Przyjęto kierunki działań w programie „Aktywny samorząd” w 2026 roku

Zarząd PFRON przyjął dokument pn. „Kierunki działań oraz warunki brzegowe obowiązujące realizatorów programu Aktywny samorząd w 2026 roku”. Fundusz rozszerzył zakres dostępnego wsparcia. W programie pojawiły się możliwości zakupu nowego sprzętu oraz nowy moduł. Na realizację programu Aktywny Samorząd 2026 Fundusz przeznaczył 306,1 mln zł.

Wprowadzono również nowe formy wsparcia dla osób z niepełnosprawnością:
1. pomoc w zakupie manualnego wózka multipozycyjnego lub jego niezbędnego wyposażenia (Obszar C Zadanie 6),
2. pomoc w zamianie architektonicznie niedostępnego mieszkania na mieszkanie spełniające indywidualne kryterium dostępności, znajdujące się w lokalizacji umożliwiającej samodzielne opuszczenie budynku, aż do poziomu zero przed budynkiem (moduł III Zadanie 1),
3. pomoc absolwentom w wynajęciu samodzielnego mieszkania, które spełnia indywidualne kryterium dostępności (moduł III Zadanie 2).

Osoby z niepełnosprawnością będą mogły ubiegać się o pomoc bez wychodzenia z domu.
Wnioski o dofinansowanie będą rejestrowane przez internet w Systemie Obsługi Wsparcia (SOW). W trakcie składania wniosku będzie można skorzystać z pomocy kreatora ułatwiającego aplikowanie o środki, infolinii, a także mobilnego asystenta osoby niepełnosprawnej oraz pracownika PFRON w punktach informacyjnych SOW, zlokalizowanych we wszystkich wojewódzkich oddziałach PFRON.

System SOW jest wyposażony we wszystkie potrzebne formularze i wzory.

Moduł I

1. Obszar A – likwidacja bariery transportowej:
◦ Zadanie 1 – pomoc w zakupie i montażu oprzyrządowania do samochodu (adresowana do osób z orzeczeniem o niepełnosprawności – do 16 roku życia lub osób ze znacznym albo umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, z dysfunkcją narządu ruchu);
◦ Zadanie 2 – pomoc w uzyskaniu prawa jazdy (adresowana do osób ze znacznym albo umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, z dysfunkcją narządu ruchu);
◦ Zadanie 3 – pomoc w uzyskaniu prawa jazdy (adresowana do osób ze znacznym albo umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, z dysfunkcją narządu słuchu, w stopniu wymagającym korzystania z usług tłumacza języka migowego);
◦ Zadanie 4 – pomoc w zakupie i montażu oprzyrządowania do samochodu (adresowana do osób ze znacznym albo umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, z dysfunkcją narządu słuchu).

2. Obszar B – likwidacja barier w dostępie do uczestniczenia w społeczeństwie informacyjnym:
◦ Zadanie 1 – pomoc w zakupie sprzętu elektronicznego lub jego elementów oraz oprogramowania (adresowana do osób z orzeczeniem o niepełnosprawności – do 16 roku życia lub do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, z dysfunkcją narządu wzroku lub obu rąk);
◦ Zadanie 2 – dofinansowanie szkoleń w zakresie obsługi nabytego w ramach programu sprzętu elektronicznego i oprogramowania;
◦ Zadanie 3 – pomoc w zakupie sprzętu elektronicznego lub jego elementów oraz oprogramowania (adresowana do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, z dysfunkcją narządu wzroku);
◦ Zadanie 4 – pomoc w zakupie sprzętu elektronicznego lub jego elementów oraz oprogramowania (adresowana do osób z orzeczeniem
o niepełnosprawności (do 16 roku życia) lub osób ze znacznym albo umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, z dysfunkcją narządu słuchu i trudnościami w komunikowaniu się za pomocą mowy;
◦ Zadanie 5 – pomoc w utrzymaniu sprawności technicznej posiadanego sprzętu elektronicznego, adresowana do osób z orzeczeniem o niepełnosprawności – do 16 roku życia lub osób ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.

