwo Rodziny: potrzebna jest elastyczność
W odpowiedzi na uchwałę Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych wskazało, że obecne przepisy przewidują możliwość przekazywania dotacji w wysokości do 30% planowanych wydatków na dofinansowania.
Resort przypomina, że zapotrzebowanie na środki zmienia się każdego roku i zależy przede wszystkim od liczby zatrudnionych osób z niepełnosprawnościami oraz liczby składanych przez pracodawców wniosków o dofinansowanie.

Zdaniem Ministerstwa utrzymanie elastycznego poziomu dotacji pozwala dostosowywać finansowanie do rzeczywistych potrzeb oraz racjonalnie gospodarować środkami publicznymi. Jednocześnie podkreślono, że ewentualne przywrócenie gwarantowanego poziomu dotacji wymagałoby zarówno analizy możliwości budżetu państwa, jak i zmian ustawowych.
Resort zadeklarował również gotowość do dalszej analizy propozycji przedstawionych przez partnerów społecznych.

Ministerstwo Finansów: PFRON dysponuje wystarczającymi środkami
Swoje stanowisko przedstawiło również Ministerstwo Finansów.
Resort podkreśla, że wysokość dotacji budżetowej nie jest jedynym źródłem finansowania działalności PFRON, a poziom wydatków Funduszu nie zależy wyłącznie od wysokości dotacji przekazywanej z budżetu państwa.
Jak wskazuje Ministerstwo Finansów, plan finansowy PFRON na 2026 r. przewiduje:
• koszty ogółem przekraczające 10,1 mld zł, czyli o blisko 200 mln zł więcej niż w roku poprzednim,
• wydatki na dofinansowania do wynagrodzeń w wysokości ponad 4 mld zł, czyli o około 414 mln zł więcej niż w planie na 2025 r.

Jednocześnie na początku 2026 r. Fundusz dysponował środkami pieniężnymi w wysokości około 4,75 mld zł. Zdaniem resortu oznacza to, że PFRON posiada odpowiednie zasoby do realizacji swoich ustawowych zadań, a zwiększenie dotacji z budżetu państwa nie znajduje obecnie uzasadnienia.

Ministerstwo przypomina również, że Polska pozostaje objęta procedurą nadmiernego deficytu (EDP), co wymaga ograniczania wydatków publicznych i prowadzenia ostrożnej polityki fiskalnej. Zwiększenie dotacji dla PFRON oznaczałoby wzrost deficytu budżetu państwa, podczas gdy Fundusz dysponuje znacznymi środkami własnymi.

Dwie perspektywy – wspólny cel
Przedstawione stanowiska pokazują, że wszyscy uczestnicy debaty zgadzają się co do znaczenia dofinansowań do wynagrodzeń jako jednego z najważniejszych instrumentów wspierających zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami. Różnią się natomiast w ocenie sposobu finansowania tego systemu.

Partnerzy społeczni wskazują, że pracodawcy potrzebują przede wszystkim przewidywalności i gwarancji stabilnego finansowania w kolejnych latach. Ich zdaniem coroczne uzależnianie wysokości dotacji od decyzji budżetowych utrudnia planowanie zatrudnienia i zwiększa ryzyko ograniczania innych działań realizowanych przez PFRON.

Z kolei strona rządowa argumentuje, że obecne przepisy zapewniają odpowiednią elastyczność, a sytuacja finansowa Funduszu oraz uwarunkowania budżetu państwa nie uzasadniają obecnie przywrócenia sztywnego mechanizmu dotacyjnego.

Stanowisko POPON
Jako organizacja członkowska Pracodawców RP, POPON aktywnie uczestniczy w pracach nad rozwiązaniami legislacyjnymi i finansowymi dotyczącymi zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami. Wspieramy inicjatywy podejmowane przez Pracodawców RP w Radzie Dialogu Społecznego i współtworzymy stanowiska dotyczące najważniejszych wyzwań dla rynku pracy.

Uważamy, że stabilny i przewidywalny system finansowania PFRON jest jednym z fundamentów skutecznej polityki zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami. Pracodawcy podejmują decyzje o zatrudnieniu w perspektywie wieloletniej, dlatego potrzebują jasnych i trwałych zasad funkcjonowania systemu wsparcia, a nie corocznej niepewności związanej z wysokością dotacji budżetowej.

Doceniamy przedstawione przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwo Finansów argumenty dotyczące sytuacji finansów publicznych i potrzeby racjonalnego gospodarowania środkami. Jednocześnie podzielamy stanowisko partnerów społecznych, że warto wypracować rozwiązania, które zagwarantują większą przewidywalność finansowania, bez naruszania zasad odpowiedzialności budżetowej.

POPON będzie nadal aktywnie uczestniczył – wspólnie z Pracodawcami RP – w dialogu prowadzonym w Radzie Dialogu Społecznego oraz w pracach nad rozwiązaniami, które zapewnią bezpieczeństwo zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami i stworzą stabilne warunki funkcjonowania pracodawców podejmujących się tej odpowiedzialnej społecznie roli.

Info: POPON, fot. Niepoddawajsie.pl Luk / pexels.com

Data publikacji: 17.07.2026 r.