Galeria na szynach i wernisaż w lesie. „Świat Nikiforów” przyciągnął 150 gości

Zabytkowy pociąg, obrazy wśród jesiennych drzew, muzyka i ognisko – tak wyglądał niezwykły wernisaż XIV edycji Programu Społecznego „Nikifory”. 18 października 2026 roku leśna polana w Rudzie zamieniła się w „Stację Nikifory”, a sztuka artystów z niepełnosprawnościami spotkała się z około 150-osobową publicznością. Podczas wydarzenia sprzedano aż 12 obrazów.

Czy galeria sztuki może znajdować się w szklanym wagonie, a wernisaż odbywać się w lesie? Organizatorzy programu „Nikifory” wspólnie z Piaseczyńsko-Grójecką Koleją Wąskotorową udowodnili, że sztuka nie potrzebuje tradycyjnych przestrzeni wystawienniczych, aby zachwycać i przyciągać odbiorców.

W niedzielę, 18 października, zabytkowy pociąg wyruszył z Piaseczna do Rudy, przewożąc prace laureatów i finalistów XIV edycji ogólnopolskiego konkursu plastycznego „Świat Nikiforów”. Tegoroczne hasło konkursu – „Podróż” – stało się inspiracją do stworzenia wydarzenia, które połączyło sztukę, turystykę, naturę i integrację społeczną.

Leśna polana zamieniła się w galerię sztuki
Na uczestników podróży czekała niecodzienna wystawa. Obrazy ustawiono na sztalugach wśród drzew, a część prac zawisła na gałęziach. Jesienne kolory, muzyka i ognisko stworzyły wyjątkową scenerię dla spotkania z twórczością artystów z niepełnosprawnościami.

Na wernisaż przybyli goście z różnych części Polski, między innymi z Limanowej, Lublina i Białegostoku. W wydarzeniu uczestniczyli artyści, terapeuci, opiekunowie, przyjaciele programu oraz miłośnicy sztuki i kolei. Łącznie na leśnej polanie pojawiło się około 150 osób.

Wystawa przyciągała również przypadkowych spacerowiczów. Osoby, które wybrały się na jesienny spacer, zatrzymywały się, by obejrzeć obrazy i poznać twórczość artystów. Dla wielu była to niespodziewana okazja do spotkania ze sztuką w miejscu, w którym zwykle się jej nie szuka.

– Chcieliśmy pokazać, że sztuka może docierać do ludzi w nieoczywistych miejscach. Tegoroczne hasło „Podróż” potraktowaliśmy dosłownie, ale była to również podróż do świata wrażliwości, wyobraźni i twórczości naszych artystów. Widok obrazów wśród drzew, reakcje gości i spontaniczne zainteresowanie spacerowiczów pokazały nam, że warto wychodzić poza utarte schematy. To, co wydarzyło się w Rudzie, przerosło nasze oczekiwania – mówi Renata Nastańska, koordynatorka Programu Społecznego „Nikifory”.

„Świetny pomysł – sztuka w lesie!”
Nietypowa formuła wydarzenia spotkała się z entuzjastycznym przyjęciem uczestników. Goście podkreślali pomysłowość organizatorów, piękno jesiennej scenerii i wyjątkowy charakter wystawy.

Jedna z uczestniczek, Ania Lange, podzieliła się swoimi wrażeniami w mediach społecznościowych: – Świetny pomysł sztuka w lesie. Patrzę i podziwiam. Piaseczyńska Kolej Wąskotorowa robi dobrą robotę. Do tego piękna pogoda i kolory jesieni. Super, że zdecydowałam się na tę wycieczkę”.

Wydarzenie pokazało, że sztuka prezentowana poza tradycyjną galerią może stać się naturalnym pretekstem do spotkania i rozmowy. Obrazy nie były jedynie elementem wystawy – zapraszały do zatrzymania się, poznania artystów i spojrzenia na ich twórczość z nowej perspektywy.