3. Obszar C – likwidacja barier w poruszaniu się:
◦ Zadanie 1 – pomoc w zakupie wózka inwalidzkiego o napędzie elektrycznym (adresowana do osób z orzeczeniem o niepełnosprawności – do 16 roku życia lub osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, z dysfunkcją uniemożliwiającą samodzielne poruszanie się za pomocą wózka inwalidzkiego o napędzie ręcznym);
Osoba, która nie jest zatrudniona ani nie uczy się, musi dostarczyć wraz z wnioskiem zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne na wózek potwierdzone przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
◦ Zadanie 2 – pomoc w utrzymaniu sprawności technicznej posiadanego skutera lub wózka inwalidzkiego o napędzie elektrycznym (adresowana do osób z orzeczeniem o niepełnosprawności – do 16 roku życia lub osób ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności);
◦ Zadanie 3 – pomoc w zakupie protezy kończyny, w której zastosowano nowoczesne rozwiązania techniczne, tj. protezy co najmniej na III poziomie jakości (adresowana do osób ze stopniem niepełnosprawności);
◦ Zadanie 4 – pomoc w utrzymaniu sprawności technicznej posiadanej protezy kończyny, w której zastosowano nowoczesne rozwiązania techniczne – co najmniej na III poziomie jakości (adresowana do osób ze stopniem niepełnosprawności);
◦ Zadanie 5 – pomoc w zakupie skutera inwalidzkiego o napędzie elektrycznym lub oprzyrządowania elektrycznego do wózka ręcznego (adresowana do osób z orzeczeniem o niepełnosprawności – do 16 roku życia lub osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, z dysfunkcją narządu ruchu powodującą problemy w samodzielnym przemieszczaniu się i posiadających zgodę lekarza specjalisty na użytkowanie przedmiotu dofinansowania);
◦ Zadanie 6 – pomoc w zakupie manualnego wózka multipozycyjnego lub jego niezbędnego wyposażenia, adresowana do osób w wieku od rozpoczęcia edukacji przedszkolno-szkolnej do 18 roku życia lub w wieku aktywności zawodowej, ze stopniem niepełnosprawności lub z orzeczeniem o niepełnosprawności (do 16 roku życia), z niepełnosprawnością sprzężoną, tj. co najmniej dwoma przyczynami wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenia o niepełnosprawności, z koniecznością stałego korzystania z ręcznego wózka inwalidzkiego dopasowanego do potrzeb wynikających z ograniczeń w pozycji siedzącej, co powoduje konieczność korzystania z manualnego wózka multipozycyjnego, których wniosek uzyska pozytywną opinię eksperta PFRON co do funkcjonalnego dostosowania wózka do indywidualnych potrzeb i aktywności jego użytkownika. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie lekarza POZ lub specjalisty (formularz będzie dostępny w systemie SOW) potwierdzające możliwość udziału w programie.

4. Obszar D – pomoc w utrzymaniu aktywności zawodowej poprzez zapewnienie opieki dla osoby zależnej (dziecka przebywającego w żłobku lub przedszkolu albo pod inną tego typu opieką, pomoc adresowana do osób ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, które są przedstawicielem ustawowym lub opiekunem prawnym dziecka).

5. Obszar E – pomoc w kontynuowaniu rehabilitacji w formie wentylacji domowej, adresowana do osób ze stopniem niepełnosprawności lub z orzeczeniem o niepełnosprawności (do 16 roku życia), które korzystają z koncentratora tlenu lub respiratora w warunkach domowych w ramach świadczenia udzielanego przez ośrodek domowego leczenia tlenem lub ośrodek wentylacji domowej, tj. pod opieką:
◦ paliatywną lub hospicjum lub długoterminową pielęgniarską,
◦ zespołu długoterminowej opieki domowej dla pacjentów wentylowanych mechanicznie,
◦ poradni/ośrodka/zespołu domowego leczenia tlenem,
◦ lekarza specjalisty, który zalecił stosowanie urządzenia, przy czym wsparcie dotyczy także osób korzystających z urządzenia wypożyczonego lub zakupionego ze środków własnych.

Uwaga osoby zainteresowane dodatkiem na pokrycie kosztów energii elektrycznej (Obszar E)
W programie obowiązuje okres kwalifikowalny na refundację poniesionych kosztów – 180 dni przed złożeniem wniosku. We wniosku można wskazać tylko miesiące minione (na dzień złożenia wniosku). Wniosek może obejmować dodatek  na koszty poniesione od 3 do 6 miesięcy.
Wypłaty dodatku na wnioski złożone w 2026 roku rozpoczną się nie wcześniej niż w drugim kwartale roku.
Wniosek o przyznanie dodatku w Obszarze E można złożyć od dnia 16 lutego do dnia 30 listopada 2026 roku.
Wnioski o dofinansowanie w pozostałych zadaniach modułu I można składać od dnia 1 marca do dnia 31 sierpnia 2026 roku.

