Disability Employment Package. Wskazówki dotyczące zatrudnienia OzN

W Krakowie przedstawiciele Komisji Europejskiej zaprezentowali założenia Disability Employment Package. Powstał on, aby wspierać państwa członkowskie w zapewnieniu zatrudnienia osobom z niepełnosprawnościami. Podczas międzynarodowego seminarium edukacyjnego, które zorganizowano we współpracy z POPON-em, zostały poruszone różne wątki dotyczące rynku pracy. Swoimi doświadczeniami podzielili się m.in. pracodawcy z różnych państw.

2-3 listopada w Krakowie odbyło się International Learning Seminar on Hiring Persons with Disabilities (Międzynarodowe Seminarium Edukacyjne na temat zatrudniania osób z niepełnosprawnościami). Wydarzenie zostało zorganizowane przez Komisję Europejską przy współpracy z Polską Organizacją Pracodawców Osób Niepełnosprawnych (POPON). Do Pałacu Krzysztofory przybyli m.in. przedstawiciele pracodawców, organizacji pracodawców czy instytucji publicznych z różnych państw. Chętni mogli też zarejestrować się na udział online.

– Główną inicjatywą Komisji Europejskiej jest Disability Employment Package, który składa się z wielu instrukcji dotyczących różnych etapów zatrudniania osób z niepełnosprawnościami. Stworzyliśmy ten pakiet i przystępujemy do wprowadzania go w życie. Specjalnie wybieramy się do krajów członkowskich, żeby spotkać się z organizacjami i przedstawić praktyczne kwestie na ten temat – powiedziała „NS” Monika Chaba, Policy Officer w Dyrekcji Generalnej ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego Komisji Europejskiej.

Disability Employment Package powstał, aby wspierać państwa członkowskie w zapewnieniu zatrudnienia osobom z niepełnosprawnościami. Obecnie w UE pracuje połowa z 42,8 mln OzN w wieku produkcyjnym. Pakiet stanowi część Strategii na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021-2030, która została udoskonalona w bieżącym roku. Jest on zgodny z Konwencją Narodów Zjednoczonych o prawach OzN.

Do Krakowa dotarły osoby, które pracowały nad Disability Employment Package. Podczas otwarcia seminarium podkreślił to Jiří Švarc, Head of Unit w Dyrekcji Generalnej ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego Komisji Europejskiej. Jak zaznaczył prelegent, pakiet obejmuje instrukcje, wytyczne, przykłady, informacje – wszystko, co istotne.

Często słyszymy, że celem biznesu jest biznes. Wspomniała o tym dr Gabriella Sebardt, przewodnicząca Grupy Roboczej ds. Równych Szans BusinessEurope, dyrektor ds. społecznych w Svenskt Näringsliv (Szwedzkiej Konfederacji Przedsiębiorców). W swoim wystąpieniu zwróciła uwagę na proces zatrzymywania wartościowych pracowników. Podkreśliła, że wiele osób pracuje poza rynkiem lub poniżej swoich kwalifikacji. Jak zaznaczyła, musimy zredukować ryzyko i wysiłek po stronie pracodawców. Oni potrzebują kompetentnego pośrednika. Inkluzja jest wspólnym zadaniem całego rynku pracy.

Monika Chaba, Policy Officer w Dyrekcji Generalnej ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego Komisji Europejskiej
Jest dużo problemów związanych z zatrudnianiem osób z niepełnosprawnościami. Można powiedzieć, że one występują na wielu płaszczyznach. Począwszy od kwestii instytucjonalnych, bo nie ma współpracy między ministerstwami – edukacji i pracy. Nie ma też współpracy z urzędem pracy, który mógłby w jakiś sposób rekrutować osoby z niepełnosprawnościami.
Problem tkwi też po stronie biznesu. On nie jest świadom tego, jak zatrudniać ludzi z niepełnosprawnościami i co oni mogliby wnieść do danego miejsca pracy. Z kolei OzN często uczyły się w specjalnych placówkach, a nie ogólnodostępnych szkołach. Nie są więc tak dobrze wykształcone i przygotowane do wejścia na rynek pracy. Same też nie szukają zatrudnienia.
Uważam, że największą nadzieją na poprawę sytuacji jest podnoszenie świadomości. To nie jest tylko kwestia pracodawców i pracy. To zaczyna się zdecydowanie wcześniej – w przedszkolu czy szkole. Problem z tym jest nie tylko w Polsce. To dotyczy też innych państw – np. Francji czy Niemiec. W tym zakresie postawiłabym na duże medialne kampanie. Mam nadzieję, że nasze seminarium też przyczynia się do podnoszenia świadomości.

Zdobywanie przewagi
Rozmowa inauguracyjna dotyczyła włączania i różnorodności jako źródła przewagi konkurencyjnej. Moderowała ją Beatriz Bastião, specjalistka ds. technicznych, równości płci i włączania osób z niepełnosprawnościami w ILO (Międzynarodowa Organizacja Pracy).

