75 lat po powrocie łosi do Puszczy Kampinoskiej otwarto Szlak Łosia
- 02.10.2026
Kampinoski Park Narodowy otworzył 3,5-kilometrową ścieżkę edukacyjną na Polanie Jakubów w Izabelinie, dostosowaną do potrzeb osób poruszających się na wózkach oraz osób niewidomych i słabowidzących. Nosi ona nazwę “Szlakiem Łosia – Połączenie przyrody i ludzi” i jest pierwszą taką trasą w Parku, 17 kilometrów od centrum Warszawy. Otwarcie odbyło się 2 października, w 75. rocznicę powrotu łosi do Puszczy Kampinoskiej.
Co powstało na Polanie Jakubów?
Szlak łączy Centrum Edukacji przy dyrekcji Parku w Izabelinie z Leśnym Ogródkiem Botanicznym. Na trasie stanęły: brama wejściowa z drewnianymi sylwetkami łosi naturalnej wielkości, ścieżka sensoryczna, wiata edukacyjno-rekreacyjna z zapleczem sanitarnym, przestrzeń do zabawy nawiązująca do zwierząt Puszczy, ogród sensoryczny, punkty „dotyk natury” oraz miejsce widokowe przy wydmie śródlądowej. Powstało także nowe oznakowanie i parking rowerowy oraz stacja naprawy rowerów.
Spacer bez barier
Szlak jest pierwszą w Kampinoskim Parku Narodowym trasą dostosowaną do potrzeb osób poruszających się na wózkach oraz osób niewidomych i słabowidzących.
Trasa powstała w granicach parku narodowego, więc nawierzchni nie można było wykonać kosztem przyrody. Na odcinku leśnym o długości około 800 metrów ułożono ubitą mieszankę piasku i żwiru, tak by nie uszkodzić systemu korzeniowego drzew. Wcześniej znaczną część terenu pokrywały wystające korzenie, które uniemożliwiały poruszanie się na wózku. Utwardzono także ścieżki na samej Polanie Jakubów oraz w Leśnym Ogródku Botanicznym, a w miejscach większych nierówności terenu ułożono podesty umożliwiające przejazd. W Leśnym Ogródku Botanicznym stanęło osiem tablic z opisami w alfabecie Braille’a i kodami QR prowadzącymi do audiodeskrypcji.
Ma to znaczenie także ze względu na sąsiedztwo: w pobliskich Laskach działa największy w Polsce ośrodek szkolno-wychowawczy dla dzieci niewidomych. Dotąd osoby z dysfunkcją wzroku mogły poznawać tę część Puszczy wyłącznie w towarzystwie przewodnika.
„Edukacja przyrodnicza jest jednym z ustawowych zadań parku narodowego, a nie dodatkiem do turystyki. Zależało nam, żeby z tej trasy mógł skorzystać każdy, bo dostępność przyrody nie powinna być przywilejem. Na inwestycję tej skali nie mielibyśmy w najbliższych latach własnych środków, a powstała w całości dzięki prywatnemu finansowaniu.” – mówi Anna Wilińska, Dyrektor Kampinoskiego Parku Narodowego.
Dlaczego łoś?
Łoś jest symbolem Kampinoskiego Parku Narodowego, ale jego obecność w Puszczy nie jest oczywista. Gatunek został tu wytępiony na przełomie XVIII i XIX wieku, a po drugiej wojnie światowej w całej Polsce przetrwała zaledwie garstka zwierząt na bagnach biebrzańskich. Powrót łosia jest efektem świadomej reintrodukcji: 11 sierpnia 1951 roku do zagrody między Sierakowem a Pociechą, nazwanej przez okolicznych mieszkańców „Łosiówką”, trafiło pięć zwierząt sprowadzonych z Białorusi: byki Kampinos i Kamil oraz klępy Kama, Kalia i Kalina. Gdy w styczniu 1959 roku powstał Kampinoski Park Narodowy, żyło w nim już 38 łosi. Dziś licząca 350 osobników populacja jest w Parku stabilna.
Szlak prowadzi przez kolejne przystanki, które opowiadają o gatunkach występujących w Puszczy. Rośnie tu 55 gatunków drzew i 50 gatunków krzewów. Centrum Edukacji jest natomiast miejscem licznych zajęć i spotkań, w których uczestniczą m.in. grupy szkolne oraz osoby z niepełnosprawnościami.
Drewno, kamień, kora i ścinki po wiatach
Inwestycję zaplanowano tak, by ograniczyć ilość odpadów powstających przy budowie. Wszystkie elementy małej architektury i wiaty wykonano z materiałów naturalnych: drewna świerkowego i dębowego. Na ścieżce sensorycznej wykorzystano dodatkowo kamienie i korę, a część jej elementów powstała ze ścinek pozostałych po budowie wiat. To, co w typowej inwestycji trafiłoby na wysypisko, stało się fragmentem, którego dotykają odwiedzający.
Budowę sfinansowała Fundacja Pracownicza Grupy VKR z grantu w wysokości 340 000 euro, czyli około 1,5 mln złotych. Fundacja działa przy grupie, do której należą VELUX i Altaterra, i finansuje projekty zgłaszane przez pracowników jej spółek. Park nie poniósł kosztów budowy i będzie utrzymywał trasę z własnych środków.
„W zabieganym świecie łatwo zapomnieć, jak ważne są ruch, odpoczynek, światło dzienne i świeże powietrze. Dlatego jako Fundacja Pracownicza Grupy VKR wspieramy projekty, które tworzą zielone, bezpieczne i dostępne dla wszystkich przestrzenie. Nowa ścieżka „Szlakiem Łosia” to przykład inicjatywy, która łączy ochronę przyrody z troską o ludzi, umożliwiając aktywne spędzanie czasu, poznawanie lokalnego środowiska i korzystanie z uroków parku. Wierzymy, że takie projekty wzmacniają lokalne społeczności i pomagają budować zdrowszą przyszłość dla nas wszystkich.” – mówi Robert Purol, członek zarządu Fundacji Pracowniczej, dyrektor generalny fabryk VELUX w Gnieźnie.
Od wniosku do otwarcia
Wniosek grantowy przygotował wolontariacki zespół pracowników Altaterra, część grupy VELUX, której biuro znajduje się 26 kilometrów od Polany Jakubów. Od złożenia wniosku w 2023 roku do otwarcia minęły trzy lata: rok zajęło przygotowanie dokumentacji i uzyskanie pozwoleń, kolejny budowa. Park zobowiązał się do utrzymania powstałej infrastruktury z własnych środków.
„Cieszę się, że po trzech latach od przyznania grantu możemy świętować zakończenie projektu i zobaczyć jego efekty w terenie. To szczególnie satysfakcjonujące obserwować, jak inicjatywa, która zaczęła się od pomysłu i wniosku grantowego, przełożyła się na realne rozwiązania dostępne dziś dla odwiedzających Kampinoski Park Narodowy. W maju nasi pracownicy połączyli siły z koleżankami i kolegami z VELUX, angażując się bezpośrednio w prace na rzecz tego miejsca, m.in. poprzez usuwanie gatunków inwazyjnych. Dla wielu z nich jest ono czymś więcej niż lokalizacją projektu. Niektórzy mieszkają w okolicy, inni regularnie odwiedzają park z rodzinami i przyjaciółmi. To sprawia, że efekty tej inicjatywy mają dla nas również osobisty wymiar.” – stwierdza Krzysztof Dudek, CEO Altaterra.
pr/, fot. materiały prasowe
Data publikacji: 02.10.2026 r.
