Metformina jest jednym z najczęściej stosowanych środków w leczeniu cukrzycy typu 2, który obniża stężenie glukozy we krwi. Ponieważ ogranicza produkcję insuliny w wątrobie poprawia wrażliwość na nią tkanek. Według najnowszych badań metformina może stać się jedną z najbardziej obiecujących kandydatek na lek wspierający zdrowe starzenie.
Mityczny eliksir młodości to legendarny specyfik, który miał zapewniać nieśmiertelność, wieczną młodość lub zatrzymanie procesów starzenia. Od zarania dziejów po współczesność trwają próby i prace nad jego wynalezieniem.
Naukowcy z uniwersytetu w Katarze zaprezentowali wyniki swoich badań komórkowych, eksperymentów na zwierzętach, badań obserwacyjnych i prób klinicznych, aby ocenić zakres biologicznego działania metforminy. Na ich podstawie stwierdzono, że wpływa ona na biologiczne mechanizmy starzenia.
Swoje wnioski przedstawili w międzynarodowym, recenzowanym czasopiśmie naukowym, „Aging” które skupia się na badaniu biologicznych mechanizmów starzenia oraz chorób związanych z wiekiem, przede wszystkim po to, by zrozumieć przyczyny starzenia się organizmu, testować i potwierdzać skuteczność terapii przeciwstarzeniowych, tworzyć nowe metody zapobiegania chorobom wieku starczego i publikować badania z użyciem nowoczesnych technologii i modeli.
Na podstawie zgromadzonych dowodów autorzy prezentowanej publikacji stwierdzili, że metformina oddziałuje na zaburzenia pracy mitochondriów – struktur odpowiedzialnych za wytwarzanie energii, przewlekły stan zapalny, starzenie się komórek, zmiany epigenetyczne,
Wraz z wiekiem mocno spada wydajność mechanizmu niezbędnego dla utrzymania komórek w dobrej kondycji. Metformina, jak twierdzą naukowcy, działa przeciwstarzeniowo, bo nasila autofagię, czyli proces, podczas którego rozkładane i usuwane są uszkodzone lub niepotrzebne elementy komórki.
Na podstawie prezentowanych badań autorzy przeglądu zaznaczyli, że metformina oddziałuje też na regulację epigenetyczną, chociaż nie oznacza to, iż lek spowalnia starzenie całego organizmu. Na pewno jednak wpływa pozytywnie na mikrobiom jelitowy.
Wnioski są bardzo obiecujące, ale należy pamiętać, że lek nie jest również całkowicie obojętny dla organizmu. Przy długotrwałym stosowaniu może m.in. prowadzić do niedoboru witaminy B12, a jej bardzo rzadkim, lecz poważnym powikłaniem jest kwasica mleczanowa.
Jednak zgromadzone dane potwierdzają – jak twierdza autorzy publikacji – że metformina może „okazać się cudownym lekiem, który na nowo zdefiniuje granice zdrowego starzenia” –napisali w podsumowaniu. I jest lekiem mogącym oddziaływać na procesy starzenia.
Badacze podkreślili, że najbardziej spektakularne wyniki dotyczą na razie modeli zwierzęcych. Znacznie trudniej ocenić jej działanie u ludzi. Większość badań obejmowała bowiem osoby chore na cukrzycę lub inne zaburzenia metaboliczne, ale nie określono czy korzyści byłyby podobne u osób w różnym wieku, różnej płci i o odmiennym stanie metabolicznym.
Aby stwierdzić, czy metformina wpływa bezpośrednio na tempo starzenia, czy przede wszystkim poprawia zdrowie osób, u których występują już zaburzenia metaboliczne należy potwierdzić badania. Po to, by m.in. ustalić także jaka dawka metforminy byłaby optymalna dla potencjalnego działania przeciwstarzeniowego, oraz w jakim wieku należałoby rozpocząć jej przyjmowanie i jak długo powinno być kontynuowane.
IKa, fot. magnific.com
Data publikacji: 02.09.2026 r.