Słuchacze dowiedzieli się m.in. o działalności Fundación INTRAS. Ta organizacja powstała w 1994 r. w Hiszpanii. Pomaga powracać osobom z zaburzeniami psychicznymi do zdrowia i pracy. Podczas seminarium reprezentował ją jej CEO Pablo Sánchez Pérez. Jak stwierdził, firmy muszą spojrzeć na proces rekrutacji od początku. Zdarza się, że w wybór kandydatów zaangażowana jest sztuczna inteligencja i algorytmy odrzucają OzN. Ważne, żeby nie koncentrować się na diagnozie. INTRAS zatrudnia, bo chce pracować z takimi ludźmi na bazie kompetencji. Wdrażane są procedury, opracowywany jest plan utrzymania pracownika. Do tego dochodzą szkolenia dla menedżerów.

W ERGO Hestii pracują 184 osoby z niepełnosprawnościami, czyli 5 proc. całego zespołu. Zajmują różne stanowiska w organizacji, co podkreśliła wiceprezeska zarządu Fundacji ERGO Hestia Integralia Daria Uljanicka. Ta organizacja powstała w 2004 r. i wtedy inspirację dla niej stanowił przykład z Hiszpanii – call center. Jednak nie sprawdziło się to zbyt dobrze, część osób nie była gotowa do wejścia na otwarty rynek pracy. Z czasem jednym z celów biznesowych stało się zatrudnianie OzN. Fundacja stanowi centrum kompetencji – jeśli kandydaci mają potencjał, to są do niej przyjmowani, a po około roku mogą przejść do ERGO Hestii.

W Niemczech Adecco zatrudnia OzN na różnych poziomach, również menedżerskich, o czym poinformowała Nadine Schönwald z tej firmy. Jak stwierdziła, inkluzja to również pomaganie klientom w zatrudnianiu kandydatów z niepełnosprawnościami. Ekspertka zwróciła uwagę na wiarę w talent, a nie etykiety. Przyznała, że miała 25 operacji, ale nigdy nie czuła, że to wpływa na jej karierę zawodową.

Weronika Bajbak, Government Affairs Director w Microsofcie, zaznaczyła, że firmy, które są włączające, osiągają lepsze wyniki finansowe. Kierownictwo najwyższego szczebla musi wierzyć w ten proces. Jednocześnie istotne są też potrzeby danej osoby. Bardzo ważna jest wymiana doświadczeń. Trzeba też być otwartym i umieć reagować na błędy, które się pojawiają.

Online połączyła się Susan Breton, Global Head of Inclusion w Airbusie. W dyskusji o punktach zwrotnych w poszczególnych organizacjach zwróciła uwagę na poszukiwania polityki systemowej. Teraz mowa już bardziej o rozwijaniu talentów.

Rynek pod lupą
W programie seminarium znalazło się kilka sesji i case study, a także pytania i kluczowe wnioski. Jiří Švarc przedstawił nową inicjatywę Komisji Europejskiej – Coalition Against Poverty (Koalicja na rzecz Przeciwdziałania Ubóstwu). Inauguracja jej działań nastąpi 8 grudnia w Brukseli. Zamierzeniem jest połączenie sił z firmami, które chcą doprowadzić do zmiany. W UE są 93 mln osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym.

Część wydarzenia dotyczyła prawa – międzynarodowego, unijnego oraz krajowego. Beatriz Bastião wspomniała m.in. o Konwencji nr 159 ILO, która została przyjęta w 1983 r. To jeden z najstarszych instrumentów prawnych dotyczących rehabilitacji zawodowej i zatrudnienia OzN. Ponadto zaznaczyła, że włączenie nie jest wąskim tematem i coraz częściej wykracza poza prawo pracy.

49 członków z 39 europejskich państw ma European Network of Equality Bodies (Europejska Sieć Jednostek ds. Równości). Podczas seminarium reprezentowała ją Jone Elizondo-Urrestarazu. Jak zaznaczyła w swoim wystąpieniu online, sieć chce pomagać organizacjom m.in. włączać pracowników i pracodawców. Ważne, żeby pozyskiwać ekspertów na wczesnym etapie. Nie wszystkie usprawnienia muszą być kosztowne. Mogą być tanie i skuteczne.

Z kolei dyrektor generalna POPON Magdalena Słonecka-Kuich skupiła się na sytuacji w Polsce. Prelegentka stwierdziła, że instrumentem najbardziej zachęcającym do zatrudnienia OzN są miesięczne dofinansowania wynagrodzeń. Takie wsparcie trwa przez cały okres pracy tej osoby. Ponadto zwróciła uwagę na wymóg dla pracodawców, którzy zatrudniają co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. W takim przypadku ustawowo wskaźnik zatrudnienia OzN wynosi standardowo 6 proc. ogólnego stanu zatrudnienia w danym podmiocie. Wysokość miesięcznej kary do PFRON-u za brak etatu zależy od przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce i obecnie wynosi ok. 4 tys. zł.

W dalszej części seminarium pojawiły się tematy związane z perspektywą biznesową, systemami motywacyjnymi czy poszukiwaniem kandydatów z niepełnosprawnościami. Była też mowa o wsparciu przedsiębiorstw poprzez kształcenie zawodowe i publiczne służby zatrudnienia. Dyskutowano też o tym, co pracodawcy powinni wiedzieć w tej tematyce. Poinformowano też o udanych kampaniach i inicjatywach.

Zobacz galerię…

Marcin Gazda, fot. autor

Data publikacji: 16.11.2026 r.

Udostępnij

Zachęcamy do zapisania się do Newslettera

Przeczytaj również