W Krakowie odbyła się Regionalna Konferencja REHA for the Blind in Poland. To jedno ze spotkań poprzedzających wydarzenie centralne, które Fundacja Szansa – Jesteśmy Razem zaplanowała na wrzesień. Wystąpienia dotyczyły m.in. dostępności w modzie, tańca oraz muzykoterapii. Ponadto ogłoszono regionalnych laureatów konkursu IDOL.
10 czerwca w Krakowie została zorganizowana Regionalna Konferencja REHA for the Blind in Poland. Spotkanie w Centrum Obywatelskim odbyło się pod hasłem „Widzieć zmysłami”. Tego typu przedsięwzięcia przewidziane są we wszystkich województwach jako zapowiedź wydarzenia centralnego w Warszawie. Na 13-17 września zaplanowana jest bowiem 24. edycja Konferencji REHA for the Blind in Poland. W tym roku najważniejszemu projektowi Fundacji Szansa – Jesteśmy Razem (wcześniej Szansa dla Niewidomych) ma towarzyszyć hasło „Widzieć więcej!”.
– Wzrok jest ważny, ale nie definiuje wyłącznie widzenia i postrzegania świata. Naszym zamierzeniem było podkreślenia znaczenia również innych zmysłów. Często ludzie widzący nie zwracają uwagi na pewne kwestie. Przykładowo, kiedyś nie przypuszczałam, że po założeniu opaski na oczy mogę grać w szachy. A jestem w stanie poradzić sobie na szachownicy, w takiej sytuacji istotne są dotyk czy słuch – mówi Klaudia Bułka z Tyflopunktu w Krakowie prowadzonego przez Fundację Szansa – Jesteśmy Razem.
Widzenie zmysłami
W konferencji wzięło udział ok. 60 osób. W programie wydarzenia znalazło się wystąpienie „Touch’n Match – dostępność w modzie”. Wstępny plan zakładał, że wygłosi je dyrektor merytoryczny Fundacji Szansa – Jesteśmy Razem Anna Koperska, ale zrobił to Mateusz Basista z krakowskiego Tyflopunktu. Uczestnicy wydarzenia dowiedzieli się o międzynarodowym projekcie, realizowanym z partnerami z Austrii i Rumunii. Jako finał zaplanowany jest inkluzywny pokaz mody podczas Transilvania Fashion Festival. Wówczas osoby niewidome będą stylistami, modelami i współtwórcami koncepcji.
W gronie prelegentów znalazł się tancerz Antoni Gramatyka. W Centrum Obywatelskim wygłosił wykład „Wpływ ruchu i tańca na percepcję świata”. Z kolei Milena Thomas przygotowała prelekcję „Muzykoterapia i jej wpływ na poprawę samopoczucia”. W trakcie wystąpienia tej hipnoterapeutki i nauczycielki jogi nie zabrakło wątków związanych z zajęciami relaksacyjnymi czy dbałością o dobrostan.
– Kiedy wzrok zostaje wyłączony, reszta organizmu musi być skupiona na tym, aby bezpiecznie funkcjonować na co dzień. Człowiek staje się trochę bardziej napięty. Nie bez powodu pojawiły się więc tematy dotyczące tańca, muzyki czy terapii. To forma dbania o swój balans, żeby było łatwiej – dodaje Klaudia Bułka.
Swoje opinie przedstawił też Marek Kalbarczyk. W początkowej części konferencji prezes Fundacji Szansa – Jesteśmy Razem miał wystąpienie „Widzenie zmysłami”, a w końcowej – „Widzę dotykiem i słuchem”. W pierwszym z nich nie zabrakło informacji o nowych technologiach, które ułatwiają codzienne funkcjonowanie OzN. Pojawiły się też wątki dotyczące ww. organizacji pozarządowej, która w styczniu będzie obchodzić 35-lecie istnienia. Natomiast drugi z wykładów związany był z promowaniem czytelnictwa, audiobooków oraz integracji środowiska osób niewidomych i widzących. Dodatkową atrakcję spotkania stanowił występ artystyczny. Dla uczestników konferencji zaśpiewała Agnieszka Łozińska, a towarzyszył jej grający na fortepianie Karol Radwan.