Dwanaście obrazów znalazło nowych właścicieli
Jednym z najważniejszych rezultatów wernisażu była sprzedaż 12 obrazów. To nie tylko dowód zainteresowania publiczności, ale także realne wsparcie twórczości artystów uczestniczących w programie.

Każdy zakup oznacza, że dzieło stworzone przez artystę z niepełnosprawnością trafia do nowego odbiorcy, a jego twórczość zyskuje kolejne miejsce i przestrzeń do opowiadania własnej historii.

Organizatorzy podkreślają, że budowanie zainteresowania sztuką artystów z niepełnosprawnościami, zapewnianie im możliwości prezentacji prac i tworzenie warunków do ich sprzedaży to ważne elementy działań na rzecz większej obecności tych twórców w życiu kulturalnym.

Partnerstwo, które otwiera nowe możliwości
Wydarzenie zostało zorganizowane przez Change4Good w ramach Programu Społecznego „Nikifory”, we współpracy z Piaseczyńsko-Grójecką Koleją Wąskotorową.

– Współpraca przy takim przedsięwzięciu pokazuje, że połączenie różnych doświadczeń ii pomysłów może przynieść wyjątkowe efekty. Zabytkowa kolej stała się nie tylko środkiem transportu, ale częścią artystycznej opowieści. Dziękujemy wszystkim, którzy pomogli nam stworzyć to wydarzenie – podkreślają organizatorzy.

W przygotowanie spotkania zaangażowali się również partnerzy i osoby wspierające inicjatywę. Firma Mięsiwo ufundowała kiełbaski na ognisko, Mariusz Martyniak umożliwił skorzystanie z muzyki, Anna Harasimowicz z EcoZielona27.pl przekazała chleb, a Tomasz Harasimowicz i Klub Turystyczny Datajana wsparli wydarzenie.

„Nikifory” z tytułem Super Lodołamacza 2026
Wydarzenie odbyło się w szczególnym dla programu roku. Decyzją Kapituły Centralnej Konkursu Lodołamacze 2026 Program Społeczny „Nikifory” otrzymał tytuł Super Lodołamacza.

„Nikifory” to ogólnopolski program społeczno-artystyczny realizowany przez Change4Good. Jego celem jest wspieranie twórczości osób z niepełnosprawnościami, w szczególności osób z niepełnosprawnością intelektualną, oraz zapewnianie im możliwości prezentowania swoich prac szerokiej publiczności.

W programie uczestniczą artyści związani między innymi z warsztatami terapii zajęciowej, środowiskowymi domami samopomocy i domami pomocy społecznej z całej Polski. Wystawy, wernisaże i działania edukacyjne pomagają budować relacje między artystami a odbiorcami, a także przełamywać stereotypy dotyczące niepełnosprawności i twórczości artystycznej.

Tytuł Super Lodołamacza jest wyróżnieniem dla całej społeczności programu – artystów, terapeutów, opiekunów, placówek, partnerów i osób wspierających inicjatywę.

Wystawa nadal czeka na odwiedzających
Choć wernisaż w Rudzie dobiegł końca, podróż „Świata Nikiforów” trwa dalej. Od 18 października prace laureatów i finalistów XIV edycji można oglądać w szklanym wagonie na stacji Piaseczyńsko-Grójeckiej Kolei Wąskotorowej w Piasecznie.

W ten sposób zabytkowy wagon stał się galerią sztuki na szynach, dostępną dla kolejnych odwiedzających.

– Najbardziej cieszy nas to, że spotkaliśmy się w tak różnorodnym gronie, że ludzie przyjechali z daleka, a inni dołączyli do nas zupełnie spontanicznie podczas spaceru. Sprzedaż 12 obrazów to dla artystów ważny sygnał, że ich twórczość jest dostrzegana i doceniana. Chcemy, żeby takie spotkania zdarzały się częściej – dodaje Renata Nastańska.

„Galeria na szynach” pokazała, że podróż może prowadzić nie tylko do nowych miejsc, lecz także do nowych doświadczeń, spotkań i sposobów patrzenia na sztukę.

Zobacz galerię…

pr/, fot. materiały prasowe

Data publikacji: 20.10.2026 r