Jak wykorzystać nowe technologie, aby zwiększać samodzielność osób z niepełnosprawnościami? Jak sprawić, by innowacyjne rozwiązania były dostępne dla wszystkich, którzy ich potrzebują? To jedne z najważniejszych zagadnień poruszanych podczas międzynarodowej konferencji poświęconej technologiom wspomagającym i dostępności cyfrowej, która odbyła się 22–23 października 2026 r. w Dublinie.
W wydarzeniu, zorganizowanym w ramach irlandzkiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej, uczestniczyła polska delegacja, której członkinią była Klara Wigier, zastępczyni dyrektora Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych.
Technologia w służbie niezależnego życia
Technologie wspomagające odgrywają coraz większą rolę w codziennym życiu osób z niepełnosprawnościami. Rozwiązania ułatwiające komunikację, poruszanie się, naukę czy wykonywanie obowiązków zawodowych mogą zwiększać samodzielność, możliwości wyboru i uczestnictwa w życiu społecznym.
Właśnie tym zagadnieniom poświęcono konferencję High-Level Conference on Disability: Assistive Technology and Accessible Digital Technology – Empowering Participation, zorganizowaną przez irlandzkie Ministerstwo ds. Dzieci, Niepełnosprawności i Równości.
W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele państw członkowskich Unii Europejskiej, instytucji europejskich, organizacji reprezentujących osoby z niepełnosprawnościami oraz eksperci zajmujący się rozwojem i dostępnością technologii.
Jednym z kluczowych tematów była potrzeba tworzenia rozwiązań odpowiadających na rzeczywiste potrzeby użytkowników. Podkreślano przy tym znaczenie włączania samych osób z niepełnosprawnościami w proces projektowania i rozwijania technologii, z których korzystają na co dzień.
Od innowacji do praktycznych rozwiązań
Podczas konferencji uczestnicy mieli okazję zapoznać się z najnowszymi technologiami wspomagającymi zaprezentowanymi na tematycznej wystawie. Jedną z nich był rozwijany przez irlandzką organizację Central Remedial Clinic projekt wózka wykorzystującego technologię sterowania wzrokiem (eye-gaze). Rozwiązanie umożliwia kierowanie wózkiem za pomocą ruchu oczu, otwierając nowe możliwości samodzielnego przemieszczania się osobom z poważnymi ograniczeniami ruchowymi.
Z kolei organizacja Rehab Group przedstawiła narzędzia wykorzystujące wirtualną rzeczywistość (VR), które pomagają osobom z niepełnosprawnościami poznawać różne zawody i środowiska pracy. Zaprezentowano również aplikacje wspierające użytkowników smartfonów i smartwatchy.
Przykłady te pokazują potencjał nowych technologii w zwiększaniu dostępności edukacji, zatrudnienia i codziennych aktywności. Jednocześnie zwracają uwagę na konieczność zapewnienia odpowiednich warunków do korzystania z innowacyjnych rozwiązań.
Nawet najbardziej zaawansowana technologia nie spełni swojej funkcji, jeśli będzie zbyt kosztowna, niedostępna lub niedostosowana do indywidualnych potrzeb. Dlatego rozwój innowacji musi iść w parze z usuwaniem barier finansowych, technicznych i organizacyjnych oraz zapewnianiem użytkownikom odpowiedniego wsparcia.
Dostępność technologii – wspólne wyzwanie dla Europy
Konferencja w Dublinie wpisała się w szerszą europejską dyskusję o zapewnieniu osobom z niepełnosprawnościami równego dostępu do nowych technologii.
19 października 2026 r. Rada Unii Europejskiej przyjęła konkluzje dotyczące między innymi równego traktowania osób z niepełnosprawnościami na rynku pracy i usuwania barier utrudniających ich uczestnictwo w rynku. Wśród istotnych instrumentów wspierających realizację tych celów wskazano dostęp do przystępnych cenowo technologii wspomagających.
Ważnym kierunkiem działań jest również inicjatywa Komisji Europejskiej Assistive Technologies and AI: from lab to market („Technologie wspomagające i sztuczna inteligencja: od laboratorium do rynku”). Jej celem jest wspieranie rozwoju i upowszechniania technologii wspomagających, w tym rozwiązań wykorzystujących sztuczną inteligencję, a także identyfikowanie barier ograniczających ich dostępność.
Europejska współpraca w tym obszarze ma znaczenie nie tylko dla rozwoju innowacji, lecz także dla tworzenia warunków umożliwiających ich praktyczne wykorzystanie. Obejmuje to zarówno dostępność produktów i usług, jak i ich przystępność cenową oraz dostosowanie do zróżnicowanych potrzeb użytkowników.
Najważniejsze są potrzeby człowieka
Udział polskiej delegacji w konferencji w Dublinie umożliwił zapoznanie się z rozwiązaniami prezentowanymi przez europejskich partnerów oraz wymianę doświadczeń dotyczących rozwoju i dostępności technologii wspomagających.
Wnioski płynące z europejskiej dyskusji wskazują, że skuteczność nowych technologii należy oceniać nie tylko przez pryzmat ich zaawansowania, lecz przede wszystkim rzeczywistych korzyści, jakie przynoszą osobom z niepełnosprawnościami.
To właśnie większa niezależność, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji i pełniejszego uczestnictwa w życiu społecznym powinny być miarą wartości rozwijanych rozwiązań.
Info i źródło zdjęcia: BON
Data publikacji: 30.10.2026 r.