Moduł II – pomoc w uzyskaniu wykształcenia na poziomie wyższym, który jest adresowany do osób ze  stopniem niepełnosprawności, pobierających naukę w:
• w szkole policealnej,
• w kolegium,
• w szkole wyższej (studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia, jednolite studia magisterskie, studia podyplomowe lub doktorskie albo doktoranckie prowadzone przez szkoły wyższe w systemie stacjonarnym / dziennym lub niestacjonarnym / wieczorowym / zaocznym lub eksternistycznym, w tym również za pośrednictwem Internetu),
a także do osób, które przewód doktorski otworzyły poza studiami doktoranckimi/doktorskimi.
Termin przyjmowania wniosków o dofinansowanie od 1 marca 2026 roku.
Termin zakończenia przyjmowania wniosków:
• 31 marca 2026 roku (dla wniosków dotyczących roku akademickiego 2025/2026),
• 10 października 2026 roku (dla wniosków dotyczących roku akademickiego 2026/2027).

Moduł III – Likwidacją barier w dostępie do mieszkania spełniającego indywidualne kryterium dostępności.
Zadanie 1 – pomoc w zamianie architektonicznie niedostępnego mieszkania na mieszkanie spełniające indywidualne kryterium dostępności, znajdujące się w lokalizacji umożliwiającej samodzielne opuszczenie budynku, aż do poziomu zero przed budynkiem
Można uzyskać pomoc, jeśli spełnione są poniższe warunki:
• znaczny stopień niepełnosprawności lub w przypadku osób do 16 roku życia – orzeczenie o niepełnosprawności oraz dysfunkcję narządu ruchu uniemożliwiającą poruszanie się bez użycia wózka lub powodującą problemy w samodzielnym poruszaniu się w użytkowanym mieszkaniu lub wyjście z budynku,
lub:
– znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności lub w przypadku osób do 16 roku życia – orzeczenie o niepełnosprawności oraz dysfunkcję narządu wzroku (całkowity lub prawie całkowity brak wzroku),
• należy przedstawić dokumentację fotograficzną o barierach architektonicznych w mieszkaniu i/lub w budynku, w tym uniemożliwiających samodzielne wyjście na zewnątrz na poziom zero,
• dysponować tytułem prawnym do lokalu na mocy prawa własności lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.
Pomoc jest jednorazowa.
Maksymalna wysokość dofinansowania dostępna w danym kwartale w poszczególnych jednostkach samorządu terytorialnego będzie publikowana na stronie PFRON.
Nabór wniosków Odbywa się od 2 kwietnia do 4 grudnia 2026 roku

Zadanie 2 – pomoc w wynajęciu samodzielnego mieszkania, które spełnia indywidualne kryterium dostępności
Warunki uczestnictwa
• znaczny stopień niepełnosprawności, a w przypadku osób z niepełnosprawnością narządu słuchu lub wzroku – umiarkowany stopień niepełnosprawności,
• status absolwenta szkoły podstawowej, ponadpodstawowej (wszystkich typów szkół) lub szkoły wyższej, uzyskany w okresie 60 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, lub jesteś osobą opuszczającą rodzinę zastępczą, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, lub jesteś osobą opuszczającą warsztat terapii zajęciowej (WTZ),
• pełna zdolność do czynności prawnych,
• brak własnego, samodzielnego mieszkania w miejscowości realizowanej aktywności,
• należy przedstawić umowę wynajęcia mieszkania spełniającego kryteria dostępności,
• osoba zatrudnioną lub poszukującą pracy.
Pomoc jest udzielana  maksymalnie do 36 miesięcy, przy czym każdorazowo po upływie 12 miesięcy dofinansowania, warunkiem udzielenia dalszej pomocy i zawarcia umowy dofinansowania jest wykazanie zatrudnienia przez beneficjenta.
Wysokość dofinansowania zależy od miejsca, w którym mieszkanie jest wynajmowane i sposobu, poruszania się (na wózku lub bez wózka).
Maksymalne dofinansowanie, jakie możesz uzyskać w danym miejscu, znajdują się na stronie https:/ sow.pfron.org.pl. Dane aktualizowane są co kwartał.
Nabór wniosków odbywa się od 2 kwietnia do 4 grudnia 2026 roku

Informacje dla realizatorów programu
Wystąpienia samorządów powiatowych o przyznanie środków finansowych na realizację programu w 2025 roku będziemy przyjmować do dnia 27 lutego 2026 roku.

Pod adresem: Wystąpienie REALIZATORA PROGRAMU o przyznanie środków PFRON na realizację programu – Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ukaże się dostępny cyfrowo formularz wystąpienia, dostosowany do wprowadzonych zmian programu (zawierający zapotrzebowanie na środki finansowe potrzebne na realizację modułu III).
Termin aneksowania umowy w sprawie realizacji programu minie 30 kwietnia 2026 roku.

Więcej informacji o programie „Aktywny samorząd” 2026

Oprac. jotka, źródło: PFRON, fot. freepik.com

Data publikacji: 03.02.2026 r.