RSV (syncytialny wirus oddechowy, z ang. respiratory syncytial virus), to wysoce zakaźny wirus wywołujący infekcje układu oddechowego, które u większości osób przypominają zwykłe przeziębienie, ale u niemowląt i seniorów mogą prowadzić do ciężkiego zapalenia oskrzelików lub płuc. RSV jest jedną z najczęstszych przyczyn hospitalizacji niemowląt w Polsce. To one są najbardziej narażone na zakażenie (szczególnie wcześniaki i dzieci do 6. miesiąca życia) oraz osoby starsze (powyżej 60. roku życia) i osoby z chorobami przewlekłymi (np. astma, POChP, niewydolność serca, cukrzyca).
Niebawem rozpocznie się kolejny jesienny sezon zakażeń RSV, który trwa zwykle od października do marca. Eksperci podkreślają, że dzieci powinny zostać objęte ochroną jeszcze przed okresem najintensywniejszego krążenia wirusa. Dostępne są szczepienia dla dorosłych i kobiet w ciąży oraz przeciwciała monoklonalne dla niemowląt.
– Wirus RS jest przede wszystkim groźny dla małych dzieci, czyli niemowląt w pierwszym roku życia. Mają one jeszcze nieodpowiednio wykształconą odporność, wobec tego nie są w stanie odpowiednio reagować na takie zakażenie. Zakażenie może przebiegać bardzo ciężko i doprowadzić nawet do niewydolności układu oddechowego – ocenia dr n. med. Alicja Karney, dyrektor Instytutu Matki i Dziecka.
W 2025 roku odnotowano ponad 94 tys. zakażeń, tj. ponad dwa razy więcej niż rok wcześniej, w tym ponad 33 tys. wśród dzieci do drugiego roku życia.
– Drogi oddechowe, szczególnie małych dzieci, czyli noworodków i niemowląt, są stosunkowo wąskie. Kiedy dochodzi do infekcji RSV, następuje obrzęk dróg oddechowych oraz zmniejszenie ich światła, co w konsekwencji utrudnia oddychanie. W ciężkich przebiegach to powoduje znaczące narastanie niewydolności oddechowej i konieczność stosowania technik wsparcia oddechu. Dlatego jest to tak bardzo niebezpieczne – podkreśla dr hab. n. med. Paweł Krajewski, kierownik Kliniki Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka w Instytucie Matki i Dziecka w Warszawie.
Jak wskazano w raporcie Fundacji Instytutu Matki i Dziecka „Kompas gotowości na RSV u niemowląt”, w sezonie 2022/2023 w Polsce noworodki i niemowlęta zakażone RSV stanowiły 70–80 proc. hospitalizowanych, a prawie 95 proc. niemowląt, które trafiły do szpitala, nie miało wcześniej czynników ryzyka ciężkiego przebiegu zakażenia.
– W infekcjach tego typu wirusami, szczególnie RSV, skuteczną ochroną jest stosowanie immunizacji oraz szczepień. Tak naprawdę profilaktyka to jedyny sposób – tłumaczy dr Paweł Krajewski.
Jednym z celów raportu „Kompas gotowości na RSV u niemowląt” jest zwiększenie wiedzy rodziców o dostępnych możliwościach ochrony dziecka. Szeroka ochrona niemowląt przekłada się na mniej hospitalizacji, mniejsze obciążenie szpitali i lepsze wykorzystanie zasobów ochrony zdrowia.
– Stworzyliśmy projekt Kompas, aby podpowiedzieć rodzicom, gdzie mogą czerpać wiedzę na temat wirusa i jak przede wszystkim zabezpieczyć przed nim swoje dziecko. Zależy nam, żeby były to dobre, rzetelne źródła wiedzy oparte na dowodach naukowych, bo w dzisiejszym gąszczu informacji, przy pojawiającej się dezinformacji, szczególnie niebezpiecznej w kwestii zdrowia, dobre źródło wiedzy jest kluczowe – podkreśla dr hab. n. med. Dorota Kleszczewska, prezes Fundacji Instytutu Matki i Dziecka, prof. IMiD.
Oprac. IKa, źródło: Newseria, fot. Анастасия Триббиани / pexels.com
Data publikacji: 09.09.2026 r.
