Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego chcą przebadać sto osób zagrożonych otępieniem

Blisko 100 osób chcą przebadać naukowcy z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, którzy uczestniczą w budowie europejskiego modelu prewencji otępienia. Zebrane dane pomogą w budowie elektronicznej bransoletki umożliwiającej pacjentom dostęp do historii choroby i wyników badań.

Kierownik naukowy projektu i szef Klinicznego Oddziału Neurologii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego (USK) nr 4 w Lublinie prof. Konrad Rejdak poinformował 20 lutego, że jego zespół rozpoczął fazę kliniczną projektu, w ramach której planuje przebadać ok. 100 osób zagrożonych rozwojem otępienia.

Kryteria uczestnictwa to: 50 lat lub więcej, świadoma zgoda na udział w badaniu i udostępnienie swoich danych medycznych, subiektywny spadek funkcji poznawczych, łagodne upośledzenie funkcji poznawczych lub otępienie w stopniu lekkim we wczesnej fazie choroby Alzheimera.

Prof. Rejdak zapowiedział podczas konferencji prasowej, że w ramach projektu pacjenci będą objęci opieką specjalistów, wezmą udział w spotkaniach z lekarzami, którzy m.in. podpowiedzą im, jak poprawić kondycję mózgu i lepiej funkcjonować.

Nabór pacjentów rozpoczęto pod koniec ubiegłego roku i dotychczas udało się zrekrutować ok. 40 osób. – Wszystko odbywa się zgodnie z regułami naukowymi. Pacjenci wyrażają zgodę na udostępnienie standardowych danych medycznych. Dzięki temu możemy użyć anonimowych informacji do budowy bazy danych, które potem zostaną przepisane na algorytm postępowania – wyjaśnił neurolog.

Kierownik podał, że badania są realizowane w ramach europejskiego projektu COMFORTAGE, w którym uczestniczy kilkadziesiąt podmiotów, w tym sześciu partnerów klinicznych. Wśród nich jest Uniwersytet Medyczny w Lublinie, któremu podlega USK nr 4.

Lubelski zespół – uzupełnił prof. Rejdak – odpowiada za część kliniczną projektu, gromadzenie danych i opiekę nad chorymi. Zgromadzone dane pomogą zespołowi technologicznemu z Grecji skonstruować i zaprogramować elektroniczną bransoletkę, która ma ułatwić komunikację między pacjentem, lekarzem i opiekunem.

– Chodzi o tworzenie urządzenia, które – poprzez zdalny kontakt – pozwoli nam komunikować się z pacjentem. Będziemy mogli mu wysyłać indywidualne zalecenia, rekomendacje – wyjaśnił neurolog.

Prof. Rejdak zaalarmował, że osób dotkniętych otępieniem w Polsce jest coraz więcej. – Musimy zaplanować sposób postępowania, jak pomóc, ale też nie sparaliżować systemu opieki zdrowotnej – podkreślił.

Dr hab. Marek Kos z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie i Naczelny Lekarz KRUS przytoczył statystyki ZUS, NFZ i MRPiPS, z których wynika, że w latach 2014-2024 r. liczba osób leczonych z powodu chorób otępiennych wzrosła z 336 tys. do 382 tys., czyli o ponad 13 proc. W tym samym czasie koszty świadczeń związanych z takimi chorobami wzrosły z 137 mln do blisko 400 mln zł.

– Są też koszty całkowicie niemierzalne, jak cierpienie psychiczne, niemożność spełniania swoich planów czy wizji życiowych, bo te osoby są do tego już niezdolne – powiedział lekarz. Jego zdaniem odpowiednia profilaktyka mogłaby spowodować, że za 10-20 lat koszty związane z opieką i leczeniem byłyby niższe.

– Chcemy wykazać, że inwestycja, prewencja, hamowanie, zmniejszanie czynników ryzyka przełoży się na ewidentne korzyści społeczne i ekonomiczne – stwierdził prof. Rejdak.

Z raportu NIK przytoczonego podczas konferencji wynika, że wśród chorych z otępieniem dominują kobiety (72 proc.). Ryzyko wystąpienia chorób rośnie z wiekiem (69 proc. pacjentów ma 75 lat i więcej). Większość pacjentów ma wykształcenie podstawowe (31 proc.), zawodowe (29 proc.) i średnie (32 proc.).

Projekt COMFORTAGE z udziałem kilkudziesięciu partnerów z 12 krajów otrzymał w grudniu 2023 r. ponad 17,5 mln zł dofinansowania ze środków Unii Europejskiej. Koordynatorem przedsięwzięcia jest Centrum Badawcze Uniwersytetu w Pireusie, a jego zakończenie zaplanowano na grudzień 2027 r. (PAP)

pin/ bar/, fot. pixabay.com

Data publikacji: 21.02.2026 r.