Wyjątkowy Tydzień w Krakowie. Nowi gospodarze miasta

OzN przejęły symbolicznie władzę w stolicy Małopolski. Nastąpiło to podczas inauguracji 27. Tygodnia Osób Niepełnosprawnych „Kocham Kraków z Wzajemnością”. Na Rynku Głównym został też ustanowiony rekord Polski w największej lekcji PJM. Na scenie i stoiskach można było podziwiać różne talenty, m.in. aktorskie czy wokalne. Ponadto promowano zatrudnienie OzN oraz różne dyscypliny sportu.

12 czerwca na Rynku Głównym odbyła się inauguracja 27. edycji Tygodnia Osób Niepełnosprawnych „Kocham Kraków z Wzajemnością”. To przedsięwzięcie jest realizowane przez Urząd Miasta Krakowa we współpracy z organizacjami pozarządowymi. Wyjątkowe chwile nastąpiły tuż po hejnale w południe. Wówczas władzę w stolicy Małopolski przejęły osoby z niepełnosprawnościami i podmioty działające na ich rzecz.

– Tradycją tego wyjątkowego Tygodnia jest symboliczny moment, w którym klucze do bram miasta trafiają do przedstawicieli Państwa środowiska. To gest zaufania, który przypomina, że jesteśmy wszyscy pełnoprawnymi, wartościowymi gospodarzami tego miasta ­– podkreśliła podczas inauguracji dyrektor Magistratu Justyna Habrajska.

Ww. uroczystość miała miejsce na scenie w sąsiedztwie kościoła św. Wojciecha. To zmiana w porównaniu z ostatnimi latami, kiedy znajdowała się tuż obok Wieży Ratuszowej. Tam natomiast trwały przygotowania do koncertów organizowanych przez Fundację Anny Dymnej Mimo Wszystko, w tym finału Festiwalu Zaczarowanej Piosenki.

– Tak jak to zostało oficjalnie ogłoszone, klucze należą do osób z niepełnosprawnościami. Przez cały Tydzień będzie się dużo działo. Myślę, że każdy znajdzie coś odpowiedniego dla siebie. Z kolei sama uroczystość przekazania była bardzo sympatyczna i miła. Myślałem, że będzie mało oficjeli, bo wiemy, jaka jest sytuacja po referendum, ale frekwencja dopisała – powiedział „NS” Adam Stromidło, wiceprzewodniczący Komisji Dialogu Obywatelskiego ds. Osób Niepełnosprawnych oraz prezes OM PZG w Krakowie.

Klucze odebrał wspólnie z Pawłem Wójtowiczem, czyli przewodniczącym Powiatowej Społecznej Rady ds. Osób Niepełnosprawnych i prezesem Fundacji MATIO. W inauguracji wzięli też udział dyrektor Departamentu Polityki Społecznej Monika Kosztyła, pełnomocnik prezydenta Krakowa ds. OzN Bogdan Dąsal i p.o. dyrektora Wydziału Polityki Społecznej, Równości i Zdrowia UMK Sebastian Lipowski. Przybyły również radne miejskie Alicja Szczepańska i Bogumiła Drabik, a także dyrektor OM PFRON Aneta Bogacka-Karcz i przewodnicząca Rady Krakowskich Seniorów Wiesława Zboroch.

– Niepełnosprawność nie ma granic, ale stawia bariery. Wy te bariery łamiecie nie tylko w ciągu tego Tygodnia, ale 365 dni w roku, 24 godziny na dobę. I za to chylę czoła przed wszystkimi z Państwa, bo jest to niesamowity wysiłek, który dzięki wsparciu, bez wątpienia, PFRON-u, miasta oraz innych instytucji powołanych do tego, staje się troszeczkę lżejszy – zaznaczył podczas otwarcia Paweł Wójtowicz.

Rekord Polski
Na początek Tygodnia przygotowano różne atrakcje, rozłożone od godziny 10:30 do wieczora. Zwieńczeniem inauguracji był koncert Moniki Kuszyńskiej. Wcześniej publiczność usłyszała jazzowe standardy w wykonaniu Szymona Wasiłowicza, którego czytelnicy „NS” poznali również jako poetę.

Na Rynku Głównym ustanowiono rekord Polski w największej lekcji Polskiego Języka Migowego. Stosowny certyfikat otrzymał OM PZG w Krakowie, z którego inicjatywy doszło do tego wydarzenia. Pomysł powstał jako jedna z form uczczenia przypadającego w tym roku 80-lecia istnienia PZG. Natomiast celem było zgromadzenie w wydzielonej strefie co najmniej 100 osób przez 30 minut. Nauka objęła część teoretyczną i praktyczną. Ostatecznie wzięło w niej udział 170 osób.

– Rano nie byłem pewien, czy zdołamy ustanowić rekord. Teoretycznie 100 osób to nie jest dużo na Rynku Głównym, ale należało je przekonać, aby weszły do strefy i tam pozostały przez pół godziny. Zasady były rygorystyczne, a nad przebiegiem czuwała pani sędzia. Jeśli ktoś wyszedł w trakcie lekcji, to automatycznie liczba uczestników się zmniejszała – poinformował Adam Stromidło.

