Sepsa to zagrażająca życiu, nieprawidłowa reakcja organizmu na zakażenie, prowadząca do rozwoju dysfunkcji narządowej. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia co roku na świecie rejestruje się około 49 milionów przypadków sepsy, co stanowi prawie 20 proc. wszystkich zgonów globalnie. Wciąż jest poważnym i nadal niedostrzeganym zagrożeniem dla zdrowia publicznego. W Polsce śmiertelność z jej powodu, szczególnie w przebiegu wstrząsu septycznego, sięga 50 proc.
Na wczesnym etapie objawy sepsy mogą przypominać wiele innych chorób. Jej zróżnicowana etiologia, obejmująca zakażenia bakteryjne, wirusowe oraz grzybicze sprawia, że bez sprawnej i szybkiej diagnostyki wiele przypadków rozpoznawanych jest zbyt późno, co istotnie pogarsza rokowanie. Do grup szczególnie narażonych należą małe dzieci, osoby w podeszłym wieku oraz pacjenci z obniżoną odpornością lub chorobami przewlekłymi.
Grupa ekspertów z zakresu intensywnej terapii, epidemiologii i mikrobiologii opracowała dokument pt. „Diagnostyka sepsy z wykorzystaniem biomarkerów”, dając w nim kluczowe wskazówki dotyczące m.in. kompleksowej oceny klinicznej pacjenta – diagnostyki ze szczególnym uwzględnieniem cech zakażenia; wykorzystania biomarkerów stanu zapalnego; standaryzacji procedur klinicznych i laboratoryjnych; całodobowej diagnostyki mikrobiologicznej i molekularnej; stosowania skal wczesnego ostrzegania; zastosowania narzędzi cyfrowych i algorytmów wspomagania decyzji klinicznych; edukacji personelu medycznego oraz wdrażania międzynarodowych standardów, takich jak Surviving Sepsis Campaign, ponieważ regularne szkolenia zwiększają świadomość zagrożeń, poprawiają wczesne rozpoznawanie sepsy i umożliwiają skuteczne stosowanie rekomendowanych procedur.
„Sepsa to w dalszym ciągu jedno z największych zagrożeń w medycynie. W najcięższych przypadkach, przy opóźnionej diagnostyce i leczeniu, śmiertelność przekracza 50 proc. Dlatego tak ważna jest wczesna identyfikacja – połączenie ostrożnej oceny klinicznej z monitorowaniem parametrów życiowych (np. przy pomocy skal wczesnego ostrzegania) oraz natychmiastowy dostęp do badań mikrobiologicznych i molekularnych. Tylko wtedy mamy realną szansę na uratowanie życia” – zaznacza dr n. med. Mateusz Szymański, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Lublinie.
Wysoki poziom ryzyka jednoznacznie wskazuje na konieczność wdrażania aktualnych wytycznych ekspertów oraz standaryzacji postępowania diagnostyczno-terapeutycznego. Walka z sepsą to jedno z najpilniejszych wyzwań współczesnej medycyny, a kluczowym krokiem w walce z sepsą w Polsce jest utworzenie krajowego rejestru przypadków sepsy, skuteczne planowanie działań systemowych oraz skuteczne wdrażanie standardów postępowania.
Oprac. IKa, fot. pexels.com
Data publikacji: 18.08.2026 r.
