Naukowcy opracowali produkty prozdrowotne dla osób z insulinoopornością i zaburzeniami metabolicznymi
- 19.05.2026
Trzy receptury na bazie roślin – koktajl, zupę i przekąskę o potwierdzonych badaniami właściwościach prozdrowotnych dla pacjentów z insulinoopornością i zaburzeniami metabolicznymi – opracowali naukowcy z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku (UMB).
Uczelnia złożyła zgłoszenie patentowe, będzie szukać firmy zainteresowanej produkcją tych produktów – poinformowała PAP kierująca badaniami prorektor ds. rozwoju i współpracy z otoczeniem gospodarczym UMB prof. Katarzyna Socha.
To efekt zrealizowanego z końcem kwietnia projektu „Innowacyjne produkty spożywcze jako żywność specjalnego przeznaczenia medycznego dla pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi – badania przedwdrożeniowe”, na który zespół badaczy, pod kierownictwem prof. Katarzyny Sochy (kierownika Zakładu Bromatologii UMB), dostał ponad 8,6 mln zł z KPO za pośrednictwem Agencji Badań Medycznych (ABM).
Zaburzenia lipidowe, problemy metaboliczne czy insulinooporność należą do coraz częstszych na świecie; mogą prowadzić do chorób kardiologicznych, a przez to są przyczyną wielu zgonów. Był to – jak informowała wcześniej uczelnia – punkt wyjścia badaczy z UMB do prowadzonych badań. Chodziło o opracowanie innowacyjnych produktów, żywności specjalnego przeznaczenia medycznego, która będzie dopasowana do wymagań i potrzeb żywieniowych takich pacjentów.
– Zgodnie z założeniem opracowaliśmy trzy receptury produktów funkcjonalnych dla pacjentów z insulinoopornością i z zaburzeniami metabolicznymi. To koktajl, receptura w postaci zupy, a trzecia – przekąski – na bazie produktów roślinnych o niskim indeksie glikemicznym – powiedziała PAP prof. Katarzyna Socha. Dodała, że w grę wchodziły także różne substancje aktywne.
– O szczegółach nie mogę mówić, ponieważ zostało wysłane zgłoszenie patentowe, ale niedługo będą opublikowane te składy; może bez dokładnych informacji, które będą chronione patentem – powiedziała prof. Socha.
Na początku opracowano receptury, powstały prototypy produktów, a potem przeprowadzono nad nimi badania: laboratoryjne, a potem także na modelach zwierzęcych – na szczurach laboratoryjnych z hiperglikemią oraz na rybkach z wyindukowaną otyłością (gatunek Danio rerio, czyli danio pręgowany, zebrafish); i na koniec na 50 pacjentach z insulinoopornością, których do badań zakwalifikował lekarz endokrynolog. Efekty porównano z wynikami 20-osobowej grupy porównawczej, którzy takich produktów nie dostawali. Produkty wyprodukował producent kontraktowy.
Uczestnicy badania przez sześć tygodni jeden z posiłków w ciągu dnia zastępowali opracowanymi produktami według określonego schematu.
– Wykazaliśmy (…) poprawę profilu lipidowego, spadek triglicerydów, spadek cholesterolu LDL, normalizację stężenia glukozy, redukcję masy ciała – to też na zwierzętach wyszło – redukcję tkanki tłuszczowej trzewnej w analizie składu ciała, więc też jak najbardziej korzystne działanie; i jeszcze poprawę statusu antyoksydacyjnego. Więc jesteśmy zadowoleni – oceniła profesor Socha.
Wyjaśniła, że złożenie zgłoszenia patentowego otwiera już drogę do znalezienia firmy zainteresowanej produkcją takich produktów.
– Niebawem ruszymy z poszukiwaniem do współpracy jakiegoś przedsiębiorcy, bo to będą gotowe do wdrożenia, przebadane już produkty, kompleksowo przebadane (…) Tak naprawdę nie ma jeszcze takich produktów na rynku – podkreśliła prof. Socha. Chodzi o produkty przebadane w takich standardach, z potwierdzonymi właściwościami.
Badaniami nad żywnością funkcjonalną, czyli o potwierdzonym, udowodnionym badaniami działaniu prozdrowotnym (korzystnym działaniu na zdrowie człowieka ze względu na zawartość różnych składników bioaktywnych), UMB zajmuje się od dawna. Będą rozwijane m.in za sprawą współpracy z Podlaskim Centrum Produktu Lokalnego, które prowadzi samorząd województwa. Wytwórcy np. ekologicznych warzyw, owoców, miodów czy kiszonek są zachęcani do potwierdzania badaniami właściwości prozdrowotnych tych produktów. Mogą zlecić uczelni takie badania, szukać zewnętrznych źródeł finansowania na projekty.
W zrealizowanym projekcie powstało też specjalne laboratorium, które będzie mogło być wykorzystywane do innych tego typu badań. (PAP)
kow/ bar/, fot. pixabay.com
Data publikacji: 19.05.2026 r.