W ciągu dnia na scenie zaprezentowali się m.in. wybrani laureaci XXIV Przeglądu Teatralno-Muzycznego „O Buławę Lajkonika”. Zaśpiewał też Szymon Prokop, zdobywca drugiego miejsca w ubiegłorocznej edycji Festiwalu Zaczarowanej Piosenki. Był też m.in. spektakl teatralno-taneczny „The Mirror”, który zaprezentowały uczennice SOSW dla Niesłyszących im. Janusza Korczaka w Krakowie. Na scenie zagościły też panie z Koła Robótek Ręcznych „Szydełko”, które działa przy OM PZG. Publiczności zaprezentowały suknie szydełkowane – w różnych wariantach kolorystycznych.

Rynek z pracą
W sąsiedztwie sceny funkcjonowało miasteczko kiermaszowe. W nim zdecydowaną większość stoisk zajęły krakowskie organizacje pozarządowe działające na rzecz OzN. Ponadto zaprezentowały się UMK, OM PFRON, policja czy straż miejska.

– Bardzo zależy nam na tym, żeby pokazywać aktywność osób z zespołem Downa, dlatego regularnie angażujemy się w organizację tego wydarzenia. Tutaj promujemy m.in. znaczenie pracy osób z niepełnosprawnością intelektualną. W Polsce statystyki dotyczące zatrudnienia nie wypadają dobrze, więc robimy, co możemy, aby je poprawić – podkreśliła Grażyna Banach-Kociołek, prezeska zarządu Stowarzyszenia Rodziców i Przyjaciół Osób z Zespołem Downa „Tęcza”, które było w gronie wystawców.

Z tą organizacją pozarządową powiązana jest spółka non profit – Społeczna 21. Ona zajmuje się aktywizacją zawodową OzN, głównie z zespołem Downa. W październiku 2019 r. uruchomiła food trucka z frytkami belgijskimi nad Zalewem Nowohuckim. Od stycznia 2023 r. prowadzi kawiarnię Społeczna Kaffka przy ul. Na Kozłówce 25. Na Rynku Głównym można było zamówić m.in. gofry, kawy czy słodkości.

– Lubię pracować, w ogóle wyzwania pracownicze, ale też mamy swoje zainteresowania. Lubimy spędzać wolny czas z innymi, ale też mieć wolny czas dla siebie. Moje pasje? Lubię pisać. Społecznej Kaffce życzymy jak największych sukcesów i żeby jeszcze bardziej się rozwijała – powiedziała Julia, pracownica tej kawiarni.

Różne atrakcje
Na stoiskach OM PZG została zaprezentowana kultura Głuchych. Można było podziwiać prace przygotowane przez Koło Malarskiego Lajkonik czy ww. Koło Robótek Ręcznych „Szydełko”. Część powierzchni przeznaczono na promowanie Regionalnego Centrum Komunikacji dla OzN. Działa ono od niedawna przy ul. Królewskiej, a jego oficjalne otwarcie zaplanowano na 15 czerwca.

– Głównym produktem Centrum Komunikacji jest aplikacja. Żeby ją mieć, trzeba przejść weryfikację, czego jeszcze nie można dokonać za pośrednictwem mObywatela. Natomiast każda osoba niesłysząca, która przyszła na Rynek Główny, mogła załatwić te formalności – opisał Adam Stromidło, kierownik RCK w Krakowie.

Podczas inauguracji nie zabrakło akcentów sportowych. W pobliżu pomnika Adama Mickiewicza ustawiono boisko, na którym można było poznać tajniki goalballa czy blind futbolu. Fundacja For Heroes zaprezentowała koszykówkę na wózkach, m.in. organizując mecze pokazowe w sąsiedztwie Sukiennic. Natomiast UKS Salwator po raz kolejny zorganizował Integracyjny Puchar Krakowa we Wioślarstwie Halowym. Z kolei Stowarzyszenie Warto Być Razem promowało showdown, czyli grę stworzoną dla osób z niepełnosprawnością narządu wzroku. Klub Sportowy Ego Power przedstawił sekcję darta dla OzN, a Stowarzyszenie Indo – Polish Sport propagowało ideę „Badminton Bez Barier”. Tak jak w poprzednich latach, Fundacja Otwarte Ramię Białej Gwiazdy przygotowała loterię. W niej nagrodami były pamiątki i gadżety związane z Wisłą Kraków.

XXVII TON potrwa do 19 czerwca. W ramach tej inicjatywy zaplanowane są m.in. imprezy sportowe, rekreacyjne, integracyjne, kulturalne, a także warsztaty. Szczegółowy harmonogram jest dostępny na stronie www.krakow.pl/bezbarier.

Zobacz galerię…

Tekst i fot. Marcin Gazda

Data publikacji: 16.06.2026 r.