Fundusze Europejskie wspomogą walkę z rakiem płuc

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju podpisało umowę z JJP Biologics Sp. z o.o. na dofinansowanie projektu (realizowanego w konsorcjum z Recepton Sp. z o.o.), który ma opracować innowacyjną terapię leczenia jednego z najbardziej śmiertelnych nowotworów – gruczolakoraka płuca. Projekt został wyłoniony w ramach naboru Ścieżka SMART Projekty realizowane w konsorcjach. Dotacja z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki wyniesie ponad 33 miliony złotych.

Gruczolakorak płuca jest nadal jedną z głównych przyczyn przedwczesnych zgonów z powodu nowotworów na świecie. To najczęstszy typ raka płuc stanowiący około 40 proc. wszystkich przypadków. Mimo postępów w onkologii, znaczna część pacjentów nie odpowiada na obecnie dostępne leczenie lub z czasem rozwija oporność. Rokowanie jest niepomyślne: przeżycie 5-letnie, w przypadku wysokiego stopnia zaawansowania (st. IIIb i IV), dotyczy 1 proc. chorych.

W efekcie pozytywnej oceny eksperckiej, konsorcjum JJP Biologics i Recepton otrzymało dofinansowanie od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju na realizację projektu „Opracowanie innowacyjnej cząsteczki do immunoterapii gruczolakoraka płuca, uruchamiającej mechanizm ukierunkowanej degradacji lizosomalnej” (B7-H3-LYTAC). Projekt został wyłoniony w konkursie Ścieżka SMART Projekty realizowane w konsorcjach i zostanie dofinansowany kwotą 33 278 259,95 zł. Celem przedsięwzięcia jest opracowanie innowacyjnej terapii biologicznej dla pacjentów z gruczolakorakiem płuca.

– Każdy projekt, który przybliża nas do skuteczniejszego leczenia chorób nowotworowych, ma wyjątkowe znaczenie społeczne. Gruczolakorak płuca pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań współczesnej medycyny, dlatego potrzebujemy odważnych, innowacyjnych rozwiązań tworzonych we współpracy nauki i biznesu. Dofinansowanie z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki to inwestycja nie tylko w rozwój polskich technologii medycznych, ale przede wszystkim w nadzieję pacjentów i ich rodzin na dłuższe, lepsze życie – mówi prof. dr hab. inż. Jerzy Małachowski, dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.

W poszukiwaniu przełomowej technologii leczenia raka płuc
Wskazany projekt wykorzystuje przełomową platformę LYTAC (Lysosome Targeting Chimeras) opartą na mechanizmie celowanej degradacji białek w lizosomach. W przeciwieństwie do klasycznych przeciwciał, które blokują aktywność wybranego celu molekularnego, technologia LYTAC umożliwia jego usunięcie z powierzchni komórki nowotworowej, co może prowadzić do trwałego i skutecznego efektu terapeutycznego.

– Przyznanie finansowania przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju jest dla nas potwierdzeniem, że rozwijane w Polsce przełomowe technologie biologiczne mogą odpowiadać na najważniejsze wyzwania współczesnej medycyny. Projekt LYTAC pozwoli nam rozwijać innowacyjną platformę terapeutyczną dla nowej klasy leków przeciwnowotworowych opartych na mechanizmie celowanej degradacji białek – opowiada Paweł Szczepański, prezes JJP Biologics. – Wierzymy, że opracowanie terapii wykorzystującej technologię LYTAC może w przyszłości poprawić skuteczność przełamywania oporności na leczenie, trwałość odpowiedzi immunologicznej oraz rokowanie chorych. Ten projekt wzmacnia potencjał polskiej biotechnologii i pokazuje, że w Polsce mogą powstawać innowacje o znaczeniu międzynarodowym.

Jeśli platforma LYTAC potwierdzi swoją skuteczność, może otworzyć drogę do zupełnie nowej generacji terapii celowanych, zwiększających skuteczność leczenia, wydłużających przeżycie pacjentów oraz poprawiających jakość ich życia. Projekt ma również potencjał do zastosowania w leczeniu innych nowotworów i chorób, w których kluczową rolę odgrywają białka zlokalizowane na powierzchni komórek.

– Znaczenie projektu wykracza poza aspekt kliniczny. Opracowanie innowacyjnego przeciwciała wykorzystującego mechanizm indukowanej internalizacji i degradacji lizosomalnej przyczyni się do budowy kompetencji w zakresie rozwoju innowacyjnych terapii przeciwnowotworowych i wartości intelektualnej chronionej patentami oraz możliwości komercjalizacji wyników badań na rynkach międzynarodowych – dodaje Tomasz Sitar, szef Działu Rozwoju Leków JJP Biologics.

Kolejny nabór Ścieżki SMART dla konsorcjów
7 sierpnia 2026 roku zostanie uruchomiona możliwość składania wniosków w kolejnym naborze Ścieżka SMART Projekty realizowane w konsorcjach. Dofinansowane mogą być projekty, realizowane przez przedsiębiorstwa (MŚP lub duże) w ramach konsorcjum z innymi przedsiębiorstwami, organizacjami badawczymi lub organizacjami pozarządowymi, z zaznaczeniem, że liderem konsorcjum musi być przedsiębiorstwo. Pula dostępnych środków to 350 mln złotych, a pojedynczy innowacyjny projekt może zostać dofinansowany kwotą nawet 140 mln złotych. Nabór potrwa do 16 października 2026 roku, a więcej informacji można znaleźć na stronie gov.pl/ncbr.

Info i źródło zdjęcia: NCBR

Data publikacji: 30.07.2026 r.