Czas doceniania
W trakcie wydarzenia zostały ogłoszone wyniki regionalnego konkursu IDOL, w którym głosowali internauci. W kategorii IDOL Środowiska zwyciężyła Dominika Feiglewicz-Penarska. Laureatka jest aktorką Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, a także kierowniczką Działu Dostępności w tej instytucji kultury. Ponadto wyreżyserowała spektakle „Wojna w niebie” oraz „Bóle fantomowe”. Drugie miejsce zajęła Anna Rutkowska, czyli koordynator dostępności – przewodnicząca Zespołu ds. dostępności w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Krakowie.
– Nagroda potwierdza, że to, co robimy, jest dobre i potrzebne, a także doceniane przez środowisko OzN. Dalej zamierzamy tworzyć dostępne wydarzenia, ale musimy też szukać nowych rozwiązań. W ostatnich latach skupiliśmy się na osobach z niepełnosprawnością ruchu, słuchu i wzroku. Teraz myślimy o działaniach na rzecz osób z niepełnosprawnością intelektualną – komentuje Dominika Feiglewicz-Penarska.
Z kolei w kategorii Świat dla wszystkich, a nie jedynie wybranych najwięcej głosów otrzymał Rafał Pawłowski. Zwycięzca jest prezesem i założycielem Fundacji Brak Barier, która m.in. organizuje zawody crossfitowe dla OzN – Brak Barier Battle . Drugie miejsce zajął założyciel Teatru EXIT Maciej Sikorski, a trzecie – ampfutbolista Krystian Kapłon. IDOL-a w kategorii Media odebrał Łukasz Krasny, będący reporterem, montażystą i operatorem krakowskiego oddziału TVP. Jego materiały emitowane są także w programie „Pełnosprawni”. Na drugim miejscu znalazło się Radio UJOT FM, a na trzeciej pozycji uplasował się Głos24. Z kolei instytucją otwartą dla niewidomych został Teatr EXIT. Kolejne miejsca należały do Teatru Bagatela oraz Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Krakowie.
– Ta nagroda jest dla mnie dowodem, że robimy coś dobrego i zauważalnego przez ludzi. To dla nas też takie paliwo do dalszych działań, bo czasami mamy chwile zwątpienia, kiedy nie mamy wsparcia żadnej instytucji. To pokazuje, żebyśmy nie schodzili z drogi, którą obraliśmy już 10 lat temu – zaznacza Kamil Padlikowski, aktor i rzecznik prasowy Teatru EXIT.
Jak podkreśla Maciej Sikorski, komuś, kto nie zna twórczości grupy, trudno uwierzyć, że osoby z tak poważnymi niepełnosprawnościami są w stanie tworzyć sztukę na wysokim poziomie. Jednak po obejrzeniu filmu czy przedstawienia następuje tąpnięcie. Wówczas pojawiają się stwierdzenia, że nie jest to zwykłe działanie terapeutyczne. Tego typu konkursy i nagrody są potrzebne, aby budować pełnosprawne relacje. One pozwalają na niwelowanie niepełnosprawności, ale wciąż brakuje świadomości.
– Generalnie nagrody i wyróżnienia trafiły do instytucji i osób, na które możemy liczyć. Często nasi beneficjenci np. wychodzą do miejsc, gdzie są stosowane audiodeskrypcje i tyflografiki. Kilka lat temu było mniej tego typu propozycji dla niewidomych, ale kwestie dostępności mają coraz większe znaczenie. Natomiast całe wydarzenie możemy uznać za udane, o czym świadczą opinie uczestników – podsumowuje Małgorzata Olszak z Tyflopunktu w Krakowie.
Tekst i fot. Marcin Gazda
Data publikacji: 24.06.2026 r.
