Nawet niewielkie ograniczenie soli w popularnych produktach może zapobiec tysiącom zawałów i udarów

Nawet delikatne obniżenie zawartości soli w pieczywie, wędlinach i gotowych daniach może przynieść znaczną poprawę zdrowia serca w populacji oraz ograniczyć liczbę zawałów i udarów – wynika z dwóch badań opublikowanych w najnowszym numerze czasopisma „Hypertension”.

W pierwszym z nich naukowcy z kilku francuskich instytucji badawczych wykazali, że zmniejszenie zawartości soli w najpopularniejszym w ich kraju pieczywie – pszennej bagietce – mogłoby obniżyć dzienne spożycie sodu o ok. 0,35 grama na osobę. W perspektywie długoterminowej pozwoliłoby to zapobiec ponad tysiącowi zgonów rocznie, co dowodzi, że nawet bardzo niewielkie zmiany w składzie podstawowych produktów spożywczych mogą mieć ogromne znaczenie dla zdrowia publicznego.

Z kolei model opracowany dla Wielkiej Brytanii pokazał, że zaostrzenie przepisów regulujących dodawanie soli do produktów pakowanych i gotowych dań zmniejszyłyby średnie dzienne spożycie tego składnika o 17,5 proc., co z kolei mogłoby zapobiec około 100 tys. przypadków choroby niedokrwiennej serca oraz 25 tys. udarów w ciągu kolejnych 20 lat.

Wspólnym mianownikiem obu badań jest fakt, że osiągnięcie dużych korzyści zdrowotnych nie wymaga zmiany dotychczasowych nawyków żywieniowych poszczególnych osób. Potrzebne są jedynie niewielkie, stopniowe zmiany na etapie produkcji żywności, zależne od firm i korporacji.

„To podejście jest szczególnie skuteczne, ponieważ nie opiera się na zmianach zachowań jednostek, które często są trudne do wprowadzenia i utrzymania. Tutaj rozwiązaniem miałoby być stworzenie zdrowszego środowiska żywieniowego dla wszystkich” – wyjaśnił dr Clémence Grave, jeden z autorów publikacji.

Według American Heart Association nadmiar sodu, którego głównym źródłem jest sól kuchenna, to jeden z głównych czynników prowadzących do nadciśnienia tętniczego, które zwiększa ryzyko zawału serca, udaru mózgu, przewlekłej choroby nerek, demencji i innych chorób układu krążenia. Wiele krajów wprowadza w związku z tym polityki mające na celu obniżenie spożycia soli jako skuteczny sposób na poprawę zdrowia publicznego i ograniczenie kosztów opieki zdrowotnej.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca, by dorośli spożywali mniej niż 2000 mg sodu dziennie, choć średnia konsumpcja na świecie jest znacznie wyższa. Dla osób z nadciśnieniem nie powinno to być więcej niż 1500 mg.

W Polsce średnio dorosła osoba przyjmuje dziennie ok. 4300 mg tego pierwiastka, co dwukrotnie przekracza zalecenia. Głównym jego źródłem nie jest samo solenie potraw w domu, ale sól zawarta w przetworzonej żywności, przede wszystkim wędlinach, serach, pieczywie oraz gotowych daniach dostępnych w sklepach i restauracjach.

Eksperci podkreślają, że takie krajowe, odgórne działania są szczególnie ważne i dają najlepsze rezultaty. Współpraca między rządami, producentami żywności i środowiskiem medycznym jest niezbędna, aby skutecznie zmniejszać spożycie soli i poprawiać zdrowie całych społeczeństw. (PAP)

Katarzyna Czechowicz, fot. freepik.com

Data publikacji: 05.02.2026 r.